Γενικευμένη αγχώδης διαταραχή

Η Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή (ΓΑΔ) έχει περιγραφεί ως η βασική ή «πυρηνική» αγχώδης διαταραχή. Η έναρξη της ΓΑΔ είναι σταδιακή σε σύγκριση με διαταραχές όπως αυτή του πανικού και μεγάλο ποσοστό ασθενών αναφέρουν ότι ήταν «ανήσυχοι» ή αγχωμένοι ολόκληρη τη ζωή τους, αναδεικνύοντας ένα μονίμως υψηλό βαθμό χαρακτηρολογικού άγχους.

Η ΓΑΔ σχετίζεται με τις έννοιες της ανησυχίας, της αυτοαπασχόλησης και της προκατάληψης της προσοχής και εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες.

Συμπτώματα Γενικευμένης Αγχώδους Διαταραχής

Tο πιο ουσιαστικό χαρακτηριστικό της ΓΑΔ είναι η υπερβολική ανησυχία και άγχος σχετικά με μία σειρά γεγονότων ή δραστηριοτήτων, της οποίας η ένταση, η διάρκεια και η συχνότητα είναι δυσανάλογη σε σχέση με τους πραγματικούς κινδύνους ή τις επιπτώσεις του αναμενόμενου γεγονότος.

Οι ενήλικες με ΓΑΔ, συνήθως, ανησυχούν για καταστάσεις της καθημερινότητας, όπως επαγγελματικές υποχρεώσεις, την υγεία και τα οικονομικά τους, την υγεία της οικογένειάς τους και πιθανές κακοτυχίες των παιδιών τους ή για θέματα μικρής σημασίας όπως να κάνουν τις δουλειές του σπιτιού ή να μην αργήσουν στα ραντεβού τους. Στη συγκεκριμένη διαταραχή τα άτομα που υποφέρουν από αυτή αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι δυσκολεύονται να ελέγξουν την ανησυχία τους. Τα συμπτώματα που συχνά ακολουθούν την ανησυχία είναι νευρικότητα ή αίσθημα αγωνίας ή τεταμένα νεύρα, εύκολη κόπωση, δυσκολία στη συγκέντρωση ή αίσθημα ότι το μυαλό αδειάζει, ευερεθιστότητα, μυϊκή ένταση, διαταραχή ύπνου. Το άγχος, η ανησυχία ή τα σωματικά συμπτώματα προκαλούν σημαντική αναστάτωση ή πρόβλημα στην κοινωνική, επαγγελματική ή άλλη σημαντική περιοχή της λειτουργικότητας του ατόμου.

Ο ρόλος της ανησυχίας στη Γενικευμένη Αγχώδη Διαταραχή

Για να κατανοήσουμε το πώς η ανησυχία γίνεται προβληματική, τη χωρίζουμε σε:

  • ανησυχία τύπου 1
  • ανησυχία τύπου 2.

Όταν τα άτομα αντιμετωπίζουν μία κατάσταση που τους προκαλεί άγχος, τότε αρχίζουν να υιοθετούν θετικές πεποιθήσεις/πιστεύω σε σχέση με την ανησυχία (πχ. η πεποίθηση ότι η ανησυχία θα τους βοηθήσει να ανταπεξέλθουν στην αγχωτική κατάσταση). Αυτή η διεργασία είναι γνωστή ως ανησυχία Τύπου 1, η οποία εμφανίζεται σε καθημερινά εξωτερικά γεγονότα, όπως είναι οι ανησυχίες που αφορούν κοινωνικά θέματα ή θέματα υγείας. Παράδειγμα: Ο Γιώργος πρέπει να ανταπεξέλθει σε μία ιδιαίτερα απαιτητική ημέρα στη δουλειά του. Αυτό το γεγονός του προκαλεί ανησυχία σχετικά με το πώς θα αποδώσει. Ο Γιώργος πιστεύει ότι αυτή του η ανησυχία τον κρατάει σε εγρήγορση για να μπορέσει να τα πάει όσο καλύτερα γίνεται.

Η ανησυχία Τύπου 1 αρχικά δημιουργεί άγχος, αλλά αργότερα μπορεί να αυξήσει ή να μειώσει το άγχος, αναλόγως με το αν το πρόβλημα που προκάλεσε την ανησυχία έχει επιλυθεί. Στο παράδειγμά μας, ο Γιώργος θα ανακουφιστεί από την ανησυχία του αν αποδώσει καλά στην απαιτητική ημέρα στη δουλειά ή θα αγχωθεί πρτισότερο αν δεν τα πάει καλά.

Κατά τη διάρκεια, όμως, της πορείας της ανησυχίας Τύπου 1, όπως αυτή περιγράφηκε παραπάνω, μπορεί να σχηματιστούν αρνητικές πεποιθήσεις/πιστεύω που αφορούν την ίδια ανησυχία. Το άτομο, δηλαδή, μπορεί να αρχίσει να αγχώνεται για το γεγονός καθεαυτό ότι ανησυχεί, φοβούμενο ότι η ανησυχία του είναι ανεξέλεγκτη ή ότι ακόμα μπορεί να είναι εγγενώς επικίνδυνη. Αυτή η «ανησυχία για την ανησυχία» ορίζεται ως ανησυχία Τύπου 2. Στο παράδειγμά μας, λοιπόν, αν ο Γιώργος αρχίσει να ανησυχεί για το γεγονός ότι είναι πάρα πολύ αγχωμένος με τη δουλειά του και αρχίσει να πιστεύει ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφικά αποτελέσματα για τον ίδιο, τότε πρόκειται για την ανησυχία τύπου 2.

Όταν το άτομο αναπτύξει ανησυχίες τύπου 2 αρχίζει να αποφεύγει τις καταστάσεις που του δημιουργούν άγχος και προσπαθεί να ελέγξει τη σκέψη του και τη συμπεριφορά του έτσι ώστε να προλάβει τις καταστροφικές για εκείνο συνέπειες της ανησυχίας. Οι προσπάθειες αυτές του ατόμου να αποφύγει ή να ελέγξει την ανησυχία συνήθως αποτυγχάνουν και έχουν αντίθετα αποτελέσματα με συνέπεια η ανησυχία να διογκώνεται και να ερμηνεύεται ως ακόμα πιο καταστροφική. Αυτός ο φαύλος κύκλος της ανησυχίας αναπτύσσει και διαιωνίζει τη ΓΑΔ.

Συμπερασματικά, οι αρνητικές πεποιθήσεις σχετικά με την ανησυχία και η επακόλουθη ανησυχία Τύπου 2 είναι αυτές που διαχωρίζουν τις φυσιολογικές ανησυχίες από τις προβληματικές ανησυχίες της ΓΑΔ και κατά συνέπεια τους ασθενείς με ΓΑΔ από τα μη κλινικά ανήσυχα άτομα.

Θεραπεία Γενικευμένης Αγχώδους Διαταραχής

Το γνωσιακό - συμπεριφοριστικό μοντέλο ψυχοθεραπείας μέσω της χρήσης ποικίλων τεχνικών στοχεύει στην τροποποίηση αυτών των αρνητικών πεποιθήσεων που συντηρούν την ΓΑΔ και στην αντικατάστασή τους με πιο λειτουργικές πεποιθήσεις που θα βοηθήσουν το θεραπευόμενο να αντιμετωπίσει την προβληματική του ανησυχία και κατά συνέπεια τη δυσλειτουργία που προκαλεί η διαταραχή.

Συγγραφή Άρθρου

Αριστέα Λιάκου - Ψυχολόγος

Αριστέα Λιάκου: έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology”, σημαίνει ότι το E-Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια - MSc Κλινική Ψυχολόγος, Leiden University, NL
Γνωσιακή - Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία. Ατομική ψυχοθεραπεία ενηλίκων, Συμβουλευτική γονέων.

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Η κοινωνική και η συναισθηματική αποφυγή στη ζωή μας
κοινωνική αποφυγή

Στην ψυχολογία, με τον όρο αποφυγή εννοούμε ένα δυσπροσαρμοστικό τρόπο διαχείρισης, ο οποίος χαρακτηρίζεται από την προσπάθεια να αποφύγουμε ή να «αποδράσουμε» από ορισμένες δυσάρεστες σκέψεις ή/και συναισθήματα.Οι συμπεριφορές αποφυγής στα πλαίσια του κοινωνικού άγχους αποσκοπούν στη μείωση του άγχους που δημιουργείται στις κοινωνικές καταστάσεις. 

Διαταραχή Υπερφαγίας: Όταν χάνεται ο έλεγχος στο φαγητό
διαταραχή υπερφαγίας

H διαταραχή υπερφαγίας, αν και εντάχθηκε σχετικά πρόσφατα στις επίσημες κατηγορίες των διαταραχών πρόσληψης τροφής, όπως είναι η ψυχογενής ανορεξία και η βουλιμία, είναι εκείνη που συναντάται πιο συχνά. Το άτομο που πάσχει από διαταραχή υπερφαγίας μπορεί να τρώει ιδιαίτερα μεγάλες ποσότητες φαγητού, νιώθοντας αδύναμο να σταματήσει (υπερφαγικό επεισόδιο).Αυτό συμβαίνει ακόμα και όταν δεν πεινάει, ενώ το φαγητό συνήθως καταναλώνεται τόσο γρήγορα που το άτομο δεν αναλογίζεται την ποσότητα ή τη γεύση της τροφής. 

Το συναίσθημα του θυμού και η διαχείρισή του
συναίσθημα θυμού

Το συναίσθημα του θυμού

Ο θυμός είναι ένα φυσιολογικό και υγιές συναίσθημα, το οποίο δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως καλό ή κακό. Όπως και κάθε άλλο συναίσθημα που προκαλεί δυσφορία, ο θυμός εκδηλώνεται όταν ερμηνεύουμε μια κατάσταση ως θλιβερή, ανησυχητική, άδική ή απειλητική και καλούμαστε να αντιδράσουμε αναλόγως.

Ψυχοθεραπεία: Πότε αναζητάμε τη βοήθεια ενός θεραπευτή/τριας
Ψυχοθεραπεία

Στις ζωές όλων των ανθρώπων υπάρχουν περίοδοι με δυσκολίες, έντονο προβληματισμό για καταστάσεις της καθημερινότητας ή/και αρνητικά συναισθήματα που επηρεάζουν με δυσάρεστο τρόπο τη διάθεση. Πρόκειται για φάσεις ζωής, τις οποίες βιώνουμε όλοι μας, καθώς υπάρχουν κατά καιρούς διάφοροι παράγοντες εξωτερικοί ή/και εσωτερικοί (ψυχολογικοί) που μας δημιουργούν θλίψη, άγχος ή γενικότερα δυσφορία. 

Κλινική Τελειοθηρία: Τι είναι, ποιες συνέπειες έχει και πώς αντιμετωπίζεται
Κλινική Τελειοθηρία

Όλοι μας λίγο έως πολύ έχουμε την τάση να προσπαθούμε να αποδίδουμε όσο καλύτερα μπορούμε σε έναν ή περισσότερους τομείς της ζωής μας. Είναι φυσιολογικό και θεμιτό να επιδιώκουμε την επιτυχία στη δουλειά, στις σπουδές, στις σχέσεις ή σε άλλες παραμέτρους της καθημερινότητάς μας, όπως και το να διατηρούμε ενισχυμένα κίνητρα για προσωπική πρόοδο.

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).