Στις μέρες μας η ψυχιατρική και η ψυχολογία θεωρούν τη ψυχιατρική αποκατάσταση μια από τις βασικές μεθόδους αντιμετώπισης της ψυχικής ασθένειας. Επιπροσθέτως, σύμφωνα με τη Δικαστική Ψυχολογία η αποκατάσταση και επανένταξη των εγκληματιών οφείλει να αποτελεί το βασικότερο στόχο των σωφρονιστικών καταστημάτων της χώρας, καθώς ένα ποσοστό μεγαλύτερο του 70% των παραβατών που αυτή τη στιγμή εκτίουν τη ποινή τους σε κάποια φυλακή, πάσχουν τουλάχιστον από μία ψυχική διαταραχή.

Αυτό λοιπόν αποδεικνύει την άμεση ανάγκη για ανάπτυξη υπηρεσιών ψυχικής υγείας εντός των φυλακών με στόχο τη παροχή ψυχικής φροντίδας και υποστήριξης. Επιπλέον, κάθε παραβάτης πρέπει να έχει τη δυνατότητα πρόσβασης σε κοινωνικές, εκπαιδευτικές αλλά και επαγγελματικές ευκαιρίες έπειτα της έκτισης της ποινής του.

Έρευνες έχουν αποδείξει πως η αποκατάσταση των παραβατών είναι αποτελεσματική όταν πραγματοποιείται, καθώς τα 2/3 των ατόμων που υποστηρίχθηκαν, κατάφεραν να προοδεύσουν σε επίπεδο διαβίωσης αλλά και επιβίωσης στη κοινότητα. Ακόμη, έρευνες αναφέρουν πως τα εν λόγω άτομα έχουν οχτώ φορές περισσότερες πιθανότητες να επιτύχουν αλλά και να διατηρήσουν μια επιτυχημένη διαβίωση στη κοινωνία. Πάρα τα δεδομένα αυτά, η ψυχιατρική αποκατάσταση δεν χρησιμοποιείται συστηματικά στα σωφρονιστικά καταστήματα στην Ελλάδα και ο λόγος πιθανώς να είναι ότι κάποιες από τις συνιστώσες της δεν συμπίπτουν με το ισχύον μοντέλο ιδρυματοποίησης, καθώς και λόγοι οικονομικής φύσεως, όπως η πρόληψη ειδικευμένου προσωπικού το οποίο είναι αναγκαίο για την πραγματοποίηση ενός περισσότερο υποστηρικτικού μοντέλου.

Όσον αφόρα τους εγκληματίες που πάσχουν από κάποια ψυχική ασθένεια η παρότρυνση της αποκατάστασης τους αυξάνει τις πιθανότητες μείωσης της υποτροπής τόσο των συμπτωμάτων της διαταραχής τους όσο και της εγκληματικής τους συμπεριφοράς. Ακόμη, είναι γεγονός πως το κίνητρο για αλλαγή το οποίο δημιουργεί η αποκαταστασιακή πολιτική ενός ιδρύματος είναι πολύ πιθανότερο να οδηγήσει στη θεραπεία.

Έρευνες στο τομέα της Δικαστικής Ψυχολογίας οι οποίες μελετούν την αξία του κλίματος αποκατάστασης εντός των σωφρονιστικών καταστημάτων αναφέρουν πως το κλίμα εντός των φυλακών σχετίζεται ουσιαστικά με μία πληθώρα κλινικών αποτελεσμάτων. Παραδείγματος χάριν σχετίζεται με την ικανοποίηση τόσο των κρατουμένων όσο και των εργαζομένων στα ιδρύματα. Ακόμη, η βιβλιογραφία δείχνει πως οι στάσεις και οι στόχοι των εργαζομένων στις φυλακές έχουν άμεσο αντίκτυπο στο κατά πόσο η αποκατάσταση των παραβατών θα είναι αποτελεσματική. Τέλος, οι θετικές διαπροσωπικές σχέσεις που αναπτύσσονται εντός ενός ιδρύματος ευνοούν ένα αποκαταστασιακό κλίμα το οποίο είναι άκρως θεραπευτικό για τους πάσχοντες από ψυχική ασθένεια και μη εγκληματίες.

Τελικά, τα παραπάνω δεδομένα ερευνών υποδεικνύουν πως το εκάστοτε κράτος οφείλει όχι μόνο να μεριμνά για την κατάλληλη ποινή και έκτιση της ποινής του παραβάτη αλλά ακόμη να επιβάλει τη διατήρηση ενός θεραπευτικού προσανατολισμού εντός των σωφρονιστικών καταστημάτων με αποτέλεσμα ένα περιβάλλον που θα στερείται έντασης και βίας και θα οδηγεί στην ομαλή επανένταξη του ατόμου στο κοινωνικό πλαίσιο.

 

Συγγραφή άρθρου:

Λυδία Μυλωνάκη - Ψυχολόγος, Μέλος του British Psychological Society
Επιστημονικός συνεργάτης του E-Psychology.gr
Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

 

Βιβλιογραφία

  • Anthony, W. A., Cohen, M. R., Farkas, M., & Gagne, C. (2002).Psychiatric rehabilitation (2nd ed.). Boston: Boston University, Center for Psychiatric Rehabilitation.
  • Beech, A. R., & Hamilton-Giachritsis, C. E. (2005). Relationship between therapeutic climate and treatment outcome in group-based sexual offender treatment programs. Sexual Abuse: A Journal of Research and Treatment, Vol. 17, pp. 127–140.
  • Casey, S., Day, A., Howells, K., & Ward, T. (2007).
  • Assessing suitability for offender rehabilitation. Development and validation of the Treatment Readiness Questionnaire. Criminal Justice and Behavior, Vol. 34, No. 11, pp. 1427-1440.
  • Heseltine, K., Sarre, R., & Day, A. (2011). Prison-based correctional offender rehabilitation Programs: The 2009 national picture in Australia. Canberra, ACT: Criminology Research Council.
  • Hodge, J.E.,& Renwick, S.J. (2002). Motivating mentally disordered offenders. In McMurran
  • M (ed.)Motivating Offenders to Change: A Guide to Enhancing Engagement in Therapy. Chichester: Wiley, pp. 221–234.
  • Killaspy, H., & Zis, P. (2012). Predictors of outcomes of mental health rehabilitation services: a 5-year retrospective cohort study in inner London, UK. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology. In Press.
  • Lavelle, E., Ijaz, A.,& Killaspy, H.(2011) Mental Health Rehabilitationand Recovery Services in Ireland: amulticentre study of current serviceprovision, characteristics of service usersand outcomes for those with and without access to these services. Final Reportfor the Mental Health Commission ofIreland, 2011.
  • Lehman, A. F., Kreyenbuhl, J., Buchanan, R. W., Dickerson, F. B., Dixon, L. B., Goldberg, R., &Steinwachs, D. M. (2004). The Schizophrenia Patient Outcomes Research Team (PORT): Updated treatment recommendations2003. Schizophrenia Bulletin, Vol. 30, pp. 193–217.
  • Long, C.G., Anagnostakis, K., Fox, E., Siluale, P., Somers, J., West, R. Webster, A., (2010).
  • Social climate along the pathway of care in women’s secure mental health service: variation with level of security, patient motivation, therapeutic alliance and level of disturbance. Criminal Behaviour and Mental Health. Published online in Wiley Online Library Available: wileyonlinelibrary.com.
  • Rossberg, J., Friis, S., 2003. A suggested revision of the Ward Atmosphere Scale. Acta PsychiatricaScandinavica 108, 374–380.
  • Rossler, W. (2006). Psychiatric rehabilitation today: An overview. World Psychiatry, Vol. 5, pp. 151–157.
  • Social Exclusion Unit, (2004). Available: http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/ http://www.cabinetoffice.gov.uk/ , Retrieved: 13thFebruary 2015.
  • Tarasenko, M., Sullivan, M., Ritchie, A. J., & Spaulding, W. D. (2013). Effect of eliminating psychiatric rehabilitation from secure levels of a mental-health service. Psychological Services, Vol. 10, No. 4, pp. 442-451.

 

Συγγραφή Άρθρου

Λυδία Μυλωνάκη

lydia mylonakiΨυχολόγος - MSc Forensic Mental Health.
Απόφοιτος του Τμήματος Ψυχολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Επιστημονική Συνεργάτιδα του E-Psychology

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Η σεξουαλική κακοποίηση δεν είναι γένους θηλυκού – Μέρος 2ο
σεξουαλική κακοποίηση ανδρών

Η θυματοποίηση είναι γενικότερα συνδεδεμένη με τη ρουτίνα αλλά και το lifestyle των θυμάτων, τα οποία είναι σε θέση να επηρεάσουν το μέγεθος της έκθεσης τους σε πιθανούς δράστες. Επιπλέον η θυματοποίηση σχετίζεται με το πόσο ευάλωτο μπορεί να είναι το πιθανό θύμα.

Η σεξουαλική κακοποίηση δεν είναι γένους θηλυκού (Μέρος 1ο)
σεξουαλική κακοποίηση σε άντρες

Ο βιασμός έχει λάβει ιδιαίτερα υψηλή δημοσιότητα ως ένα πρόβλημα γένους θηλυκού. Ο φεμινιστικός χρωματισμός του, δυστυχώς έχει ως συνέπεια να αγνοούνται οι εμπειρίες σεξουαλικής κακοποίησης των ανδρών.

Η πρόβλεψη της βίαιης συμπεριφοράς
βίαιη συμπεριφορά

Τόσο η επιστήμη της Ψυχολογίας, όσο και η Ψυχιατρική, διδάσκουν πως η συμπεριφορά είναι το αποτέλεσμα πολύπλοκων περιβαλλοντικών παραγόντων σε συνδυασμό με την αλληλεπίδραση τους με την εκάστοτε χαρακτηριστικά προσωπικότητας και βιολογική κατάσταση του ατόμου την κάθε δεδομένη στιγμή. Όταν η συζήτηση έρχεται στο θέμα της επικινδυνότητας, το ζήτημα εκλαμβάνεται διαφορετικά από τη νομική επιστήμη σε σχέση με τις επιστήμες της ανθρώπινης συμπεριφοράς.

Οι παράγοντες που επηρεάζουν την μνήμη των μαρτύρων και κατ’ επέκταση τη μαρτυρική κατάθεση
μνήμη

Συμφώνα με τη πεπαλαιωμένη άποψη ότι η ανθρώπινη μνήμη λειτουργεί ως εγγραφέας εικόνων, όλοι οι επαγγελματίες που έρχονται σε επαφή με μάρτυρες ποινικών αλλά και αστικών υποθέσεων αναμένουν πως είναι δυνατό τα άτομα αυτά, να ανακαλέσουν με κάθε δυνατή λεπτομέρεια τα γεγονότα που συνέβησαν καθώς και τη φυσιογνωμία του δράστη.

 

Δικαστική Ψυχολογία: Τα πεδία της και οι πολλαπλοί ρόλοι ενός Δικαστικού Ψυχολόγου

Η Δικαστική ψυχολογία αφορά στη συσχέτιση της Ψυχολογίας με το νόμο και διακρίνεται σε διάφορα πεδία δράσης του δικαστικού ψυχολόγου με βάση τα οποία διαφοροποιείται ο ρόλος του, οι βασικές του αρμοδιότητες καθώς και η συνθήκη συνεργασίας του τόσο με το θεραπευόμενο όσο και με το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.