Υπάρχουν διάφοροι ορισμοί της αποτυχίας, καθώς ο κάθε άνθρωπος διαθέτει διαφορετικά σημεία αναφοράς, συστήματα πεποιθήσεων και διαφορετικές αξίες. Μία αποτυχία για έναν άνθρωπο μπορεί να είναι ένα μεγάλο μάθημα ζωής για κάποιον άλλον...

Στη διάρκεια της ζωής όλων, εκδηλώνεται ο φόβος της αποτυχίας. Όμως, ο φόβος της αποτυχίας (που ονομάζεται και "ατυχοφοβία") επικρατεί όταν του επιτραπεί να δημιουργήσει εμπόδια και να αποτρέψει την πρόοδο, τα βήματα προς τα εμπρός.

Οι αιτίες του φόβου της αποτυχίας είναι πολυ-παραγοντικές. Συγκεκριμένα, οι επικριτικοί ή οι μη υποστηρικτικοί γονείς συνδέονται με μια από τις αιτίες για μερικούς ανθρώπους, επειδή, υπήρχε συστηματική υπονόμευση ή ταπείνωση στην παιδική ηλικία, τα οποία μετατράπηκαν σε αρνητικά συναισθήματα και μεταφέρθηκαν στην ενήλικη ζωή.

Επίσης, ένα τραυματικό γεγονός μπορεί να είναι μια αιτία. Για παράδειγμα, πριν από μερικά χρόνια σε μία σημαντική παρουσίαση, μπροστά σε μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων, η απόδοση δεν ήταν και τόσο καλή. Η εμπειρία αυτή, εφόσον αξιολογηθεί ως απαίσια ή τραγική, μεταφράζεται ως αποτυχία και σε μεταγενέστερα γεγονότα εκδηλώνεται ως φόβος αποτυχίας.

τα Σημάδια του Φόβου της Αποτυχίας

Εφόσον επικρατεί ο φόβος της αποτυχίας, τότε ενδέχεται να εκδηλώνονται μερικά από τα παρακάτω συμπτώματα:

  • Απροθυμία για τη δοκιμή νέων πραγμάτων ή απροθυμία δέσμευσης υλοποίησης έργων και αρμοδιοτήτων.
  • Κατεύθυνση προς τα γνώριμα: Προθυμία μόνο για εκείνα τα πράγματα που σίγουρα θα ολοκληρωθούν τέλεια και με επιτυχία.
  • Αυτο-σαμποτάζ: Αναβλητικότητα, υπερβολικό άγχος ή και αποτυχία διεκπεραίωσης στόχων.
  • Μειωμένη αυτο-αποδοχή και χρήση αρνητικών δηλώσεων: "Ποτέ δε θα είμαι αρκετά καλός για την προαγωγή" ή "Δεν υπάρχει περίπτωση να με δεχτούν στην παρέα, είμαι χαζός!".

Διαχείριση του Φόβου της Αποτυχίας

Είναι σημαντικό να σημειωθεί πως πάντα υπάρχει μια πιθανότητα αποτυχίας. Οι εγγυήσεις στη ζωή είναι μηδαμινές, έως ανύπαρκτες, επομένως η αναζήτηση του "Σίγουρου" είναι ένα χαμένο παιχνίδι εξ αρχής. Ωστόσο, ο φόβος ευδοκιμεί και χρήζει διαχείρισης. Παρακάτω αναφέρονται μερικοί τρόποι για την αντιμετώπιση και μείωση του φόβου της αποτυχίας:

Αξιολόγηση όλων των πιθανών ενδεχομένων – Ο φόβος της αποτυχίας συνδέεται άμεσα με το Άγνωστο και το Αβέβαιο. Αξιολογώντας κάθε κατάσταση με λογικά και πραγματικά ευρήματα, αυξάνονται οι πιθανότητες αποδέσμευσης του φόβου και ενίσχυσης της διεκπεραίωσης. Για τη μείωση του φόβου, χρειάζεται να λαμβάνονται υπόψη όλα τα πιθανά αποτελέσματα της απόφασης χρησιμοποιώντας λογικά και πραγματικά επιχειρήματα.

Εξάσκηση της θετικής σκέψης – Η θετική σκέψη είναι ένας απίστευτα ισχυρός τρόπος για να οικοδομηθεί η αυτοπεποίθηση και να εξουδετερωθεί το αυτο-σαμποτάζ. Όσο εξασκείται η θετική σκέψη, τόσο γίνεται γνώριμη και σταδιακά διαχέεται φυσικά.
Εξετάζοντας το σενάριο της χειρότερης περίπτωσης – Με την εξέταση του χειρότερου σεναρίου, αποκαλύπτεται η πραγματική αιτία του φόβου της αποτυχίας και με την αξιολόγηση της χειρότερης περίπτωσης αποφεύγεται η μεγαλοποίηση της αποτυχίας. Επίσης, η χειρότερη περίπτωση, μερικές φορές μπορεί να μην είναι τόσο άσχημη στην πραγματικότητα και η αναγνώριση αυτού βοηθάει στην αντιμετώπιση του φόβου.

Σχεδιασμός Β' σχεδίου – Εφόσον επικρατεί ο φόβος της αποτυχίας, τότε, η κατοχή ενός «Β σχεδίου», μπορεί να βοηθήσει στην εξάλειψη της γνωσιακής "καταστροφής" και η μετακίνηση προς τα εμπρός καθίσταται εφικτή.
Ρύθμιση μικρών στόχων – Η ανάθεση "μικρών" στόχων είναι πιο αποτελεσματική απ' ότι η ρύθμιση ενός και μοναδικού-μεγάλου στόχου, καθώς ο φόβος της αποτυχίας εμποδίζει τη "βήμα-προς-βήμα" τεχνική για την επίτευξη αυτού του μοναδικού στόχου. Η εστίαση στην τελική εικόνα-στόχο, αποτρέπει τη συγκέντρωση στο κάθε βήμα προς τον τελικό στόχο. Είναι χρήσιμο η αρχή να βασίζεται στον ορισμό μικρών στόχων που με την επίτευξή τους βοηθούν στην οικοδόμηση της αυτοπεποίθησης και κατά συνέπεια στην κινητοποίηση της πραγματοποίησης του τελικού στόχου.

Η αξιολόγηση, η εξάσκηση και η εξέταση όλων των πιθανών ενδεχομένων με ορθολογικό τρόπο και η ανάπτυξη σχεδίων έκτακτης ανάγκης, μαζί με την θετική σκέψη, σηματοδοτούν το δρόμο προς την αντιμετώπιση του φόβου της αποτυχίας και προς την εξέλιξη και πρόοδο. Είναι βασικό κομμάτι η συνειδητοποίηση πως πάντα υπάρχουν δύο επιλογές: είτε η επιλογή του φόβου της αποτυχίας είτε η επιλογή της απομάκρυνσης από τον φόβο της αποτυχίας. Όσο θρέφεται, τόσο θα υπάρχει!

Σημείωση: Μερικές φορές, ο φόβος της αποτυχίας μπορεί να είναι ένα σύμπτωμα μιας σοβαρότερης κατάστασης της ψυχικής υγείας. Εάν ο φόβος επηρεάζει την καθημερινή σας ζωή σε μεγάλο βαθμό και μειώνει την ποιότητα της ζωής σας, τότε είναι σημαντικό να μιλήσετε με τον ιατρό σας ή με κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας.

Συγγραφή Άρθρου

Χρυσάννα Μαστοράκη - Σύμβουλος Ψ.Υγείας

Χρυσάννα Μαστοράκη: έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology”, σημαίνει ότι το E-Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

MSc. Κλινική Ψυχολογία, Ψυχοθεραπεύτρια, Σπουδάστρια PhD Ψυχολογίας

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Πώς κινητοποιούνται οι έφηβοι;
έφηβοι

Λίγοι είναι ουσιαστικά οι έφηβοι που δεν έχουν καθόλου κίνητρο. Η έλλειψη κινητοποίησης στους εφήβους εκδηλώνεται μέσω πραγμάτων που δεν τους νοιάζουν, δεν τα βρίσκουν σημαντικά ή δε λαμβάνουν άμεση ικανοποίηση από αυτά.

Πώς να αντιμετωπίσετε την αϋπνία;
αϋπνία

Ξαπλώνετε για ύπνο, η ώρα 12 τα μεσάνυχτα, θέλετε τόσο πολύ να αποκοιμηθείτε, και οι σκέψεις τρέχουν μαραθώνιο... Οι σκέψεις ίσως αφορούν τι χρειάζεται να κάνετε αύριο ή τι δεν πήγε καλά σήμερα, μεταξύ άλλων. Τα μάτια κλειστά, το μυαλό σε πλήρη αφύπνιση, το σώμα σαν πυροτέχνημα - έτοιμο να εκτοξευθεί με ενέργεια και νευρικότητα.

Εργασιακός Ψυχολόγος - τι είναι, με τι ασχολείται

Η Εργασιακή/Οργανωτική Ψυχολογία (Industrial/Organizational - I/O Psychology) είναι η επιστημονική έρευνα της εργασίας και η εφαρμογή αυτής της επιστήμης στο εργασιακό περιβάλλον το οποίο αποτελείται από άτομα, ομάδες και οργανισμούς. Η επιστημονική μεθοδολογία εφαρμόζεται για να ερευνηθούν ζητήματα κριτικής σχετικότητας ατόμων, επιχειρήσεων και της κοινωνίας.

Επαναλαμβανόμενες, Εστιασμένες στο Σώμα Συμπεριφορές
ψυχαναγκασμοί, ονυχοφαγία

Νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ αναφέρει πως παρορμητικές συμπεριφορές όπως είναι η ονυχοφαγία προδιαθέτουν πληροφορίες για την προσωπικότητα μας. Οι ερευνητές κατέληξαν πως οι ανυπόμονοι άνθρωποι, ή εκείνοι που πλήττουν ή ματαιώνονται εύκολα, συνήθως εμπλέκονται σε επαναλαμβανόμενες, εστιασμένες στο σώμα συμπεριφορές όπως είναι η ονυχοφαγία (το δάγκωμα των νυχιών), η τριχοτιλλομανία (το τράβηγμα των τριχών του σώματος) και δερματιλλομανία (το ξύσιμο του δέρματος).

Επικοινωνήστε Διεκδικητικά!

Η διεκδικητική επικοινωνία είναι ένας ξεκάθαρος και ήπιος τρόπος έκφρασης. Επικοινωνείτε ό,τι θέλετε χωρίς να είστε παθητικοί ή επιθετικοί. Μαθαίνοντας να επικοινωνείτε διεκδικητικά δεν εγγυάται πως οι ανάγκες σας θα ικανοποιούνται, όμως σίγουρα οι σχέσεις σας με τους άλλους ανθρώπους θα βελτιωθούν.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.