Η περίοδος των Χριστουγέννων πολλές φορές προκαλεί μελαγχολικά συναισθήματα, τα οποία εντείνονται με την απώλεια κάποιου αγαπημένου προσώπου. Οι γρήγοροι ρυθμοί της καθημερινότητας  συχνά καλύπτουν το αίσθημα κενού και τον πόνο που βιώνουμε κάνοντας πιο ανεκτή την απώλεια, αλλά δυσκολεύοντας την επεξεργασία και τελικά την αποδοχή της.

Αντιθέτως, στις γιορτές ο χρόνος που διαθέτουμε για τον εαυτό μας είναι πολύ μεγαλύτερος και αρκετός για να αναμοχλεύουμε επίπονες σκέψεις, που μέχρι στιγμής αποφεύγαμε. Στο άβολο, ως προς τη διαχείρισή του, χρονικό διάστημα, προστίθεται η γιορτινή ατμόσφαιρα.

Η αίσθηση χαράς και αγάπης μεταφέρεται με πλασματικό και υπερβολικό τρόπο από τα ΜΜΕ, και πολλές φορές μας δυσκολεύει να την διαχειριστούμε, εξαιτίας της κατακλυσμιαίας προβολής της. Η σκέψη ότι όλοι γιορτάζουν και είναι χαρούμενοι τονίζει την αίσθηση μελαγχολίας και μοναξιάς, μας απομονώνει ακόμα περισσότερο, καθώς νιώθουμε ότι κανείς δεν μπορεί να συμμετέχει στον πόνο μας και δεν ενδιαφέρεται για εμάς. Οι αναμνήσεις προηγούμενων γιορτών, το μάζεμα της οικογένειας στο γιορτινό τραπέζι, επιβαρύνουν τη θλίψη και δίνουν την αίσθηση της ματαιότητας, αφού όλα μοιάζουν παροδικά και ασταθή.

Είναι σημαντικό να θέσουμε τα δικά μας όρια και χρόνους και να μην πιεστούμε, έχοντας λανθασμένα στο μυαλό μας πως πρέπει να συμμετέχουμε με έναν συγκεκριμένο τρόπο στις γιορτές των Χριστουγέννων. Σωματικά και ψυχικά υπάρχει βάρος, που έρχεται σε αντίθεση με την ελαφρότητα των γιορτών. Μπορούμε να ορίσουμε οι ίδιοι πώς θα το διαχειριστούμε, χωρίς να καταπιεζόμαστε από τις εθιμοτυπικές επιβολές των γιορτών. 

Ας δώσουμε στον εαυτό μας χώρο να αισθανθεί με αυθόρμητο τρόπο. Ας μην καταπιέσουμε ένα αίσθημα χαράς επειδή είναι νωρίς και δεν πρέπει. Ας αφήσουμε τον πόνο να μας κατακλύσει, χωρίς να τον καταπιέζουμε επειδή οι μέρες είναι γιορτινές. Όπως ο θάνατος έρχεται απρόσκοπτα, με τον ίδιο τρόπο και το πένθος δεν μπορεί να αναβάλλεται με το πρόσχημα των γιορτών.  Αρκεί να σκεφτούμε ότι η προβεβλημένη μαζικότητα και ευθυγράμμιση των αισθημάτων είναι επίπλαστη. Οι διακυμάνσεις στα συναισθήματα μας τις γιορτινές μέρες είναι όσοι και οι άνθρωποι που τα βιώνουν.

Η εικόνα χαράς και αγάπης είναι μια ψευδαίσθηση που χρειάζεται να επιβληθεί ώστε να δίνεται μια ψεύτικη εντύπωση εκτόνωσης από τις σκληρές κοινωνικονομικές συνθήκες, αλλά σίγουρα είναι εκτός πραγματικότητας. Το ίδιο ισχύει και με τις κοινωνικές επιταγές όσον αφορά το πένθος. Ας πάψουμε να νοιαζόμαστε για «το φαίνεσθαι», για το αν θα μας κατηγορήσει ο άλλος για την ένταση του πόνου μας. Δεν είναι λειτουργικό για εμάς να μπαίνουμε σε κουτάκια και στο παιχνίδι των κατηγοροποιήσεων, όπως «τα στάδια του πένθους». Κάθε άνθρωπος είναι ξεχωριστός και ξεχωριστά βιώνει το πένθος του.

Πολλές φορές συμβαίνει να μην αναφερόμαστε στους εκλιπόντες (π.χ. κατά τη διάρκεια μιας οικογενειακής συγκέντρωσης, στο γιορτινό τραπέζι), δίνοντας την εντύπωση πως δεν υπήρξε κάποια απώλεια. Όσο και αν οι προθέσεις είναι καλές, με την έννοια ότι δεν θέλουμε να ενεργοποιήσουμε άσχημες σκέψεις και συναισθήματα, συναινούμε σε μια πράξη αποφυγής και επιφανειακής κάλυψης μιας απώλειας, που αναπόφευκτα μας επηρεάζει. Ας μην φοβηθούμε να αναφέρουμε τον εκλιπόντα, να μοιραστούμε τις αναμνήσεις μας, τις προσωπικές μας ιστορίες που μας έκαναν να τον αγαπήσουμε. Έτσι δεν νιώθουμε μόνοι στο πένθος μας και διαπιστώνουμε πως οι αναμνήσεις δεν προκαλούν απαραίτητα πόνο, αλλά προσφέρουν στιγμές θαλπωρής, όταν τις μοιραζόμαστε. 

Δεν χρειάζεται να φοβόμαστε τις αναμνήσεις μας. Τα χριστουγεννιάτικα στολίδια των παιδικών μας χρόνων, μπορεί να προκαλούν επώδυνες σκέψεις , αν συνδυαστούν με κάποια απώλεια, αλλά μπορούν να έχουν θέση στο δέντρο μας και να επανανοηματοδοτηθούν σταδιακά. Να μετατραπούν δηλαδή από αντικείμενα που προκαλούν θλίψη και πόνο, σε σύμβολα αναμνήσεων που τιμούν τους εκλιπόντες και που φέρουν στιγμές που δεν θέλουμε να ξεχάσουμε αλλά είμαστε υπερήφανοι που τις ζήσαμε μαζί τους.  

Δεν χρειάζεται να αποκλείουμε το παρελθόν μας, αλλά ούτε και να γινόμαστε εμμονικοί με αυτό. Το χριστουγεννιάτικο δέντρο μπορεί να στολιστεί αρμονικά με καινούρια και παλιά στολίδια, όπως και η καθημερινότητά μας μπορεί να διανθιστεί με καινούριες εμπειρίες, χωρίς να αποκλείονται οι αναμνήσεις.

Συγγραφή Άρθρου

Αγγελική Κουτελιά

koutelia aggelikiΜεταπτυχιακές σπουδές Κλινικής Ψυχολογίας στο Leiden University. Ειδίκευση στη Γνωσιακή Αναλυτική Ψυχοθεραπεία (CAT)

Διεύθυνση: Ζαϊμη 31, Εξάρχεια, Αθήνα
Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. 

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Ζώντας στα όρια: Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας
Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας

Άτομα με οριακή διαταραχή προσωπικότητας περιγράφουν τον ψυχισμό τους σαν μια διαρκή ταλάντευση από το απόλυτο κενό στην έκρηξη συναισθημάτων και σκέψεων. Ζουν στα όρια, ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη ψύχωση. Όλα βιώνονται στον υπέρτατο βαθμό, δεν υπάρχουν ήπιες καταστάσεις και διαρκώς εναλλάσσονται. Η αστάθεια διατρέχει όλες τις πτυχές της ζωής τους: τη συμπεριφορά τους, την εικόνα του εαυτού τους, τις διαπροσωπικές τους σχέσεις, τα συναισθήματά τους.

Ο/Η σύντροφός μου παθαίνει κρίσεις πανικού

Η εμπειρία του ατόμου που πάσχει από κρίσεις πανικού είναι, αναμφισβήτητα, πολύ δύσκολη.Πολλές φορές βιώνεται σαν ένα τσουνάμι που παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά του, αφήνοντάς τον ανήμπορο να αντιδράσει και να έχει τον έλεγχο της κατάστασης. Όμως δεν πρέπει να αγνοούμε το βάρος εκείνων που συντροφεύουν ένα άτομο με κρίσεις πανικού.

Τα λούτρινα αρκουδάκια της ενήλικης ζωής

Το τυχερό φουλάρι που θα φορέσουμε στη συνέντευξη για δουλειά. Η φωτογραφία των παιδιών στο πορτοφόλι μας. Το μενταγιόν που δεν αποχωριζόμαστε. Η γαμήλια πρόσκληση στο έπιπλο της κρεβατοκάμαρας. Τα παραπάνω αποτελούν παραδείγματα μεταβατικών αντικειμένων των ενηλίκων-τα αντίστοιχα λούτρινα αρκουδάκια της παιδικής ηλικίας- και λειτουργούν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.

Κρίση και Εφηβεία

Η εφηβεία αποτελεί ένα ιδιαίτερο μεταβατικό κομμάτι του ψυχισμού, ένα πέρασμα από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Πρόκειται για μια προσπάθεια απογαλακτισμού από τις γονεϊκές φιγούρες και απόκτησης μιας αυτόνομης προσωπικότητας. Η αγωνιώδης πορεία κατανόησης του Εγώ θέτει στον έφηβο υπαρξιακά ζητήματα: πώς μπορεί να υπάρξει ως μια ξεχωριστή οντότητα, μη εξαρτημένος από την οικογενειακή προστασία, ποιές είναι οι επιθυμίες του, πώς εκφράζει λόγο.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.