Η θεωρία της κατάθλιψης της ΛογικοΘυμικής Συμπεριφοριστικής προσέγγισης ψυχοθεραπείας δηλώνει ότι τρεις παράγοντες ευθύνονται για όλες τις μορφές ψυχολογικής κατάθλιψης: (1) να κατηγορεί κανείς τον εαυτό του, (2) αυτολύπη και (3) λύπη για άλλους. Κάθε φορά που διαπιστώνεται ότι ένα άτομο είναι καταθλιπτικό, καθορίζεται ποια από τις τρεις μεθόδους χρησιμοποιεί.

Όταν ο θεραπευτής είναι αρκετά σίγουρος για το ποια τεχνική χρησιμοποιείται, πηγαίνει σε μια παραδοσιακή προσέγγιση της REBT απαλλαγής του πελάτη από τις παράλογες ιδέες πίσω από την αυτοκαταστροφή, την αυτολύπη ή από λύπη για άλλους.

Παράλογες ιδέες

Αν φαίνεται ότι ο πελάτης κατηγορεί τον εαυτό του, τότε διερευνάται αν πιστεύει τις ακόλουθες παράλογες ιδέες:

(α) Υπάρχουν πράγματα όπως κακοί άνθρωποι, αυτός είναι ένας από αυτούς και πρέπει να κατηγορηθεί και να τιμωρηθεί, προκειμένου να διασφαλιστεί η μελλοντική αποφυγή αυτής της απαράδεκτης συμπεριφοράς.

(β) Δεν αξίζει σαν άνθρωπος, εκτός εάν έχει επιτύχει ή επιδείξει νοημοσύνη και ικανότητα. (Ellis, 1963).

Λανθασμένες Πεποιθήσεις

Ο θεραπευτής επιχειρεί να δείξει ότι είναι εντελώς λανθασμένη η πεποίθηση του πελάτη πως η ευθύνη και η ενοχή αποτελούν επιτυχημένες μεθόδους αλλαγής συμπεριφοράς προς το καλύτερο. Η βιβλιογραφία για την ψυχοπαθολογία είναι περισσότερο από αρκετή για να αποδείξει το αντίθετο. Όσο περισσότερο κάποιος κατηγορεί τους άλλους, ή όσο περισσότερο κατηγορεί τον εαυτό του, τόσο περισσότερο είναι πιθανόν το παράπτωμα να αυξηθεί. Αυτό συμβαίνει επειδή βλέπει τον εαυτό του μέσα από ένα συγκεκριμένο πρίσμα και έτσι έχει όλο και λιγότερη πίστη στην ικανότητά του να βελτιωθεί. Επιπλέον, όσο χειρότερα σκέφτεται κάποιος για τον εαυτό του, τόσο λιγότερο θα επιτρέψει στην επιτυχία και την ολοκλήρωση να εισέλθει στη ζωή του, αφού αυτοί είναι καρποί μόνο για τους άξιους και όχι τους κακούς.

Ο πελάτης καλείται να θεωρήσει την λανθασμένη ή αμαρτωλή συμπεριφορά ως αποτέλεσμα του ότι απλά δεν γνώριζε καλύτερα, άγνοια (έχοντας την ευφυΐα να γνωρίζει καλύτερα αλλά χωρίς να έχει την ευκαιρία να μάθει ορισμένα γεγονότα ή να κατέχει ορισμένες δεξιότητες) και λόγω συναισθηματικής διαταραχής (έχει τόσο τη νοημοσύνη όσο και την ικανότητα να κάνει το σωστό, αλλά όντας τόσο ταραγμένος συναισθηματικά το σωστό και το λάθος παύουν να είναι σχετικά ζητήματα).

Λανθασμένες πράξεις εαυτού vs λανθασμένες πράξεις άλλων

Ο θεραπευόμενος είναι συχνά αρκετά πρόθυμος να συγχωρήσει τις λανθασμένες πράξεις των φίλων του, των γονιών ή των παιδιών του, αλλά δεν θα μπορούσε να είναι τόσο διαλλακτικός με τον εαυτό του.

Το να είναι τόσο σκληρός με τον εαυτό του, προϋποθέτει την πίστη ότι ό ίδιος δεν είναι άνθρωπος, ότι οι κανόνες της αδυναμίας ισχύουν για όλους τους άλλους στον κόσμο, αλλά όχι γι' αυτόν, και συμπερασματικά να τοποθετεί τον εαυτό του σε μια ειδική και τιμητική θέση μεταξύ των ανδρών: ένας σούπερ ανθρωπος. Όταν μπορεί να αποδειχθεί ότι υπάρχει διαφορά μεταξύ της ύπαρξης της ενοχής και της αίσθησης ότι κάποιος είναι ένοχος, θα μπορέσει να ανεχτεί τις αδυναμίες του. 

Αν για παράδειγμα μαλώνει το παιδί του συνεχώς και άσκοπα, είναι σίγουρα σωστό να συμπεράνει ότι συμπεριφέρεται άδικα ως γονέας.

Δεν χρειάζεται, ωστόσο, να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι είναι άχρηστος ως άνθρωπος απλώς και μόνο επειδή φέρεται ανεπαρκώς ως πατέρας.

Πρέπει να γίνει διαχωρισμός μεταξύ του προσώπου και της απόδοσής του.

Τα δύο δεν είναι πανομοιότυπα, παρόλο που είναι στενά συνδεδεμένα. Ένα παράδειγμα μπορεί να το καταστήσει σαφές. Αν ένα το άτομο αντιπαθεί τη μύτη του, πρέπει να αντιπαθεί τον εαυτό του; Ίσως κάποια σκέφτεται τον εαυτό της ως αδέξια χορεύτρια. Αυτό σημαίνει ότι είναι εντελώς άχρηστη ως άνθρωπος και δεν έχει αξία; Όταν ένας άνθρωπος μπορεί να μάθει να σκέφτεται θετικά για τον εαυτό του ενώ αποδοκιμάζει τα λάθη του, έχει σπάσει τη συνήθεια της αυτό-κατηγόριας.


Βιβλιογραφία:
Paul A. Hauck, Ph.D. An REBT Theory of Depression

Συγγραφή Άρθρου

Μαντώ Κωνσταντουλάκη - Ψυχολόγος

Μαντώ Κωνσταντουλάκη: έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology”, σημαίνει ότι το E-Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.
Με Μεταπτυχιακές Σπουδές στην Νεα Υόρκη στο New York University, σε συμβουλευτική, και πενταετές μετεκπαίδευση σε Θεραπεία Ζεύγους, Οικογενειακή Θεραπεία και Ομαδική Αναλυση, η Ψυχολόγος Μαντώ Κωνσταντουλάκη είναι κατάλληλη για βοήθεια και ψυχολογική υποστήριξη σε ατομικό ή ομαδικό πλαίσιο, ζευγαριών και οικογενειών.
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Η αυτολύπη και η λύπηση των άλλων ως πηγές κατάθλιψης

Η αυτολύπη είναι μια εξαιρετικά κοινή αιτία της κατάθλιψης και προκύπτει από την πεποίθηση ότι (α) δεν είναι απλώς λυπηρό και άτυχο να συμβαίνουν δυσάρεστα γεγονότα, αλλά είναι κυριολεκτικά φρικτό, καταραμένο και καταστροφικό και (β) ότι ο συναισθηματικός πόνος επιβάλλεται από έξω και όχι από μέσα. 

Αγχώδεις Διαταραχές σε παιδιά και εφήβους
Αγχώδεις Διαταραχές παιδιά

Οι αγχώδεις διαταραχές είναι οι διαταραχές που παρουσιάζονται με τη μεγαλύτερη συχνότητα κατά την παιδική και εφηβική ηλικία. Το άγχος προσδιορίζεται ως ένα πολύπλοκο μοτίβο κινητικών, υποκειμενικών και φυσιολογικών αντιδράσεων απέναντι σε μία αληθινή ή υποτιθέμενη απειλή.

Η Ναρκισσιστική Προσωπικότητα και οι σχέσεις με τους άλλους
Ναρκισσιστική Προσωπικότητα

Οι σχέσεις ανάμεσα στα ναρκισσιστικά άτομα και τους άλλους φορτίζονται υπερβολικά με το πρόβλημα της αυτοεκτίμησης. Ένα από τα προβλήματα της ωρίμανσης των ατόμων αυτών είναι να κατανοήσουν πώς είναι να δέχεσαι ένα άλλο πρόσωπο χωρίς κριτική και χωρίς διάθεση εκμετάλλευσης, να αγαπάς χωρίς να εξιδανικεύεις και να εκφράζεις γνήσια συναισθήματα χωρίς να ντρέπεσαι.

Ναρκισσιστικές Προσωπικότητες
Ναρκισσιστικές Προσωπικότητες

Τα άτομα των οποίων η δομή της προσωπικότητάς τους επιβάλλει να αντλούν επιβεβαίωση από παράγοντες έξω από τον εαυτό τους ονομάζονται από τους ψυχαναλυτές ναρκισσιστικά.
Πολλοί συγγραφείς παρατήρησαν ότι μέσα σε κάθε ματαιόδοξο και μεγαλομανή ναρκισσιστή κρύβεται ένα ντροπαλό παιδί που συνεχώς παρατηρεί τον εαυτό του, και σε κάθε καταθλιπτικό και αυτομεμφόμενο ναρκισσιστή καραδοκεί ένα μεγαλειώδες ομοίωμα αυτού που το άτομο θα έπρεπε ή θα μπορούσε να είναι.

Η θεραπεία του Ναρκισσιστικού - Οριακού Ζεύγους
ναρκισσιστικό οριακό ζεύγος

Στην θεραπεία είναι πολύ πιθανόν πχ ο ναρκισσιστικός τύπος να φανεί ως λογικός, ο μεθοριακός ως αδύνατος, επιθετικός ο «κακός» της υπόθεσης. Ο θεραπευτής ‘οφείλει’ να είναι αμερόληπτος και προς τους δύο, ερμηνεύοντας με ενσυναίσθηση την προβλητική ταύτιση. 

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.