Μία συμπεριφορά θεωρείται επιθετική όταν διαταράσσει την ομαλή συμβίωση των μελών της οικογένειας, όταν θέτει σε κίνδυνο το ίδιο το παιδί ή την οικογένειά του ή διαταράσσει τη λειτουργία της σχολικής τάξης και δεν φαίνεται να μειώνεται με τους διάφορους τρόπους διαπαιδαγώγησης που εφαρμόζουν οι ενήλικοι.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η διάγνωση απαιτεί τη χρήση πολλαπλών μέσων αξιολόγησης και πολλαπλών διαγνωστικών μεθόδων. Έτσι λοιπόν για την λεπτομερή διάγνωση απαιτείται:

1. Παρατήρηση του παιδιού.
2. Ακολουθεί η κλινική συνέντευξη και το ιστορικό όπου αντλούμε στοιχεία για την σύσταση της οικογένειας.

3. Επίσης, χρησιμοποιούνται το Ερωτηματολόγιο Παιδικής Συμπεριφοράς του Achenbach 6-18 ετων (Child Behavior Checklist), το ερωτηματολόγιο Teacher’s Report Form (TRF) του T. Achenbach 6-18 ετων, το ερωτηματολόγιο Youth Self Report (YSR) 11-18 ετων του T. Achenbach, με σκοπό την καταγραφή και αξιολόγηση της αποκλίνουσας συμπεριφοράς.

4. Εάν τα παιδί είναι μικρότερο των 6 ετών χρησιμοποιούμε το Εργαλείο ανίχνευσης της ψυχοκοινωνικής προσαρμογής των μαθητών προσχολικής ηλικίας με σκοπό την ανίχνευση και αξιολόγηση των προβλημάτων συμπεριφοράς

 

Αξίζει να αναφέρουμε ότι πρέπει να λαμβάνουμε πολύ σοβαρά:

  • Τη συχνότητα της επιθετικής συμπεριφοράς: όσο πιο συχνά παρουσιάζεται μία συμπεριφορά, τόσο πιο μεγάλο είναι το πρόβλημα.
  • Την ηλικία του παιδιού: όσο πιο μεγάλο είναι το παιδί με το πρόβλημα συμπεριφοράς, τόσο πιο σοβαρό είναι το πρόβλημα.
  • Την ένταση της συμπεριφοράς: όσο πιο σοβαρή/ έντονη είναι η μορφή με την οποία εκδηλώνεται το πρόβλημα συμπεριφοράς, τόσο πιο μεγάλο είναι το πρόβλημα.

 

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ

Οι αιτίες μπορεί να είναι εγγενείς όπως:

  • Η Αναπτυξιακή ανωριμότητα
  • Οι Συναισθηματικές διαταραχές
  • Η Ψυχοπαθολογία
  • Η Υπερκινητικότητα
  • Οι Μαθησιακές Δυσκολίες

ή επίκτητες όπως:

  • Ένα βίαιο οικογενειακό περιβάλλον
  • Ή ένα αδιάφορο σχολικό περιβάλλον όπου εμφανίζεται το φαινόμενο μπούλινγκ (=Σύνολο από: λεκτική βία, απειλές, κοροϊδία, διάδοση φημών, -σεξουαλική παρενόχληση, κοινωνικού αποκλεισμού)

 

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Η επιθετική συμπεριφορά μπορεί να έχει τα εξής συμπτώματα:

  • Αντιμιλά
  • Ανυπάκουος/η στο σπίτι
  • Ανυπάκουος/η στο σχολείο
  • Δύσθυμος/η, πεισματάρης/α
  • Εκνευρίζεται εύκολα- ξεσπάσματα θυμού
  • Είναι επιθετικός/ή
  • Απόδοση ευθυνών σε τρίτους
  • Παραβαίνει κανόνες
  • Μπλέκει σε καυγάδες
  • Είναι σκληρός/ή
  • Δεν αισθάνεται τύψεις
  • Δημιουργεί «κακές» παρέες
  • Λέει ψέματα
  • Κάνει κλοπές
  • Χρησιμοποιεί λεκτική βία
  • Δημιουργεί υλικές καταστροφές
  • Επιτίθεται σε άλλους, απειλεί

 

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Ως ενήλικες πρέπει να ενθαρρύνουμε τα παιδιά και με κάθε τρόπο να τονίζουμε την αυτοεκτίμησή τους. Ενθαρρύνετέ τα να ασχοληθούν με τον αθλητισμό και προσέξτε τα επίθετα που χρησιμοποιείτε για να χαρακτηρίσετε τα παιδιά, ιδιαίτερα όταν είστε εκνευρισμένοι. Συνέχεια να επαινείτε τα παιδιά όταν επιτυγχάνουν και να τα στηρίζετε όταν αποτυγχάνουν.

Επιδιώκουμε να τους αποδείξουμε ότι ο κόσμος τους είναι σημαντικός για μας. Δείχνουμε ενδιαφέρον για τους ανθρώπους, τους χώρους, τα γεγονότα της ζωής των παιδιών μας. Περνούμε κάποιο χρόνο στον παιδικό σταθμό, στο σχολείο και στις εξωσχολικές δραστηριότητες των παιδιών μας.

Επίσης, το παιδί με επιθετικότητα μπορεί να ωφεληθεί από τη γνωστική-συμπεριφοριστική θεραπεία. Συγκεκριμένα, το παιδί μαθαίνει να παρατηρεί τον εαυτό του (αυτοπαρατήρηση). Έπειτα διδάσκεται την αυτοαξιολόγηση, να κρίνει τη συμπεριφορά του. Επίσης, το παιδί να αναπτύξει δεξιότητες ώστε να εστιάζει στα σημαντικά και θετικά γεγονότα και να διορθώνει τα λάθη και ασκείται στην επίλυση προβλημάτων (problem-solving). Το ημερολόγιο για καταγραφή της συχνότητας των επιθετικών συμβάντων βοηθά να αλλάξουν τις δυσλειτουργικές σκέψεις και συμπεριφορές.

Ακόμη μία θεραπευτική παρέμβαση για την επιθετικότητα είναι το παιχνίδι ρόλων όπου στόχος είναι η παρατήρηση και η ερμηνεία της προβληματικής συμπεριφοράς από τον ίδιο τον επιθετικό μαθητή. 

Συγγραφή Άρθρου

Ασημίνα Αγγελίδου

ashmina angelidouΨυχολόγος (Α.Π.Θ.), Παιδοψυχολόγος (Msc, NL), Ψυχολόγος Υγείας (Msc., NL)
Γνωστική Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT., NL), Συμβουλευτική (ER., UB), Μαθησιακές Δυσκολίες (Co., UK)

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. | Maziboroume.gr

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Το άγχος των πανελλήνιων. Συμβουλές για μαθητές και γονείς.
άγχος πανελλήνιων

Η διαχείριση του άγχους κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας για τις πανελλαδικές εξετάσεις είναι πολύ σημαντική. Χρειάζεται να φροντίσουμε το άγχος των παιδιών-μαθητών έγκαιρα και να μην αφήνουμε τη διαχείριση της κατάστασης την τελευταία στιγμή, ένα μήνα πριν τις εξετάσεις. Αυτό που συνιστώ, είναι οι έφηβοι από τη Β Λυκείου να παρακολουθήσουν ένα βραχυπρόθεσμο ατομικό πρόγραμμα γνωστικής-συμπεριφορικής θεραπείας.

Τα λάθη των γονέων στον αθλητισμό των παιδιών τους
παιδικός αθλητισμός

Οι γονείς πρέπει να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να ασχοληθούν με τον αθλητισμό. Τα οφέλη ενασχόλησης με τον αθλητισμό είναι πολλά. Αρχικά, ο αθλητισμός είναι ευκαιρία για κοινωνικοποίηση και εκπαίδευση. Τα παιδιά μαθαίνουν να υπακούν στους κανόνες και μαθαίνουν να σέβονται τα δικαιώματα των άλλων.

Γιατί το παιδί μου κλέβει; Τι μπορώ να κάνω;
παιδί που κλέβει

Στην προσχολική ηλικία τα παιδιά είναι εγωκεντρικά. Μπορεί να πάρουν ένα αντικείμενο που δεν τους ανήκει είτε επειδή τους άρεσε ή τους έκανε εντύπωση. Αισθάνονται ότι μπορούν να πάρουν οτιδήποτε θέλουν χωρίς να καταλαβαίνουν ότι αυτό είναι κακό. Τα παιδιά του δημοτικού γνωρίζουν πως δεν επιτρέπεται να πάρουν κάτι χωρίς να ενημερώσουν αλλά προβαίνουν στην πράξη γιατί δεν έχουν μάθει αυτοέλεγχο, δηλαδή να συγκρατούν τον εαυτό τους όταν θέλουν κάτι.

Υπναγωγικός Σπασμός
Υπναγωγικός Σπασμός

Ο υπναγωγικοί σπασμοί βιώνονται από πολλούς ανθρώπους όταν κοιμούνται κουρασμένοι ή όταν κάνουν ανήσυχο ύπνο. Είναι σπασμοί, που μπορεί να κάνουν τον άνθρωπο να νιώθει σαν να “πέφτει από ψηλά”, ή σαν να τον ξυπνούν ξαφνικά μέσα σε κατάσταση σοκ. Είναι πραγματικά ανακουφιστικό όταν ξυπνάει ο άνθρωπος ενώ αισθάνεται ότι πέφτει και αυτό δε σταματάει ποτέ.

Εγκόπριση - Διαταραχές ελέγχου των σφιγκτήρων στα παιδιά
Διαταραχές ελέγχου σφιγκτήρων

Συνήθως, τα περισσότερα παιδιά αρχικά κατακρατούν τα κόπρανά τους. Εγκόπριση είναι η επαναλαμβανόμενη ακούσια απώλεια κοπράνων, χωρίς την ύπαρξη οργανικού παράγοντα σε μια ηλικία που νοητικά και χρονολογικά θα έπρεπε να έχει επιτευχθεί ο εκούσιος έλεγχος του εντέρου. Μετά το 4° έτος το 95% των παιδιών έχει έλεγχο του εντέρου και μετά το 5° έτος το ποσοστό ανέρχεται στο 99%.

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).