αναποφασιστικότητα και επιλογές

Η κάθε μας μέρα είναι γεμάτη από επιλογές. Επιλέγουμε το ‘ένα’ κι όχι το ‘άλλο’. Αποφασίζουμε να διαβούμε ένα μονοπάτι εγκαταλείποντας κάθε άλλο. Η μία επιλογή μας προορίζεται να ζήσει ενώ κάθε άλλη να πεθάνει. Δεν είναι καθόλου τυχαία η χρήση των λέξεων που εμπεριέχουν την έννοια του φόνου.

Στην αγγλική γλώσσα η λέξη "decide" προέρχεται από τη λατινική "decidere" κι εμπεριέχει τη ρίζα "cidere" που σημαίνει "σκοτώνω". Αναλόγως προέρχονται και οι λέξεις "homicide=φόνος" και "suicide=αυτοκτονία".

Σύμφωνα με μια ψυχαναλυτική οπτική, προκειμένου να αποφύγουμε τον ‘φόνο’ των ατέλειωτων επιλογών μας, επιλέγουμε ασυνείδητα να μείνουμε κολλημένοι στην αναποφασιστικότητα (indecision). Έτσι, για να αποφύγουμε την αναποφασιστικότητα θα πρέπει να μπορέσουμε να αντέξουμε το γεγονός ότι έχουμε ‘σκοτώσει’ μια ή περισσότερες επιλογές.

Δυστυχώς δεν μπορούμε να έχουμε όλες τις επιλογές στη ζωή. Οι επιλογές είναι ατελείωτες, ενώ η διάρκεια της ζωής μας περιορισμένη. Έτσι πρέπει να κάνουμε πάντα επιλογές ακόμη και να επιλέξουμε να μην πάρουμε απόφαση για κάτι. Στο τέλος βέβαια είναι ο ίδιος μας ο θάνατος που αποτελειώνει τις επιλογές που αφήσαμε κι ευχηθήκαμε να είχαμε κάνει. Κατά μία έννοια, κάθε επιλογή που κάνουμε εμπεριέχει και έναν ‘θάνατο’ και συγκεκριμένα τον θάνατο της φαντασίωσής μας ότι έχουμε ατελείωτες επιλογές αλλά κι ατελείωτη διάρκεια ζωής. Κάθε φορά που επιλέγω λοιπόν συμβιβάζομαι σε ασυνείδητο επίπεδο με τη θνητότητά μου.

Όταν φτάσω να κάνω μια επιλογή μπορεί να μου δημιουργηθούν ενοχές αφού επιλέγω εκείνο που εγώ ΘΕΛΩ. Κι αυτό που θέλω μπορεί να μην αρέσει στους αγαπημένους μου. Έτσι με τις επιλογές μας αποκαλύπτουμε στους αγαπημένους μας ότι τελικά δεν είμαστε αυτοί που νομίζουν. Οι επιλογές μας ΔΕΝ είναι πάντα οι επιλογές τους γιατί ακριβώς δεν είμαστε ΑΥΤΟΙ. Κι αυτοί δεν είναι ΕΜΕΙΣ.

Αν κάποιος επιθυμεί εμείς να θέλουμε εκείνο που αυτός θέλει, τότε η διαφορετική επιλογή μας θα του προξενήσει πολύ πόνο. Θα αποκαλύψει ότι δεν είμαστε όπως στη φαντασίωσή του  και τότε θα νιώσει πληγωμένος. Γιατί δεν θέλουμε αυτό που εκείνος θέλει. Και το αποτέλεσμα ειναι να αισθανόμαστε εμείς ΕΝΟΧΕΣ.

Αν για παράδειγμα, κάποιος θέλει τη φιλία μου ενώ εγώ δεν θέλω τη δική του καταλαβαίνω ότι η επιλογή μου θα τον πληγώσει. Θα αισθανθώ ενοχές ξέροντας ότι η επιλογή μου του προκαλεί πόνο. Την ίδια στιγμή όμως αν πω ‘ναι’ σε αυτόν κι ‘όχι’ σε μένα, θα υποστώ τις ενοχές της προδοσίας του ίδιου μου του εαυτού. Αν δε μπορέσω λοιπόν να τις αντιμετωπίσω, θα αντιμετωπίζω όλη μου τη ζωή μια στάση υπερβολικής δέσμευσης, όχι απέναντι στους άλλους αλλά στην προσπάθεια να αποφύγω τις ενοχές μου.

Παρόλα αυτά, πρέπει να είμαστε δυνατοί κι ικανοί να αντέξουμε αυτές τις ενοχές με το να προχωρήσουμε στην επιλογή μας, με το να ‘δολοφονήσουμε’ όλες τις άλλες επιλογές άρα και κάποιες σχέσεις μας, με το να επιμείνουμε να παραμείνουμε ‘εμείς’ κι όχι ‘αυτοί’.

Όταν επιλέξουμε ένα μέλλον για μας, ‘σκοτώνουμε’ ένα άλλο μέλλον. Όταν επιλέξουμε μια σχέση, ‘σκοτώνουμε’ όλες τις άλλες σχέσεις. Όταν επιλέξουμε ένα άτομο δεν επιλέγουμε κάποιο άλλο. Ακόμη κι ο πολυγαμικός τύπος κάνει μια επιλογή: να μην είναι μονογαμικός.

Αν δεν μπορούμε να κάνουμε μια επιλογή λόγω των ενοχών μας, κάνουμε μια ‘αυτοκτονική’ επιλογή: την αναποφασιστικότητα. Με αυτήν προσπαθούμε να αποφύγουμε την ‘δολοφονία’ των άλλων επιλογών μας. Κι αυτό μας κάνει να μένουμε στάσιμοι και κολλημένοι, ‘σκοτώνοντας’ τη ζωή μας, προσπαθώντας να σταματήσουμε το ποτάμι ενώ αυτό συνεχίζει να ρέει. Ή ακόμη, περιμένουμε από την ίδια τη ζωή να κάνει τις επιλογές για μας, και τις κάνει. Καθώς περνάει ο καιρός, περνάει ο χρόνος για να σπουδάσουμε, να κάνουμε παιδιά, καριέρα ή ότι άλλο θέλουμε, και τότε το ποτάμι φτάνει στο χείλος του καταρράκτη.

Βουτάμε τότε στο θάνατό μας κι αναρωτιόμαστε τι συνέβη και παραλύσαμε. Μοιραία έρχεται τότε η ενοχή για τη ζωή που δε ζήσαμε, τη ζωή που θα μπορούσαμε να είχαμε, αν μπορούσαμε να αντέξουμε τις ενοχές για τις επιλογές μας.

Διασκευή κι απόδοση απο το βιβλίο του ψυχοθεραπευτή Jon Frederickson: The lies we tell ouselves

Συγγραφή Άρθρου

Ζωή Σκόρδα
Σύμβουλος Ψ. Υγείας, Εκπαιδευμένη στην Βραχεία Εντατική Δυναμική Ψυχοθεραπεία.
Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Βρείτε ειδικό Ψ.Υγείας

Ο μοναδικός εξειδικευμένος κατάλογος Ψυχολόγων, Συμβούλων Ψ.Υγείας.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Ψυχοδυναμική θεραπεία
Ψυχοδυναμική θεραπεία

Τι είναι η ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία;
Η ατομική ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία είναι μια διαδικασία αυτογνωσίας που λαμβάνει χώρα στην αλληλεπίδραση ανάμεσα σε εσάς και σε έναν εκπαιδευμένο θεραπευτή. Σε μια σειρά συναντήσεων θα αρχίσετε να αποκαλύπτετε τον εαυτό σας και τη ζωή σας και θα έρθετε σε επαφή με συναισθήματα και αντιλήψεις σας στα οποία δεν είχατε πρόσβαση μέχρι τώρα.

Το στίγμα της ψυχοθεραπείας
ψυχοθεραπεία

Η αποκάλυψη κάποιου στην οικογένεια και στους φίλους ότι ξεκίνησε ψυχοθεραπεία δεν είναι μια εύκολη υπόθεση. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο φόβος του στίγματος κυριαρχεί. Πολύς κόσμος πιστεύει ότι η θεραπεία είναι για τους "τρελούς". Στην πραγματικότητα οι περισσότεροι πελάτες του Συμβούλου/Ψυχοθεραπευτή δεν έχουν κάποια σοβαρή ψυχική ασθένεια.

Ο απογαλακτισμός των ενηλίκων
απογαλακτισμός ενηλίκων

Έχει διαπιστωθεί από πολλούς ειδικούς στο χώρο της ψυχικής υγείας, ότι η ελληνική οικογένεια όχι μόνο δεν ενθαρρύνει αλλά πολύ συχνά αποτρέπει την ουσιαστική ενηλικίωση των παιδιών.
Με τον όρο «ενηλικίωση» κατά την θεραπευτική έννοια, εννοείται η έλευση εκείνου του χρονικού σημείου στη ζωή ενός ανθρώπου που θα είναι σε θέση να αναγνωρίζει την δική του πραγματική βούληση, να ενεργεί και να παίρνει αποφάσεις για τη ζωή του, την φυσική και ψυχική αυτονόμησή του με την απομάκρυνση από την πατρική εστία και την επιρροή των γονικών προσδοκιών κι εντολών. 

Ο εσωτερικός κριτής

Οι ψυχολόγοι χρησιμοποιούν τον όρο "αυτόματες αρνητικές σκέψεις" για να περιγράψουν τις ιδέες που ξεπροβάλλουν μέσα από τα κεφάλια μας, σαν απρόσκλητοι διαρρήκτες κι αφήνουν πίσω ένα χάος από άβολα συναισθήματα. Στη δεκαετία του 1960, ένας από τους ιδρυτές της γνωστικής θεραπείας, ο Aaron Beck, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ΑΑΣ (Αυτόματες Αρνητικές Σκέψεις) σαμποτάρουν τον καλύτερο εαυτό μας, και μας οδηγούν σε ένα φαύλο κύκλο μιζέριας: δημιουργώντας μια γενική νοοτροπία που είναι ποικιλοτρόπως είτε συνώνυμη με την δυστυχία είτε το άγχος ή τον θυμό (επιλέξτε ελεύθερα) και η οποία είναι (ως εκ τούτου) όλα και πιο πιθανό να δημιουργήσει ΑΑΣ.

Εγώ μιλάω, εσύ με ακούς?
ακρόαση

Η σημασία του αυτιού στη ζωή και την ψυχή μας
Τα αυτί είναι το όργανο που σχετίζεται με μια από τις πέντε αισθήσεις μας, αυτήν της ακοής. Σύμφωνα με τον καθηγητή Alfred Tomatis, η ακουστική ιδιότητα του αυτιού είναι μόλις η τρίτη σε σημασία.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.