Ψυχολογικές θεωρίες

Οι ψυχοφυσιολογικές διαταραχές είναι διαταραχές με καθαρά σωματικά συμπτώματα, τα οποία μπορεί να συνδέονται με βλάβη των ιστών που συνήθως αφορούν ένα σύστημα οργάνων και που μπορεί να προκληθούν ή να επιδεινωθούν από ψυχολογικούς παράγοντες, όπως το στρες και τα αρνητικά συναισθήματα.

Οι τομείς της ψυχολογίας της υγείας και της συμπεριφορικής ιατρικής ασχολούνται με την κατανόηση του πώς επηρεάζουν την υγεία οι ψυχολογικοί παράγοντες και το στρες που σχετίζεται με αυτούς.

Οι ψυχολογικές θεωρίες προσπαθούν να ερμηνεύσουν την εμφάνιση των ψυχοφυσιολογικών διαταραχών εστιάζοντας σε παράγοντες όπως είναι τα ασυνείδητα συναισθήματα, τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, ο τρόπος αντιμετώπισης και  διαχείρισης του στρες.

Ψυχαναλυτικές θεωρίες

Οι ψυχαναλυτικές θεωρίες προτείνουν ότι συγκεκριμένες συγκρούσεις που βιώνει το άτομο και τα αρνητικά συναισθήματα που συνδέονται με αυτές, οδηγούν σε ψυχοφυσιολογικές διαταραχές. Σύμφωνα με τον Franz Alexander που διατύπωσε την θεωρία του θυμού που δεν έχει εκφραστεί ή αλλιώς την θεωρία για τον θυμό που στρέφεται προς τον εαυτό, οι καταπιεσμένες εχθρικές ενορμήσεις δημιουργούν χρόνια αρνητικά συναισθήματα που επιδρούν αρνητικά στην υγεία.

Ο ρόλος του τρόπου σκέψης και της προσωπικότητας

Οι άνθρωποι βιώνουν στρες ως αντίδραση σε ένα ευρύ φάσμα καταστάσεων και συνθηκών. Τα ίδια ερεθίσματα προκαλούν σε διαφορετικό βαθμό στρες σε διαφορετικά άτομα. Οι διαφορές αυτές σχετίζονται με τους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται, αξιολογούν και ερμηνεύουν τα γεγονότα, αλλά και από τους τρόπους αντιμετώπισης που διαθέτουν, ορισμένοι από τους οποίους είναι ωφέλιμοι για την υγεία κι άλλοι όχι.

Οι κίνδυνοι που απειλούν το σώμα δημιουργούν στρες, αλλά και τα αρνητικά συναισθήματα, όπως η μνησικακία, η ανησυχία κ.α. είναι συναισθήματα που δεν υποχωρούν εύκολα και τα άτομο δυσκολεύεται πολλές φορές να τα διαχειριστεί. Τα αρνητικά συναισθήματα αυξάνουν την δραστηριότητα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος και έτσι μπορεί να διατηρήσουν σε κατάσταση διέγερσης διάφορα συστήματα του σώματος που σχετίζονται με το στρες, αλλά και το ίδιο το σώμα σε μια κατάσταση εγρήγορσης για διαστήματα πολύ μεγαλύτερα από αυτά που μπορεί να αντέξει.

Βλέπουμε, λοιπόν, ότι η εκτίμηση και η αξιολόγηση ενός στρεσογόνου παράγοντα είναι καταλυτική για το πώς και σε ποιο βαθμό θα επηρεάσει το άτομο.

Τα άτομα που εκτιμούν ότι οι εμπειρίες, τα γεγονότα της ζωής και οι συνθήκες που καλούνται να αντιμετωπίσουν υπερβαίνουν τα αποθέματα των δυνάμεων τους μπορεί να βιώνουν χρόνιο στρες και είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν ψυχοφυσιολογικές διαταραχές.

Διαχρονικές έρευνες δείχνουν ότι υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στο στρες και τις αναπνευστικές λοιμώξεις.

Τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας θεωρούνται, επίσης, συχνά υπεύθυνα για αρκετές διαταραχές και κυρίως για την καρδιαγγειακή νόσο. Τα άτομα που βιώνουν χρόνιο και υψηλό επίπεδο αρνητικών συναισθημάτων διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο καρδιακών προβλημάτων, ενώ τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητα έχουν συνδεθεί και με την λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Η προδιάθεση που μπορεί να έχει κάποιος να βιώνει αρνητικά συναισθήματα έχει συνδεθεί με την επιβάρυνση του ανοσοποιητικού συστήματος σε διάφορες συνθήκες, ενώ η αισιοδοξία αποτελεί προβλεπτικό παράγοντα καλύτερης διάθεσης και ισχυρότερου ανοσοποιητικού συστήματος. Συγκεκριμένα, τα αισιόδοξα άτομα εκτιμούν και αξιολογούν τις στρεσογόνες καταστάσεις λιγότερο αρνητικά απ΄ ο,τι τα μη αισιόδοξα, κάτι το οποίο οδηγεί σε καλύτερη διαχείριση του στρες και συνεπώς και σε καλύτερη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Επειδή οι ψυχοφυσιολογικές διαταραχές αποτελούν πραγματικές σωματικές  δυσλειτουργίες, η θεραπεία τους συνήθως περιλαμβάνει φαρμακευτική θεραπεία. Ο στόχος της ψυχοθεραπείας για τις διαταραχές αυτές είναι η μείωση του στρες, του άγχους, της κατάθλιψης και του θυμού.

Συγγραφή Άρθρου

Τσιούλου Χριστίνα

tsioulou christinaΨυχολόγος, απόφοιτη του Τμήματος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ.
Ειδίκευση στην Κλινική Ψυχοπαθολογία.

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Βρείτε Ψυχολόγο - Ειδικό Ψ.Υγείας

Επιλέξτε ειδικό για θέματα Ψυχολογίας Υγείας στον μοναδικό εξειδικευμένο κατάλογο του ελληνικού διαδικτύου.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Αναζητώντας την αγάπη των άλλων
αγάπη

Από όλα τα ζητήματα που απασχολούν τον άνθρωπο κανένα δεν έχει μεγαλύτερη σημασία από την αγάπη. Η ανάγκη μας να αγαπάμε και να αγαπηθούμε είναι ζωτικής σημασίας. Είναι σαν το νερό, τον αέρα, τον ύπνο και την τροφή που χρειαζόμαστε για να ζήσουμε.

Πώς λειτουργεί η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή
γενικευμένη αγχώδης διαταραχή

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της γενικευμένης αγχώδους διαταραχής είναι η ανησυχία. Τα άτομα με ΓΑΔ ανησυχούν συνεχώς και πολύ συχνά για ασήμαντα πράγματα. Η ανησυχία του ατόμου αναφέρεται στην γνωστική του τάση να αναμασά ένα πρόβλημα και να μην μπορεί να ησυχάσει από αυτό και συνήθως αυτή η ανησυχία συνεχίζεται γιατί το άτομο δεν μπορεί να καταλήξει σε μία λύση του προβλήματος.

Πώς να απαλλαγούμε από τις ενοχές
ενοχές

Οι ενοχές είναι ένα συναίσθημα που όλοι έχουμε νιώσει κάποια στιγμή στην ζωή μας. Όταν μιλήσουμε άσχημα σε έναν δικό μας άνθρωπο επειδή έχουμε νεύρα, όταν ξεχάσουμε ένα σημαντικό ραντεβού, όταν δεν αφιερώνουμε αρκετό χρόνο στα παιδιά μας, όταν δεν φροντίζουμε τον εαυτό μας όπως θα έπρεπε, νιώθουμε να κατακλυζόμαστε από τέτοιες ενοχικές σκέψεις.

Η ανάγκη του ανθρώπου για αγάπη και οικειότητα
αγάπη και οικειότητα

Ο άνθρωπος διαφέρει από το υπόλοιπο ζωικό βασίλειο γιατί είναι προικισμένος με συνείδηση. Έχει συνείδηση του εαυτού του, του συνανθρώπου του, της προσωπικής του εμπειρίας, των δυνατοτήτων του μέλλοντος του.  Αυτή όμως η επίγνωση της μοναδικότητας του εαυτού του, της ξεχωριστής οντότητας του, της προσωρινότητας της ύπαρξης του, είναι κάτι που προκαλεί αγωνία.

Η εμπειρία του να «ακούς φωνές»
ακουστικές ψευδαισθήσεις

Η εμπειρία του να «ακούει κάποιος φωνές» δεν μπορεί να οριστεί εύκολα. Πολλοί άνθρωποι ακούνε φωνές, οι οποίες δεν αποτελούν μέρος της σκέψης τους που εκφράζεται δυνατά και δεν προέρχονται από τους ανθρώπους γύρω τους. Παρόλα αυτά, οι «φωνές» αυτές ή αλλιώς ακουστικές ψευδαισθήσεις είναι αληθινές εμπειρίες των ατόμων και δεν είναι κομμάτι της φαντασίας τους, παρά το γεγονός ότι δεν γίνονται αντιληπτές από άλλους.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.