Εφηβεία

Η εφηβεία είναι εκείνη η περίοδος που σηματοδοτεί το πέρασμα από την παιδικότητα στην ενηλικίωση. Καλύπτει την ηλικία των 13-20 ετών και σηματοδοτεί το πέρασμα στην κυρίως ήβη και τη γενετήσια ωρίμανση ( πρώτη εκσπερμάτωση στα αγόρια και έναρξη της έμμηνου ρύσεως στα κορίτσια). Η σωματική ανάπτυξη ολοκληρώνεται στην προχωρημένη εφηβική ηλικία, γύρω στα 18 και 20.

Παρατηρώντας τις αλλαγές του εφήβου στη σωματική ανάπτυξη, βλέπουμε  μία οργανική αναστάτωση. Η έντονη δραστηριότητα των ενδοκρινών αδένων και η αύξηση της καρδιάς, ειδικά σε μία περίοδο που το αναπνευστικό σύστημα δεν έχει αναπτυχθεί πλήρως, κάνουν τον έφηβο να είναι περισσότερο ευπαθής και να κουράζεται πιο εύκολα.  Με την ολοκλήρωση όμως της εφηβείας τα πράγματα αλλάζουν και υπάρχει μεγαλύτερη αντίσταση στις ασθένειες και καλή υγεία. Μία ισορροπημένη και πλούσια σε θρεπτικά συστατικά διατροφή είναι απαραίτητη για την κάλυψη των αναγκών των εφήβων και βάζει την υποδομή για την υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής και στην ενήλικη ζωή.

 

Γνωστική ανάπτυξη στην εφηβεία

Ερευνώντας τη γνωστική ανάπτυξη του εφήβου μπορούμε – σύμφωνα με τον Piaget- να παρατηρήσουμε ότι ό έφηβος περνάει στο στάδιο της τυπικής αφαιρετικής σκέψης. Ο έφηβος διακρίνεται από μεγαλύτερη ωριμότητα σε σχέση με το παιδί, μπορεί  να φτάνει στην εξαγωγή συμπερασμάτων μετά από μία υπόθεση ή σειρά σκέψεων, όπως και αντιλαμβάνεται καλύτερα το χρόνο, ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον. Η ηλικία αυτή ενισχύει το ενδιαφέρον των εφήβων για τη μουσική, τη μελέτη βιβλίων, την ψυχαγωγία, την πολιτική, και αυτό επειδή είναι η περίοδος στην οποία ολοκληρώνεται η ενηλικίωση του ανθρώπου.

Τα συναισθήματα στην εφηβεία

Τα συναισθήματα των εφήβων είναι έντονα, ορμητικά και θυελλώδη. Ο έφηβος νοιώθει και βιώνει όλα τα συναισθήματα, τόσο τα θετικά ( φιλία, αγάπη, έρωτας, χαρά, συμπάθεια, θαυμασμός), όσο και τα αρνητικά ( μίσος, άγχος, ζήλια , φόβος). Αυτό από μία άποψη μπορεί να θεωρηθεί εξαιρετικά χρήσιμο, διότι ο έφηβος που επηρεάζεται από υγιή πρότυπα, μπορεί να οδηγηθεί και στη μίμηση των προτύπων αυτών. Ο άνθρωπος στην περίοδο της εφηβείας σηματοδοτεί για τον έφηβο μία έντονη υπαρξιακή αγωνία για ανακάλυψη και πιστοποίηση της ταυτότητας του ατόμου. Ο έφηβος θέτει στον εαυτό του την ερώτηση ‘’ποιος είμαι;’’ και προχωράει στη βαθύτερη ενδοσκόπηση του εαυτού του. Η εικόνα για τον εαυτό θα κριθεί και από τον εαυτό του, αλλά και από τους άλλους.

Οι έφηβοι χαρακτηρίζονται από τη σημασία που δίνουν στη σύναψη τόσο φιλικών, όσο και ερωτικών σχέσεων. Ο έφηβος ανακαλύπτει το σώμα του, αρχίζει να καλλιεργεί τον ερωτισμό του και να αναρωτιέται για την ερωτική του ταυτότητα. Επιπλέον, η ένταξη των εφήβων σε κοινές ομάδες τους προσφέρει πολλά θετικά στοιχεία (αυτογνωσία, πνευματική ανάπτυξη, ανάληψη ευθυνών). Όμως, επειδή η εφηβεία είναι μία περίοδος η οποία χαρακτηρίζεται από έντονο μιμητισμό, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στο να μην υιοθετηθούν επικίνδυνες και αρνητικές δραστηριότητες, όπως το κάπνισμα, τα οινοπνευματώδη και η χρήση τοξικών ουσιών.

Η διαμόρφωση της προσωπικότητας του εφήβου

Το μεγαλύτερο γνώρισμα της εφηβείας είναι οι εντάσεις ανάμεσα στους εφήβους και τους γονείς και εκπαιδευτικούς. Οι έφηβοι εκφράζουν πια την επιθυμία να απομακρύνονται από τους γονείς και να χτίζουν μόνοι τους τη δική τους προσωπικότητα, προσδοκώντας  μεγαλύτερη ελευθερία, χειραφέτηση και ανάγκη υποστήριξης. Οι κυριότερες κόντρες εφήβων και γονιών αφορούν κυρίως τις εξόδους, τις φιλικές και συναισθηματικές σχέσεις και τις επιδόσεις στο σχολείο. Οι γονείς πρέπει να αποφύγουν την καταπίεση και να δώσουν ελευθερία, αρκεί να μάθουν στους εφήβους ότι η ελευθερία συνεπάγεται  έλλειψη ευθύνης και υπευθυνότητα. Οι εκπαιδευτικοί επίσης μπορούν να προσεγγίσουν τους μαθητές με μεγαλύτερη παιδαγωγική ευαισθησία και υπομονή.

Έχει διαπιστωθεί ότι ο έφηβος περνάει μία πνευματική και ηθική ανάγκη για τη διαμόρφωση μίας φιλοσοφίας ζωής. Οι έφηβοι διακατέχονται από την επιθυμία για έναν κόσμο πιο ιδανικό, πιο όμορφο , πιο ηθικό και την καταπολέμηση του κακού και της αδικίας. Οι κρίσεις των εφήβων είναι διαδοχικές και αφορούν πολλά και διαφορετικά θέματα, όπως η θρησκευτική κρίση και η κρίση των ιδεών, με την προσπάθεια των ίδιων να δώσουν απαντήσεις σε σοβαρά και μείζονα φιλοσοφικά και κοινωνικά θέματα. Οι κρίσεις αυτές είναι παροδικές, απόρροια της έντονης αντιδραστικότητας και απολυτότητας των εφήβων.

Εν κατακλείδι, αυτό που χρειάζονται τόσο οι έφηβοι όσο και γονείς, είναι να προσπαθήσουν να εξισορροπήσουν τις μεγάλες διαφορές που υπάρχουν χωρίς φωνές και εντάσεις αλλά μόνο σε κλίμα ηρεμίας και συνεννόησης, χωρίς υπερβολική στέρηση ελευθερίας και καταπίεση, οι οποίες θα βοηθήσουν τον έφηβο να καλλιεργήσει την εμπιστοσύνη στον εαυτό του και να περάσει όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα τη μετάβασή στην ενήλικη ζωή.

Συγγραφή Άρθρου

Μαρία Σκαμπαρδώνη

maria skampardoniΔημοσιογράφος

Η Ψυχολογία είναι ένα από τα αγαπημένα αντικείμενα μελέτης της διότι μελετά τα μύχια και τα άδυτα της ανθρώπινης ύπαρξης, μαζί με τη Φιλοσοφία. Η γραφή είναι για αυτή ένας τρόπος ζωής, ένα ξέσπασμα και μία φυγή από την κουραστική πραγματικότητα.

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. | Προφίλ 

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Η παγίδα του να δίνεις συμβουλες
παγίδα, συμβουλές

Όλοι μας σε δύσκολες καταστάσεις στη ζωή μας είτε δεχθήκαμε συμβουλές είτε επιχειρήσαμε εμείς οι ίδιοι να δώσουμε. Με τη συμβουλή μας επιθυμούμε να βοηθήσουμε τον άνθρωπο που βρίσκεται σε μία στενάχωρη κατάσταση να απεγκλωβιστεί από το πρόβλημά του και να βρει έναν τρόπο να το αντιμετωπίσει.

Αμφιφυλοφιλία- Υφίσταται ως σεξουαλικός προσανατολισμός;
αμφιφυλοφιλία

Τελικά, πόσο υφίσταται η αμφιφυλοφιλία στους ανθρώπους; Υπάρχει στα αλήθεια ως ένας ξεχωριστός σεξουαλικός προσανατολισμός ή απλώς είναι μία δίοδος, ώστε κάποιος να μην αισθάνεται εντελώς διαφορετικός από τη σεξουαλική νόρμα της πλειοψηφίας; 

Για ποιους λόγους οι άνθρωποι αναβάλλουν τον ύπνο τους;
αναβολή ύπνου

Ο ύπνος τόσο ως διαδικασία όσο και ως ανάγκη, είναι μία αξιοθαύμαστη λειτουργία του σώματος με την οποία ο άνθρωπος πραγματικά ξαναγεννιέται και απεγκλωβίζεται από τον κυκεώνα των πληροφοριών με τον οποίο βομβαρδίζεται καθημερινά. Ο ύπνος στην ουσία μας βοηθάει να απελευθερωνόμαστε από τον ατελείωτο αριθμό πληροφοριών που δεχόμαστε διαρκώς, συντελεί στη συγκράτηση μόνο των απαραίτητων πληροφοριών που έχουμε ανάγκη για τη ζωή μας.

Εξιδανικευμένη ζωή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ζωή

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των περισσότερων ανθρώπων. Διευκολύνουν την επικοινωνία, δίνουν βήμα για πολυμορφία και έκφραση διαφορετικών απόψεων, ενημερώνουν για σημαντικά κοινωνικά, πολιτιστικά και καλλιτεχνικά θέματα εκατομμύρια χρήστες.

 

Σκληρες, ναρκισσιστικές, απαιτητικές μητέρες: Πώς μπορεί κάποιος να τις διαχειριστεί;
σκληρές μητέρες

Δυστυχώς, υπάρχουν και οι μητέρες εκείνες που πληγώνουν τα παιδιά τους με τον ναρκισσισμό και τις υπερβολικές τους απαιτήσεις. Μητέρες που κατακρίνουν πάντοτε τα παιδιά τους, που τα συγκρίνουν διαρκώς με τα άλλα παιδιά και που τους ασκούν πάντοτε αυστηρή κριτική. Και όμως, υπάρχουν πάρα πολλές.

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).