αυτοπραγμάτωση

Στην ιεραρχία των ανθρώπινων αναγκών, ο αμερικανός ψυχολόγος Abraham Maslow (1908-1970) βρήκε ότι υπάρχει ένα μοντέλο πυραμίδας με πέντε βασικές ανάγκες που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι καθώς περνούν τη ζωή τους. Οι άνθρωποι παρακινούνται να επιτύχουν ορισμένες ανάγκες, έγραψε το 1943, με βασικότερη βέβαια τη φυσική τους επιβίωση.

Κάποιος πρέπει να ικανοποιήσει μια μικρότερη ανάγκη πριν προχωρήσει σε μια υψηλότερη, με  μεγάλο μέρος της συμπεριφοράς μας αφιερωμένο στην πραγματοποίηση του επόμενου βήματος. Η αρχική ιεραρχία (που αργότερα επεκτάθηκε) είναι -από τη βάση προς την κορυφή της πυραμίδας:

1. Βιολογικές και φυσιολογικές ανάγκες: αέρας, τροφή, νερό, καταφύγιο, ζεστασιά, σεξ, ύπνος.

2. Ασφάλεια: προστασία από στοιχεία της φύσης, ασφάλεια, τάξη, νόμος, σταθερότητα, απαλλαγή από το φόβο.

3. Ανάγκες αγάπης και “να ανήκεις κάπου”: φιλία, οικειότητα, εμπιστοσύνη και αποδοχή, λήψη και προσφορά αγάπης , προσχώρηση, συμμετοχή σε ομάδα,

4. Ανάγκες εκτίμησης: επίτευγμα, κυριαρχία, ανεξαρτησία, καθεστώς, κύρος, αυτοσεβασμός, σεβασμός από τους άλλους ·

5. Αυτοπραγμάτωση: πραγματοποίηση προσωπικών δυνατοτήτων, αυτο-ολοκλήρωση, αναζήτηση ατομικής ανάπτυξης και εμπειρίες αιχμής.

 Ενώ ο Μάσλοου όμως υποστήριξε ότι στην εποχή του μόνο ένας στους εκατό ανθρώπους φτάνουν στο πέμπτο και τελικό στάδιο, στα χρόνια που μεσολάβησαν η κατάσταση αυτή φαινομενικά τουλάχιστον άλλαξε, όπως παρατηρεί ο ιστορικός πολιτισμού στο ινστιτούτο Σμιθσόνιαν Λώρενς Σάμιουελ.

Γιατί; Γιατί μεσολάβησε η μεταπολεμική γενιά των σημερινών πενηντάρηδων-εξηντάρηδων, η λεγόμενη γενιά των “μπειμπι μπούμερς”. «Πέρασαν τη δεκαετία του '50 ως κακομαθημένοι, τη δεκαετία του '60 ως οργισμένοι, επειδή ο κόσμος δεν ήταν ακριβώς όπως τον ήθελαν, τη δεκαετία του '70 ως αποχαυνωμένοι από το καλύτερο σεξ και τα ναρκωτικά, που θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν, τη δεκαετία του '80 ως επενδυτές, αποκτώντας όσα περισσότερα μπορούσαν και τη δεκαετία του '90 προσπαθώντας να αποκτήσουν τα τελειότερα παιδιά», λέει ο Βρετανός ψυχολόγος, Ουέιντ Χορν, σύμφωνα με άρθρο του Observer.

 Σήμερα λοιπόν, η αυτοπραγμάτωση έχει αναδειχθεί ως ένας αρκετά συνηθισμένος στόχος ανάμεσα σε περισσότερους boomers αλλά και νεώτερους, και είναι κάτι που θα γίνει ακόμη πιο διαδεδομένο καθώς γερνούν. Παρόλο που οι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να χρησιμοποιούν όρους όπως "ευημερία" και "βελτίωση" παρά "αυτοβελτίωση", η ιδέα είναι βασικά η ίδια.

Οι boomers προσπαθούν ενεργά να επιτύχουν την εξιδανικευμένη εκδοχή τους ως μέρος της ατελείωτης προσπάθειάς τους για αυτοβελτίωση.

Στην πραγματικότητα, λέει ο Λώρενς, ένα μεγάλο μέρος του σύγχρονου καταναλωτισμού έχει μεταμφιεστεί σε αγώνα για την αυτο-πραγματωση, με τις επιλογές μάρκας να γίνονται με βάση της σχετικής ικανότητάς τους να επιτρέπουν στους ανθρώπους να ανεβαίνουν τη σκάλα του Μάσλοου. Οι καταναλωτές έχουν περάσει πέρα από τα προϊόντα ως σύμβολα κατάστασης και κινούνται πέρα από την οικονομία "εμπειρίας", σε ένα σημείο όπου η αυτοκατανάλωση είναι το νέο σύμβολο κατάστασης!

Καταλαβαίνετε; Η αυτοπραγμάτωση έγινε τρέντ, έγινε ...μόδα! Όχι μόνο η υγεία ή η ευεξία, αλλά η ευημερία και η αυτοπραγμάτωση σε όλες τις διαστάσεις της ζωής εξελίχθηκε σε τάση της μόδας, μια ιδέα που οι έμποροι ιδίως της υγείας έχουν καταλάβει από καιρό. "Η αυτοπραγμάτωση είναι το νέο καρότο που όλοι κυνηγούν", έγραψε η Melissa Thompson στο Newsblaze το 2016.

Για τον Μάσλοου, τον άνθρωπο που δημιούργησε τον όρο, η αυτοπραγμάτωση ήταν η επιθυμία για εκπλήρωση ή, με τα δικά του λόγια, «να γίνουμε όλα όσα μπορούμε να γίνουμε». Πρόκειται για παράφραση του Νίτσε, που έλεγε “γίνε αυτό που είσαι”.

Για την εποχή μας όμως, που προσδιορίζεται και κινείται με όρους μαζικής διαφήμισης, ο όρος έχει αποκτήσει ένα περιεχόμενο που αντιστρατεύεται την ίδια του την ουσία: θέλουμε να γίνουμε αυτό που δυνητικά είμαστε όχι για την εκπλήρωση του ιδανικού εαυτού, αλλά για την εκπλήρωση των απαιτήσεων μιας ολιστικού τύπου μόδας. Σα να διαφημίζει ο Πλάτωνας φακούς για καλές σκιές στο σπηλαιο των ιδεών. Το ζήτημα είναι βέβαια αν το κίνητρο αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια πραγματική κι όχι επίπλαστη βελτιστοποίηση του εαυτού... 

 

Διαβάστε ακόμη τα παρακάτω άρθρα σχετικά με τον Maslow:
Μάσλοου Αβραάμ (Abraham Maslow 1908 - 1970), η βιογραφία 
Αυτοπραγμάτωση: Τι είναι και πώς επιτυγχάνεται σύμφωνα με τον Maslow 

Συγγραφή Άρθρου

Νίκος Μάστορας

nikosmastorasΟ Νίκος Μάστορας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Είναι δημοσιογράφος με εμπειρία σε όλους τους τομείς του έντυπου και ηλεκτρονικού Tύπου, καθώς και στα social media. Εργάστηκε για 35 χρόνια στον Δημοσιογραφικό Οργανισμό Λαμπράκη. Σήμερα εργάζεται στην εφημερίδα "Εθνος". Είναι πατέρας δύο παιδιών και έχει αυτοβούλως εξερευνήσει αρκετά πεδία της ψυχολογικής επικράτειας. Η εξερεύνηση αυτή συνεχίζεται..

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. |

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Οι τρεις νόμοι του Ερωτα
Ερωτας

Μα, έχει ο έρωτας νόμους, όπως η αλγεβρα αξιώματα; Οι πιο ρομαντικοί, ίσως και οι περισσότερο πρόθυμοι για επανάσταση -γιατί ο έρωτας μοιάζει μερικές φορές και με αυτήν- και μόνο που ακούσατε αυτή την ερώτηση απαντήσατε αρνητικά. Οχι, δε μπορεί ο έρωτας να υποκύπτει σε νόμους, αφού ο ίδιος είναι ο υπέρτατος νόμος, αυτός που κινεί την ίδια τη ζωή.

Οταν ο Μπάτμαν....μαζεύει το παιδικό δωμάτιο
παιδιά και αγγαρείες

Για όλους υπάρχουν δουλειές που μοιάζουν με αγγαρεία. Να πλύνεις τα πιάτα. Να διαβάσεις το μάθημα της επόμενης μέρας για το σχολείο. Να μαζέψεις το δωμάτιό σου. Ειδικά όταν είσαι μικρό παιδί, όπως όλοι οι γονείς γνωρίζουν πολύ καλά, οι περισσότερες δουλειές που δεν περιλαμβάνουν παιχνίδι εκλαμβάνονται σαν αγγαρείες και γίνονται υπό πίεση, πότε με απειλές και πότε με υποσχέσεις.

Τα παιδιά και οι οθόνες: ενδείξεις εξάρτησης
παιδιά και οθόνες

Για τα Χριστούγεννα, ο 11χρονος γιός μου ζήτησε από τον Αη Βασίλη κινητό τηλέφωνο και η 12χρονη κόρη μου λαπτοπ. Φαντάζομαι -για την ακρίβεια δεν φαντάζομαι, είμαι απολύτως βέβαιος... πως δεν είμαι ο μόνος γονιός που αντιμετωπίζω το πρόβλημα της νέας εποχής, την εξάρτηση των παιδιών μας από τις κάθε λογής οθόνες.

Οταν ο άνθρωπος γίνεται "γαλλικό κλειδί"
σχέσεις άνθρωπος

Στα λεξικά, η λέξη “εργαλειοποίηση”, περιγράφεται ως “η συμφεροντολογική αντιμετώπιση μιας κατάστασης, ενός γεγονότος ή κάποιου ανθρώπου”.

Στις ανθρώπινες σχέσεις, η εργαλειοποίηση είναι μια κατάσταση που βιώνουμε πολύ πιο συχνά από οσο παραδεχόμαστε. Προκύπτει συνήθως όταν μια σχέση ολοκληρώνει τον κύκλο της, απομένουν όμως εκκρεμότητες που πρέπει να διευθετούνται από κοινού, με κυριότερη την ανατροφή των παιδιών.

Η απόρριψη και πως να τη διαχειριστείτε
απόρριψη

Οταν εκδόθηκε το διαζύγιο του, ας τον πούμε, Νίκου, αυτος δεν ήταν ούτε έτοιμος, ούτε το ήθελε. Αποδέχθηκε όμως να δώσει τη συγκατάθεσή του σε ένα συναινετικό διαζύγιο για να μην πληγωθούν τα δυο παιδιά τους από την αντιδικία. Ειχαν περάσει 15 χρόνια μαζί με την πρώην, πλέον, συζυγό του. Και δεν ήταν δική του επιλογή να χωρίσουν.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.