Κλινικές έρευνες και έρευνες σε ζώα, που έχουν χρηματοδοτηθεί από το Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας των Η.Π.Α. (ΝΙΜΗ) και άλλες επιστημονικές οργανώσεις έχουν δείξει ότι φαρμακολογικές και συμπεριφορικές θεραπείες που μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα με ΙΨΔ.

Ενώ ένας ασθενής μπορεί να επωφεληθεί σημαντικά από τη συμπεριφορική θεραπεία, ένας άλλος μπορεί να επωφεληθεί περισσότερο από μια φαρμακοθεραπεία.

Άλλοι πάλι μπορεί να χρησιμοποιήσουν φαρμακευτική και συμπεριφορική θεραπεία ταυτόχρονα. Κάποιοι μπορεί να ξεκινήσουν παίρνοντας φάρμακα για να επανακτήσουν τον έλεγχο των συμπτωμάτων τους κι έπειτα να συνεχίσουν με συμπεριφορική θεραπεία. Η επιλογή της καταλληλότερης θεραπείας για κάθε ατομικό ασθενή πρέπει να γίνεται από τον ίδιο, σε συνεννόηση με τον θεραπευτή του.

Φαρμακοθεραπεία
Κλινικές δοκιμές των τελευταίων χρόνων έχουν δείξει ότι φάρμακα που επηρεάζουν τον νευροδιαβιβαστή σεροτονίνη μπορούν να ελαττώσουν σημαντικά τα συμπτώματα της ΙΨΔ. Από αυτούς τους αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης (SRI?s), ο πρώτος που εγκρίθηκε για χρήση στη θεραπεία της ΙΨΔ ήταν το τρικυκλικό αντικαταθλιπτικό κλομιπραμίνη (AnafranilR).

Ακολούθησαν άλλοι αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης που ονομάζονται «εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης» (SSRI's). Από αυτούς, η φλουξετίνη (ProzacR), η φλουβοξαμίνη (LuvoxR), και η παροξετίνη (PaxilR) έχουν εγκριθεί για τη θεραπεία της ΙΨΔ από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των Η.Π.Α. (FDA), ενώ και η σερτραλίνη (ZoloftR) έχει εξετασθεί σε ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές.

Μεγάλες έρευνες έχουν δείξει ότι περισσότερο από το ένα τρίτο των ασθενών επωφελείται από αυτά τα φάρμακα έστω σε μικρό βαθμό, και σε περισσότερους από τους μισούς ασθενείς, τα φάρμακα ανακουφίζουν τα συμπτώματα της ΙΨΔ μειώνοντας τη συχνότητα και την ένταση των ιδεοληψίων και των ψυχαναγκασμών.

Η βελτίωση εμφανίζεται συνήθως μέσα σε 3 εβδομάδες ή περισσότερο. Αν ένας ασθενής δεν ανταποκρίνεται καλά σε κάποιο από αυτά τα φάρμακα, ή παρουσιάζει ανεπιθύμητες παρενέργειες, μπορεί να έχει καλύτερη ανταπόκριση σε κάποιον άλλον αναστολέα επαναπρόσληψης της σεροτονίνης.

Για ασθενείς που ανταποκρίνονται μόνο μερικώς σ αυτά τα φάρμακα, γίνονται έρευνες στη χρήση ενός αναστολέα επαναπρόσληψης σεροτονίνης ως κύριου φαρμάκου και ενός άλλου φαρμάκου ως επιπρόσθετο φάρμακο (ενισχυτικό).

Τα φάρμακα βοηθούν στον έλεγχο των συμπτωμάτων της ΙΨΔ, αλλά συχνά, όταν η θεραπεία διακοπεί, ακολουθεί υποτροπή. Πράγματι, ακόμη και αφού τα συμπτώματα υποχωρήσουν, οι περισσότεροι άνθρωποι θα χρειαστεί να συνεχίσουν τη θεραπεία επ αόριστον, ίσως σε μικρότερη δοσολογία.

Συμπεριφορική Θεραπεία
Η παραδοσιακή ψυχοθεραπεία, που στοχεύει να βοηθήσει τον ασθενή να κατανοήσει το πρόβλημά του, γενικά δεν είναι βοηθητική στην ΙΨΔ. Παρόλα αυτά μια ειδική προσέγγιση συμπεριφορικής θεραπείας που ονομάζεται «έκθεση και παρεμποδισμός απάντησης» είναι αποτελεσματική για πολλά άτομα με ΙΨΔ.

Στην προσέγγιση αυτή, ο ασθενής έρχεται εσκεμμένα και οικειοθελώς αντιμέτωπος με το φοβούμενο αντικείμενο ή τη φοβούμενη ιδέα, είτα άμεσα είτε με τη φαντασία του. Ταυτόχρονα, ο ασθενής ενθαρρύνεται να αποφύγει την τελετουργία, με την υποστήριξη και τη δομή που του προσφέρει ο θεραπευτής, και πιθανά άλλα άτομα στα οποία ο ασθενής έχει ζητήσει να τον βοηθήσουν.

Για παράδειγμα, κάποιος που έχει ψυχαναγκασμό στο πλύσιμο των χεριών, ενθαρρύνεται να ακουμπήσει ένα αντικείμενο που πιστεύει ότι είναι μολυσμένο και στη συνέχεια παροτρύνεται να αποφύγει το πλύσιμο των χεριών του για μερικές ώρες, μέχρι να μειωθεί σημαντικά το άγχος που του επιφέρει.

Η θεραπεία εξελίσσεται σταδιακά, βήμα-βήμα, οδηγούμενη από την ικανότητα του ασθενή να ανεχτεί το άγχος και να ελέγχει τις τελετουργίες. Καθώς η θεραπεία εξελίσσεται, οι περισσότεροι ασθενείς βιώνουν βαθμιαία λιγότερο άγχος από τις έμμονες ιδέες και είναι περισσότερο ικανοί να αντισταθούν στις ψυχαναγκαστικές τάσεις.

Έρευνες πάνω στην συμπεριφορική θεραπεία για την ΙΨΔ έχουν δείξει ότι η θεραπεία αυτή είναι αποτελεσματική για την πλειοψηφία των ασθενών που την ολοκληρώνουν. Για να είναι αποτελεσματική, είναι σημαντικό ο θεραπευτής να είναι πλήρως εκπαιδευμένος για να προσφέρει τη συγκεκριμένη μορφή θεραπείας. Επίσης, είναι σημαντικό ο ασθενής να έχει υψηλό κίνητρο και θετική, αποφασιστική στάση.

Τα θετικά αποτελέσματα της συμπεριφορικής θεραπείας διαρκούν και μετά το τέλος της θεραπείας. Μια πρόσφατη συλλογή ερευνών πάνω στην αποτελεσματικότητα της θεραπείας δείχνει ότι από 300 περίπου ασθενείς με ΙΨΔ που ακολούθησαν τη μέθοδο έκθεσης και παρεμποδισμού απάντησης, το 76% εξακολούθησε να έχει κλινικά σημαντική ανακούφιση από 3 μήνες μέχρι και 6 χρόνια μετά τη θεραπεία (Foa & Kozak, 1996).

Μια άλλη έρευνα έδειξε ότι η ενσωμάτωση στοιχείων για την πρόληψη της υποτροπής στο θεραπευτικό πρόγραμμα, όπως ενισχυτικές συνεδρίες παρακολούθησης (follow-up) μετά το τέλος της εντατικής θεραπείας, συμβάλλει στην διατήρηση της βελτίωσης (Hiss, Foa, and Kozak, 1994).

Μια άλλη έρευνα προσφέρει καινούριες αποδείξεις ότι η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία μπορεί επίσης να είναι αποτελεσματική για την ΙΨΔ. Αυτή η παραλλαγή της συμπεριφορικής θεραπείας δίνει έμφαση στην αλλαγή των πεποιθήσεων και του τρόπου σκέψης του ασθενή. Χρειάζεται όμως περισσότερη έρευνα για να εκτιμηθεί επαρκώς η αξία της γνωσιακής-συμπεριφορικής ψυχοθεραπείας.

Η συνεχιζόμενη αναζήτηση των αιτιών, μαζί με την έρευνα για τη θεραπεία, υπόσχεται να δώσει ακόμη περισσότερη ελπίδα σε άτομα με ΙΨΔ και τις οικογένειές τους.

Πώς να πάρετε βοήθεια για την ΙΨΔ
Αν νομίζετε ότι έχετε ΙΨΔ, πρέπει να αναζητήσετε τη βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας. Οι οικογενειακοί γιατροί, κλινικοί και οι οργανώσεις υγείας μπορούν να προσφέρουν θεραπεία και να παραπέμψουν σε κέντρα ψυχικής υγείας και ειδικούς. Επίσης, το τμήμα ψυχιατρικής ενός μεγάλου κέντρου υγείας ή ένα πανεπιστημιακό τμήμα ψυχολογίας μπορεί να διαθέτουν ειδικούς που γνωρίζουν τη θεραπεία της ΙΨΔ και μπορούν να προσφέρουν θεραπεία ή να προτείνουν κάποιο γιατρό στην περιοχή.

Πώς μπορεί να βοηθήσει η Οικογένεια
Η ΙΨΔ δεν επηρεάζει μόνο το ίδιο το άτομο, αλλά ολόκληρη την οικογένεια. Η οικογένεια συνήθως δυσκολεύεται να αποδεχτεί ότι το άτομο με ΙΨΔ δεν μπορεί να σταματήσει τη δυσφορική του συμπεριφορά. Τα μέλη της οικογένειας μπορεί να δείχνουν το θυμό και τη δυσανασχέτησή τους, προκαλώντας έτσι αύξηση της ιδεοψυχαναγκαστικής συμπεριφοράς. Ή, για να διατηρήσουν την ηρεμία, μπορεί ακόμη και να διευκολύνουν τις τελετουργίες και να δίνουν διαρκή επιβεβαίωση.

Είναι σημαντικό η οικογένεια να λάβει κάποια εκπαίδευση σχετικά με την ΙΨΔ. Η οικογένεια μπορεί να μάθει συγκεκριμένους τρόπους για να ενθαρρύνει το άτομο με ΙΨΔ να αφοσιωθεί στη συμπεριφορική θεραπεία ή/και στο φαρμακοθεραπευτικό πρόγραμμα.

Τα βιβλία αυτοβοήθειας αποτελούν συχνά μια καλή πηγή πληροφόρησης. Κάποιες οικογένειες ζητούν βοήθεια από οικογενειακό θεραπευτή ειδικευμένο στον τομέα. Επίσης, τα τελευταία χρόνια, πολλές οικογένειες συμμετέχουν σε εκπαιδευτικές υποστηρικτικές ομάδες που οργανώνονται στη χώρα τους.

Συγγραφή Άρθρου

E-Psychology.gr

e psy logo twitter2Επιστημονική ομάδα Ειδικών Ψυχικής Υγείας
Τμήμα Σύνταξης Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr
Επικοινωνία: editorial @e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Εξερεύνηση Προηγούμενων Ψυχοθεραπειών
προηγούμενες θεραπείες, ψυχοθεραπεία

Είναι αδιαμφισβήτητο το γεγονός ότι ακρογωνιαίο λίθο σε μια θεραπευτική σχέση αποτελεί η ενδελεχής διερεύνηση των προηγούμενων ψυχοθεραπειών του θεραπευομένου/ης από το θεραπευτή/τρια. Εντούτοις, σύμφωνα με τον Yalom, οι περιγραφές της επιτυχημενης ή αποτυχημένης προγενέστερης θεραπείας είναι καθόλα "δυναμικές", υπό την έννοια ότι τροποποιούνται με την ίδια λογική που αλλάζει η άποψη των ασθενών για γεγονότα του παρελθόντος τους.  

Psychologists/Social Scientist at International Organization for Migration
Psychologists, Social Scientist

Position Title : Psychologists/Social Scientist for The International Organization for Migration (IOM)

 

Προκήρυξη 1 θέσης εργασίας από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων της Ιατρικής Σχολής στον Τομέα Κοινωνικής Ιατρικής και Ψυχικής Υγείας
θέση εργασίας, μέλος ΔΕΠ, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Τομέα Κοινωνικής Ιατρικής, Ψυχικής Υγείας

Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και η Σχολή Επιστημών Υγείας του Τμήματος Ιατρικής, στον Τομέα Κοινωνικής Ιατρικής και Ψυχικής Υγείας -Μία (1) κενή θέση ΔΕΠ στη βαθμίδα του/της Επίκουρου Καθηγητή/τριας με γνωστικό αντικείμενο «Παιδοψυχιατρική» του Τομέα Κοινωνικής Ιατρικής και Ψυχικής Υγείας.

Προκήρυξη 2 θέσεων εργασίας για Ψυχολόγους
ψυχολόγοι, θέσεις εργασίας

Η ΗΛΙΑΚΤΙΔΑ ΑΜΚΕ με έδρα τη Λέσβο, προκηρύσσει δύο θέσεις εργασίας μέχρι και την Παρασκευή 01/06/2018 στο πλαίσιο υλοποίησης του έργου με «Λειτουργία Δομών Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων για το 2018» με βάση τη σχετική απόφαση του Υπουργείου Οικονομίας & Ανάπτυξη.

Deepak Chopra & Μηνάς Καφάτος: "Είσαι το Σύμπαν"
βιβλίο ψυχολογίας, σύμπαν

Την Παρασκευή 08/06/18 και ώρα 18:00 οι εκδόσεις "Π. Ασημάκης" και ο "ΙΑΝΟS" σας προσκαλούν δωρεάν στην παρουσίαση του βιβλίου των Deepak Chopra & Μηνά Καφάτου: "Είσαι το Σύμπαν" 


Βρείτε ειδικό Ψυχικής Υγείας

Αναζητήστε ειδικούς για ιδεοληψίες, ψυχαναγκαστική διαταραχή. Ο μοναδικός εξειδεκευμένος κατάλογος.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.