εγκατάλειψη σε ερωτική σχέση

Έχει παρατηρηθεί ότι πολλοί άνθρωποι αντιδρούν με μεγάλη συναισθηματική ένταση στο ενδεχόμενο μιας πραγματικής ή φανταστικής εγκατάλειψης. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που στη σκέψη πως κάποιος σημαντικός άλλος θα τους εγκαταλείψει καταλαμβάνονται από έντονο άγχος, απόγνωση ή αντίθετα αποστασιοποιούνται με στόχο να παραμείνουν ασφαλείς.

Στην προσπάθειά μας να κατανοήσουμε το συναίσθημα της εγκατάλειψης και την επίδρασή του στις ερωτικές σχέσεις είναι σκόπιμο να αναλύσουμε, όσο αυτό είναι δυνατόν, τα επιμέρους χαρακτηριστικά του καθώς και να αναφερθούμε στις συνθήκες δημιουργίας του.

Το συναίσθημα της εγκατάλειψης, όπως κάθε άλλο πυρηνικό συναίσθημα, δημιουργείται στη βρεφική ηλικία κατά τη διάρκεια του προλεκτικού σταδίου ανάπτυξης, όταν η γλώσσα δεν έχει σχηματιστεί για να μπορεί να περιγράψει τα συναισθήματα.  Ερευνητικά έχει φανεί ότι η ανάδυση του συναισθήματος εγκατάλειψης επηρεάζεται από την αλληλεπίδραση της ιδιοσυγκρασίας του παιδιού με τις πρώιμες εμπειρίες της παιδικής ηλικίας.

Πιο συγκεκριμένα, η βιολογική προδιάθεση στο άγχος αποχωρισμού σε συνδυασμό με τοξικές εμπειρίες της παιδικής ηλικίας σε ένα ασταθές περιβάλλον όπου οι σημαντικοί άλλοι δεν είναι ικανοί να προσφέρουν αγάπη και προστασία, είναι απρόβλεπτοι ή απόντες, είναι δυνατόν να οδηγήσουν στην ανάδυση του συναισθήματος εγκατάλειψης. Το παιδί που αισθάνεται εγκαταλελειμμένο τείνει να κουβαλά αυτό το συναίσθημα και ως ενήλικας  με αποτέλεσμα αυτό να διαιωνίζεται και να εκδηλώνεται σε ένα ευρύ φάσμα καταστάσεων όπως είναι οι ερωτικές σχέσεις.

Ο φόβος της εγκατάλειψης επηρεάζει με πολλούς τρόπους μία ερωτική σχέση. Αρχικά ένα άτομο που νιώθει ότι θα εγκαταλειφθεί είναι δυνατόν να επιλέγει συντρόφους που δεν είναι διαθέσιμοι, ώστε να επιβεβαιώσει την ίδια την πεποίθηση. Μάλιστα, όταν ο υποψήφιος ερωτικός σύντροφος εμφανίζεται αξιόπιστος είναι πολύ συχνό το άτομο με φόβο εγκατάλειψης να αποστασιοποιείται.

Άλλες φορές, οι άνθρωποι με άγχος εγκατάλειψης την αγωνία τους αυτή τη βιώνουν ως ισοδύναμη με το μέγεθος της αγάπης που αισθάνονται για κάποιον. Ως αποτέλεσμα, όταν κάποιος αποδείξει την αξιοπιστία του, εκείνοι ηρεμούν αλλά ταυτόχρονα αισθάνονται πως δεν ποθούν ή θέλουν αρκετά τον αξιόπιστο-πλέον σύντροφο. Για αυτό άλλωστε, δεν είναι λίγες οι φορές που κάποιος θα σαμποτάρει τη σχέση με έναν αχρείαστο τσακωμό, ώστε να αναζωπυρώσει το άγχος της ίδιας του της εγκατάλειψης ώστε να  αναβιώσει τον ίδιο πόθο.  

Μέσω του ίδιου μηχανισμού, ο φόβος της εγκατάλειψης σε ένα άτομο μπορεί να προκαλέσει συμπεριφορές που τελικά θα οδηγήσουν στην εγκατάλειψη. Ένα παράδειγμα είναι η έντονη έκφραση θυμού, ζήλειας ή προσκόλλησης στο σύντροφο σε βαθμό που εκείνος ασφυκτιά και απομακρύνεται.

Δεν είναι λίγες οι φορές που το άτομο με άγχος εγκατάλειψης, ακόμα κι αν βρίσκεται σε μία σταθερή και υγιή ερωτική σχέση, αισθάνεται ανασφάλεια σε σχέση με τον ερωτικό σύντροφο σκεπτόμενο ότι εκείνος θα φύγει ή θα πεθάνει και αναστατώνεται σε μεγάλο βαθμό ακόμα και μετά από συνηθισμένους αποχωρισμούς.

Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, ο φόβος της εγκατάλειψης προκαλεί μεγάλη έκπτωση στη λειτουργικότητα του ζευγαριού και στην ποιότητα ζωής και των δύο συντρόφων καθώς η ερωτική σχέση ως επί το πλείστον δεν προσφέρει συναισθηματική ασφάλεια, ηρεμία και σταθερότητα αλλά αποτελεί ένα πλαίσιο έκφρασης θυμού, συγκρούσεων και αρνητικών συναισθημάτων. Το άτομο με φόβο εγκατάλειψης, μην έχοντας συνειδητοποιήσει το φαύλο κύκλο στον οποίο βρίσκεται, επαναλαμβάνει τις συμπεριφορές που επιβεβαιώνουν εν τέλει την πεποίθηση πως ό,τι κι αν κάνει πάντα θα καταλήγει μόνο και εγκαταλελειμμένο από τους σημαντικούς άλλους. 

Πρώτο και πιο σημαντικό βήμα για να καταλαγιάσει ο φόβος της εγκατάλειψης είναι η συνειδητοποίηση αυτής της πλευράς του εαυτού μας και η κατανόησή της. Στη συνέχεια, η γνώση των συνθηκών που ενεργοποιούν το συναίσθημα καθώς και η αναγνώριση των συμπεριφορών που μέχρι τότε το ενίσχυαν, είναι πιθανό να οδηγήσουν στην αλλαγή του μοτίβου που οδηγούσε πάντα στο ίδιο αποτέλεσμα. Η κατανόηση της φύσης των πληγών μας και η ειλικρινής αποδοχή τους είναι οι συνθήκες που τελικά επιτρέπουν την επούλωσή τους.

Συγγραφή Άρθρου

Άννα Αλβανού - Ψυχολόγος

Άννα Αλβανού: έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology”, σημαίνει ότι το E-Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος- ψυχοθεραπεύτρια, ατομική- ομαδική ψυχοθεραπεία. Δίπλωμα στην Κλινική Ύπνωση με εξειδίκευση στη Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία. Ψυχοεκπαιδευτικές Παρεμβάσεις - Συμπεριφορική Θεραπεία Οικογένειας στην Ψύχωση.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Η κατάθλιψη στα παιδιά και τους εφήβους
παιδική κατάθλιψη

Λιγότερα από τριάντα χρόνια πριν, η κατάθλιψη θεωρούταν πως αφορά αποκλειστικά τους ενήλικες. Τα παιδιά θεωρούνταν ανώριμα αναπτυξιακά προκειμένου να μπορούν να βιώσουν τα συμπτώματα της κατάθλιψης και η κακή διάθεση των εφήβων θεωρούταν ως φυσιολογική διάθεση στο συγκεκριμένο στάδιο της πορείας τους προς την ενηλικίωση.

Πώς η προσωπικότητά μας επηρεάζει τον τρόπο που ονειροπολούμε
προσωπικότητα και ονειροπόληση

Οι περισσότεροι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τις έννοιες της ονειροπόλησης και της φαντασίας ως ταυτόσημες. Η ονειροπόληση είναι μία νοητική διαδικασία που περιλαμβάνει ένα είδος φαντασιωσικής δραστηριότητας αλλά πέρα από αυτό, οι θεωρητικοί έχουν ορίσει την ονειροπόληση ποικιλοτρόπως.

Η κοινωνική αγχώδης διαταραχή και οι επιπτώσεις της
κοινωνικό άγχος

Η κοινωνική αγχώδης διαταραχή ή αλλιώς κοινωνική φοβία αφορά σε ένα έντονο και επίμονο άγχος ταπείνωσης ή αμηχανίας κατά τη διάρκεια κοινωνικών καταστάσεων ή επιτέλεσης ενός έργου ενώπιον τρίτων ενώ ταυτόχρονα, συνυπάρχει η επίγνωση από το άτομο που βιώνει τα συμπτώματα πως ο φόβος του είναι υπερβολικός ή παράλογος.

Μεταβίβαση στη θεραπευτική σχέση: ένα παράθυρο στον ψυχισμό του ατόμου
θεραπευτική σχέση

Η μεταβίβαση όπως ορίστηκε από τον Φρόυντ το 1912, είναι η ασυνείδητη ανάπτυξη συναισθημάτων, συμπεριφορών και στάσεων προς το πρόσωπο του θεραπευτή που δε δικαιολογούνται από την θεραπευτική συνθήκη. Για πολλά χρόνια η έννοια της μεταβίβασης γινόταν δεκτή αποκλειστικά από τους κόλπους της ψυχανάλυσης ενώ οι πιο σύγχρονοι θεωρητικοί αποδέχονται πως αντανακλά μία γενικότερη στάση του ανθρώπου στο να ερμηνεύει τα πρόσωπα γύρω του μέσα από παρελθοντικές σχεσιακές εμπειρίες.

Εργασιακή εξουθένωση (burnout) και επιλογή επαγγέλματος
Εργασιακή εξουθένωση

Σύμφωνα με την υπαρξιακή προσέγγιση, η ανάγκη των ανθρώπων να δώσουν νόημα στη ζωή τους μέσω της εργασίας συμβάλλει στην άρνηση της παραδοχής ότι ως θνητά όντα, καλούμαστε να έρθουμε αντιμέτωποι με το γεγονός του θανάτου. Μάλιστα, προκειμένου να αρνηθούμε τον θάνατο, επιθυμούμε να αισθανόμαστε πως ζούμε μια ζωή γεμάτη νόημα, πως με τις πράξεις και τις επιλογές μας έχουμε επιρροή στο άπειρο σύμπαν.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.