Δικαστική Ψυχολογία

Η διαδικασία της Δικαστικής Συμπαράστασης ορίζει την διενέργεια Ψυχιατρικής Πραγματογνωμοσύνης για την διαπίστωση της κατάστασης του υποβαλλόμενου προσώπου. Μία πραγματογνωμοσύνη μπορεί να διαταχθεί είτε μέσω Τεχνικού Συμβούλου, είτε μέσω αίτησης ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου. Κατόπιν βάση του άρθρου 1667 ΑΚ, θα εκδικαστεί κατά την εκούσια δικαιοδοσία.

Βασική προϋπόθεση εγκυρότητας νομικών διαδικασιών όπως η σύνταξη διαθήκης, διαχείριση εισοδήματος και συμβολαιογραφικών πράξεων είναι η ελεύθερη βούληση η κρίση. Με αυτούς τους όρους αναφερόμαστε στην επαρκή ικανότητα αντικειμενικού ελέγχου της πραγματικότητας και των ακέραιων πνευματικών λειτουργιών του ατόμου που θα τις τελέσει. Για το δικαίωμα δηλαδή δικαιοπραξίας απαιτείται η ικανότητα ελεύθερης διαμόρφωσης κρίσης και αποφάσεων. 

Η σωματική και πνευματική κατάσταση ενός ατόμου ενδέχεται να διαταραχθεί μόνιμα ή προσωρινά ή να αναιρεί ολικά ή μερικά την πραγματική του δυνατότητα να μεριμνά για τις υποθέσεις του. Επιπρόσθετα μέσω της διατάραξης των λειτουργιών μπορεί να θέτει σε κίνδυνο τον εαυτό του ή/και τους οικείους του. Για τη σχετική κρίση λαμβάνεται υπόψη η όλη προσωπικότητα του πάσχοντος, καθώς και η φύση και το είδος των υποθέσεων. Έτσι μεταξύ «διαταραχής» και «αδυναμίας» πρέπει να υπάρχει αιτιώδης συνάφεια.

Ανίκανοι για δικαιοπραξία είναι όσοι βρίσκονται σε πλήρη στερητική δικαστική συμπαράσταση. Περιορισμένη ικανότητα δικαιοπραξίας έχουν όσοι βρίσκονται σε μερική στερητική ή επικουρική δικαστική συμπαράσταση.

Τα αίτια που μπορεί να δημιουργούν ακυρότητα μίας δικαιοπραξίας είναι:

  • οργανικές,
  • ψυχικές,
  • νευρολογικές ή νευροεκφυλιστικές διαταραχές όπως ανοϊκά σύνδρομα και
  • ψυχωτικές παθήσεις που επηρεάζουν την εκδήλωση βούλησης (ικανότητα καταλογισμού).

Μία πραγματογνωμοσύνη πρέπει να είναι λεπτομερής, πλήρης, αποδεικτική και αντικειμενική. Ο πραγματογνώμονας θα εξετάσει μέσω ψυχομετρικών δοκιμασιών το άτομο που έχει προταθεί να μπει υπό δικαστική συμπαράσταση. Οι δοκιμασίες περιλαμβάνουν τεστ νοημοσύνης, προσωπικότητας, χρήση ερωτηματολογίων και αξιολόγηση νοητικής κατάστασης.

Ενδεικτικά αναφέρονται το MMPI-2, WAIS-IV, MMSE, MoCA, FRSSD, GDS, NPI, IADL. Για κάθε ερώτημα που απαιτείται απάντηση γίνεται λεπτομερής εξέταση και δομημένη συνέντευξη μέσω ειδικά σταθμισμένων ψυχομετρικών δοκιμασιών. Σε μία δικαστική υπόθεση εκτιμάται το επίπεδο καταλογισμού (πλήρης, μερικός, ανύπαρκτος), η νοητική λειτουργία, η ικανότητα ελέγχου του εαυτού (αυτορρύθμιση) και η ψυχική κατάσταση.

Η εξέταση θα πρέπει πάντα να συνοδεύεται από την εργαστηριακές εξετάσεις και να λαμβάνεται υπόψη η φαρμακευτική αγωγή που ακολουθείται.

Συγγραφή Άρθρου

Dr Αναστασία (Τέσσα) Χριστοδούλου - Ψυχολόγος

Dr Αναστασία (Τέσσα) Χριστοδούλου: έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology”, σημαίνει ότι το E-Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Κλινική και Δικαστική Ψυχολόγος -Νευροψυχολόγος
Γνωστική Συμπεριφορική Θεραπεύτρια
Διδάκτωρ Εφαρμοσμένης Ψυχολογίας στην Ιατρική

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Νευροψυχολογικές παρεμβάσεις σε ασθενείς με νόσο Parkinson’s

Η νόσος του Parkinson’s είναι μία χρόνια, μη ιάσιμη, νευροεκφυλιστική διαταραχή που σχετίζεται με βλάβη σε μεταιχμιακές και νεοφλοιώδεις εγκεφαλικές περιοχές. Αρχικά, εντοπίζεται κατά κύριο λόγο στις ντοπαμινεργικές ίνες των νευρώνων στην οπισθιο-πλάγια περιοχή του κερκοφόρου πυρήνα. Σταδιακά, παρατηρείται απώλεια της ντοπαμίνης με την βλάβη να επεκτείνεται στο ραβδωτό, το στέλεχος και τον νωτιαίο μυελό.

Νευροψυχολογική αξιολόγηση της Μνήμης

Συχνά υπάρχει η παρανόηση ότι η έκπτωση των νοητικών λειτουργιών είναι χαρακτηριστικό της φυσιολογικής διαδικασίας της γήρανσης άρα και αναμενόμενο. Αυτό όμως δεν είναι η αλήθεια καθώς κάποια άτομα λόγω γενετικής προδιάθεσης και προσωπικού ιατρικού ιστορικού μπορεί να εμφανίσουν ή να μην εμφανίσουν συμπτώματα ανάλογα των ανοϊκών συνδρόμων.

Αξιολόγηση Γενικής Νοημοσύνης (IQ test)

Κατόπιν πολυετούς αναμονής κυκλοφόρησαν και στην Ελλάδα από τις εκδόσεις ΜΟΤΙΒΟ Αξιολόγηση σε συνεργασία με την Pearson Assessment Group, UK, οι κλίμακες αξιολόγησης της γενικής νοημοσύνης για εφήβους (16+ ετών) και ενήλικες, Wechsler Adult Intelligence Scale IV, Ελληνική Έκδοση.

Νευροψυχολογικός Έλεγχος. Τι είναι και σε ποιους απευθύνεται;

Ο Κλινικός Νευροψυχολόγος είναι ειδικά εκπαιδευμένος στο να εξετάζει το πώς η συμπεριφορά και οι νοητικές διεργασίες σχετίζονται με τον εγκέφαλο. Ο Νευροψυχολογικός Έλεγχος αξιολογεί τις νοητικές λειτουργίες αλλά και τα ελλείμματα του ασθενούς προκειμένου να εντοπιστεί ακριβώς η φύση αλλά και η περιοχή της βλάβης στον εγκέφαλο και να σχεδιαστούν οι κατάλληλες θεραπευτικές παρεμβάσεις. 

Νοητική Ενδυνάμωση μέσω προγραμμάτων Γνωστικής Αποκαταστασης. Τι είναι και σε ποιους απευθύνεται;

Η Νοητική Ενδυνάμωση μέσω προγραμμάτων Γνωστικής Αποκαταστασης είναι μία δομημένη σειρά θεραπευτικών ασκήσεων και λειτουργικών δραστηριοτήτων που σχεδιάζονται για την επανεκπαίδευση των νοητικών ικανοτήτων του ασθενούς. Τα προγράμματα είναι ατομικά και σχεδιάζονται ανάλογα με τις προσωπικές ανάγκες, νοητικές ελλείψεις και συμπεριφορικά προβλήματα του ασθενούς.

Εγγραφή στο Newsletter

Κάντε εγγραφή στο 15νθημερο Newsletter για ενημέρωση σεμιναρίων, νέων άρθρων, βιβλίων, θέσεων εργασίας κ.α.