ενσυναίσθηση

Υπάρχουν πλείστα δυσάρεστα γεγονότα που συγκλονίζουν και εισβάλλουν με τις εικόνες τους σε κάθε σπίτι. Μας γεμίζουν με συναισθήματα που δυσκολευόμαστε να διαχειριστούμε μέσα μας. Μέσα από την ασφάλεια της απόστασης, χαμένοι στην παραίσθηση της βολικής πραγματικότητας, επανερχόμαστε στην καθημερινότητα μας.

Παρηγορούμαστε, έχοντας αυτά που θεωρούμε ως δεδομένα, την στέγη κάτω από το κεφάλι μας, το αυτοκίνητο που θα κάνει τις μετακινήσεις μας πιο γρήγορες, το φαγητό που θα χορτάσει την πείνα ή την λαιμαργία μας, τη δουλειά που θα εξασφαλίζει το μέλλον μας, τα χρήματα που θα ικανοποιήσουν τις ανάγκες μας.

Είναι όμως στιγμές που η σκέψη επανέρχεται ρωτώντας επίμονα, τι θα συνέβαινε εάν γινόταν κάτι αντίστοιχο σε εμάς τους ίδιους, πως θα νοιώθαμε και τι θα βιώναμε; Μέσα στο αυτό το δράμα και το κουρέλιασμα της ψυχής, αντικρίζει κανείς την ανθρώπινη φύση κατάματα, τον έσχατο πόνο, την μέγιστη αγωνία και την απόλυτη αδυναμία.

Εκεί βλέπεις τον άνθρωπο στις πιό ακραίες του καταστάσεις, στις πιο οριακές στιγμές και την μικρή αδιόρατη γραμμή που χωρίζει τον θάνατο απ την ζωή.

Σωρεία πληροφοριών μας δείχνουν τα όσα τραγικά συμβαίνουν στις γειτονιές του πλανήτη μας. Λες και μας προ-καλούν να τα προσέξουμε και να διδαχτούμε για το εφήμερο και το πόσο εκτεθειμένοι και εμείς μπορεί να βρεθούν από αυτά. Βλέπουμε την απόγνωση ζωγραφισμένη παντού αλλά και την μικρότητα που νιώθουμε σαν άνθρωποι. Μπροστά στα ποικίλα φαινόμενα ή γεγονότα αποκαλύπτεται η ανθρώπινη αδυναμία, καθώς και οι περιορισμένες δυνατότητες που ενδέχεται να έχουμε, ώστε να βοηθήσουμε τον συνάνθρωπο μας.

Βλέπουμε ανθρώπους σε απόγνωση που θεωρούν ότι χάνονται και ψάχνουν τρόπους να κρατηθούν και όταν αισθανθούν έναν συνάνθρωπο δίπλα τους, να χάνονται στην αγκαλιά τους με λυγμούς. Εκεί βρίσκουν το αντίδοτο στην μοναξιά και τον πόνο. Εκεί, στον ώμο του άλλου, ίσως νοιώθουν ότι μπορούν να γείρουν και να ξαποστάσουν για λίγο την ανθρώπινη αδυναμία και τους φόβους τους. Με το  μοίρασμα όμως αυτό ενδέχεται να έχουμε την δυνατότητα να αφουγκραστούμε και εμείς, ως κοινωνία, την αόρατη μεταμόρφωση του συναισθημάτων μας.

Πολλές φορές μάλιστα, σε ακραίες καταστάσεις, εκεί που τα δάκρυα έχουν στερέψει και διαφαίνεται η ανημποριά του ανθρώπου ακούγεται σαν την ηχώ η φράση: “Ούτε στον χειρότερο εχθρό σου δεν θα ευχόσουν να συμβεί κάτι τέτοιο”.

Αλήθεια τι πλούτος ανθρωπιάς για αυτούς που δείχνουν την καλοσύνη και την αληθινή τους περι-ουσία στον διπλανό τους. Ίσως, εκεί να γίνεται ορατό το εσωτερικό χαμόγελο της ελπίδας σε ότι καλύτερο έχουμε να προσφέρουμε στις δύσκολες στιγμές. Πόσο υπέροχο να αποκαλύπτεται και αυτή η διάσταση ανθρωπιάς και ενσυναίσθησης· αυτή που δεν βλέπουμε πλέον τόσο συχνά στην καθημερινότητα μας, ενώ θα έπρεπε περισσότερο από ποτέ στις μέρες μας.

Αν υπάρχει ένα μήνυμα για μας, θα ήταν εποικοδομητικό να αναλογιστούμε ότι: Προσεγγίζοντας τα δικά μας αναπόφευκτα έσχατα όρια, πόσο έτοιμοι θα είμαστε να καλλιεργήσουμε στο έπακρο την βαθιά ανθρώπινη μας διάσταση; Σαν αυτή που θα μας γαληνεύει και θα μας καλλιεργεί την ιδέα της προσφοράς με πνεύμα ενσυναίσθησης. Ο ιδρυτής της προσωποκεντρικής προσέγγισης, Carl Rogers(1902-1987), συχνά διετύπωνε ότι: το βαθιά ατομικό είναι οικουμενικό.

Ίσως μέσα από την πρόκληση του πόνου και της απώλειας, την πάλη για τη ζωή ο άνθρωπος να ανακαλύπτει τα αποθέματα της αγάπης του για τον συνάνθρωπο του.

Μέσα στο δράμα που βιώνει διακρίνεται πιο ξεκάθαρα το φως της ελπίδα. Εκεί που χάνεται μια ελπίδα για ζωή βρίσκεται η ανθρωπιά. Τότε ίσως, να μπορεί να γίνει εμφανές το μεγάλωμα μας σαν κοινωνία. Αυτό συμβαίνει όταν σαν σύνολο, η κοινωνία προωθεί την ομαδικότητα και την συσπείρωση  στην καθημερινότητα της, ενάντια στην ατομικότητα και τον εγωκεντρισμό.

Το περιβάλλον και οι άνθρωποι γύρω μας, με τα ευχάριστα ή τα δυσάρεστα- ακραία ή μη γεγονότα- είναι αυτοί που επιχειρούν να μας δώσουν μια σπρωξιά, στις εσωτερικές γειτονιές της ψυχής μας για νέες ανακαλύψεις.

Αυτός που θα καταφέρει να τολμήσει να βουτήξει μέσα του, εάν επιτρέψει να εκφραστούν οι ψίθυροι των συναισθημάτων του, είναι πολύ πιθανόν να οδηγηθεί σε νέες ανακαλύψεις που θα τον ξαφνιάσουν, για το εύρος και την ποιότητα του ωκεανού της αγάπης που διαθέτει.

Αυτό θα το οφείλει εν πολλοίς στον πάσχοντα συνάνθρωπο, ο οποίος του μετάγγιζε την δύναμη της αναζήτησης των δικών του αντοχών. Σε αυτόν τον συνάνθρωπο που εκ-φράζει το ασθενές κομμάτι της κοινωνίας, ώστε να έχουμε εμείς το εφήμερο μερίδιο δύναμης, έχουμε και εμείς μερίδιο ανταπόδοσης. Μας προσ-κάλεσε με ένα κάλεσμα προ-ειδοποίησης, έτσι ώστε να ασκηθούμε στην διαχείριση των δικών μας ορίων. Οφείλουμε να εκ-δηλώσουμε το ευχαριστώ με δράση προσφοράς. Όποιος κατανοήσει ότι το δώρο που έχει ήδη λάβει καλείται να το επιστρέψει μέσα από τα όρια των δικών του δυνατότητων και το κάνει πράξη, εν-δυναμώνεται και ευρύνεται ο ίδιος.

Η κατάλληλη στιγμή προσφοράς είναι στο τώρα, αν θέλουμε να εκπαιδευτούμε μαθαίνοντας κάτι επιπλέον για εμάς, πριν το αυριανό προσωπικό τσουνάμι κλονίσει τα θεμέλια μας και βρεθούμε αδύναμοι, στην ίδια θέση με αυτούς που σήμερα έχουν την δική μας ανάγκη. Ας ψάξουμε λοιπόν όλοι μέσα μας, σε κάθε παραμελημένη γωνιά του είναι μας. Εκεί, ενδέχεται να ανακαλύψουμε ότι έχουμε πολύ περισσότερα απ’ όσα χρειαζόμαστε, ενώ παράλληλα τα στερούμε από κάποιον που του είναι αναγκαία.

Το κρίσιμο ερώτημα που εύλογα κάποιος μπορεί να θέσει είναι :

πως μπορεί κάποιος να διακρίνει σε πια από τις δυο θέσεις βρίσκεται;

Επειδή υπάρχει η πιθανότητα να διαψευσθεί με την όποια επιλογή του, ίσως να του φανεί ωφέλιμο, να επιδιώκει συνεχώς να σχετίζεται με την αντίθετη πλευρά από την οποία θεωρεί ότι βρίσκεται, για παν εν-δεχόμενο. Εξ άλλου και ο Πίνδαρος μας υπενθυμίζει πως: “Αρκεί μια στιγμή για να αλλάξει η μοίρα σου”.

Συγγραφή Άρθρου

Κωνσταντίνος Βαλιώζης
B.Sc. Ψυχολογίας
Pg. Dip. Σύμβουλος Προσωποκεντρικής Προσέγγισης, Προσωκρατικών Φιλοσοφικών Μελετών & Οντολογίας
Σχετικά άρθρα

Βρείτε Ψυχολόγο-Ψυχοθεραπευτή

Επιλέξτε θεραπευτή ανάλογα με την εξειδίκευση σε συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος - Πρωταγόρας
Πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος

Ζούμε σε μια εποχή όπου όλα κυρίως εξαρτώνται από του οικονομικούς παράγοντες για να ευημερήσουμε. Η οικονομία και το κέρδος έχει εισχωρήσει σε κάθε τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας όλα εξαρτώνται από αυτήν. Έχουμε πειστεί ως κοινωνία πως αν δεν υπάρχει μια άνεση οικονομική δεν θα οδηγηθούμε στην ευτυχία μας.

Επιπτώσεις ενός τραύματος στην παιδική ηλικία. Η συσχέτιση του στην ενήλικη ζωή ως μορφή βίας
τραύματα παιδικής ηλικίας

Στις μέρες μας υπάρχει η έξαρση της βίας η οποία είναι διάχυτη παντού. Έτσι έχει καθήκον η κοινωνία των ανθρώπων αλλά και ο καθένας ατομικά, να αναζητήσει τα αίτια που αυτή καλλιεργείται. Η Alice Miller μας φωτίζει τον σκοτεινό αυτόν δρόμο. Με την θεωρία της συσχέτισε τις επιπτώσεις ενός τραύματος στα πρώιμα χρόνια της ζωής,  με την ψυχοπαθολογία της ενήλικης ζωής.

Η Ασθένεια ως έλλειψη σχέσης
έλλειψη σχέσης

Ασθένεια σημαίνει έλλειψη σθένους (α-σθένος) κάτι μη ολοκληρωμένο, κάτι ελλιπές.  Είναι η διαταραχή μιας πρότερης ομαλής λειτουργίας. Κάθε αίσθηση έλλειψης μας ωθεί προς την ασθένεια. Η πλήρωση εν αντιθέσει μας οδηγεί στην ευτυχία.

Γράμμα ενός παιδιού προς τους γονείς του
Γράμμα ενός παιδιού

Αγαπητοί μου γονείς,

Είναι αλήθεια ότι από τις πιο μεγάλες δοκιμασίες στη ζωή των ανθρώπων είναι η ανατροφή των παιδιών τους.
Ερχόμαστε λοιπόν στην ζωή -εμείς τα παιδιά- χωρίς να υπάρχει κάποιος μηχανισμός που να σας έχει διδάξει, ως γονείς, το πώς να είσαστε πιο αποτελεσματικοί στο μεγάλωμα μας.

Η ώριμη ηλικία… κανόνες για μια νέα αρχή!

Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται δυσαρεστημένοι, όσο αναφορά την υγεία και την ασφάλεια τους, στα ώριμα  χρόνια της ζωής τους. Αυτό ενδέχεται να συμβαίνει λόγω της μειωμένης σημασίας που δίνεται σε αυτούς και τις απόψεις τους.
Μπορεί όμως να μην είναι απαραίτητα έτσι, όταν μάλιστα, κατανοήσουμε τις βασικές αρχές της ζωής και τις ακολουθήσουμε σχολαστικά.

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).