Μπάτμαν

Έχει συζητηθεί ξανά, στο άρθρο που αφορά το ‘Shutter Island’ και στο σχετικό άρθρο με το ‘Fight Club’ για το πόσο πολύ χρησιμοποιείται η ψυχολογία από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και ψυχαγωγίας. Σε αυτό το πλαίσιο θα κινηθούμε και σήμερα, ενσαρκώνοντας συγκεκριμένες θεωρίες και πειράματα της πραγματικότητας στον φανταστικό κόσμο του Μπάτμαν.

Το επίκεντρο τόσο για τη συγκεκριμένη κινηματογραφική παραγωγή, όσο και για το άρθρο αυτό, θα είναι η στάση του Τζόκερ. Για όσους έχουν κενά στην πλοκή της ταινίας, αλλά και για να εστιάσουμε καλύτερα, θα ακολουθήσει μια μικρή περιγραφή της.

Ο Τζόκερ, ένας σαδιστικός κακοποιός της πόλης Γκόθαμ επιστρέφει στη δράση με σκοπό την καταστροφή. Έπειτα από πολλές δράσεις και δολοπλοκίες ο Τζόκερ κατορθώνει να προκαλέσει τον Μπάτμαν επανειλημμένα με σκοπό να τον κάνει να ‘σπάσει’ τον κανόνα του. Ο μόνος κανόνας που ο Μπάτμαν προσπαθούσε να αποφύγει είναι το να μην σκοτώσει. Πώς όμως ο Τζόκερ αποτέλεσε την απόλυτη πρόκληση για τον Μπάτμαν; Ο Τζόκερ επιλέγει να δημιουργήσει ένα κοινωνικό πείραμα. Δύο πλοία, το ένα με εγκληματίες, το άλλο με πολίτες που ταξιδεύουν, σταματούν να κινούνται και στα ηχεία και των δύο ακούγεται το μήνυμα του Τζόκερ. Οι επιλογές ήταν δύο για τον καθένα. Δίνεται και στα δύο πλοία ένα κουμπί που πυροδοτεί βόμβα στο άλλο πλοίο. Είτε κάποιο από τα δύο θα υποκύψει και θα πατήσει το κουμπί, είτε στις 12 θα ανατιναχτούν και τα δύο πλοία. Η ομάδα του πλοίου που θα πατήσει το κουμπί και θα ανατινάξει το αντίπαλο πλοίο, θα ζήσει.

Η πλοκή σε αυτό το σημείο είναι κρίσιμη τόσο στον κόσμο του Μπάτμαν, όσο και στον κόσμο της ψυχολογίας. Το πείραμα που σκαρφίστηκε ο Τζόκερ δεν πρόκειται για αυθεντική ιδέα, αλλά αναπαραγωγή του πειράματος Obedience to Authority που προσφέρεται από τον Stanley Milgram.

Το πείραμα του Milgram

Για την διεκπεραίωση του πειράματος, ο Milgram χρειάστηκε να παραπλανήσει τους συμμετέχοντες του, δηλώνοντας ότι πρόκειται για πείραμα που αφορά τη μάθηση και την μνήμη. Οι συμμετέχοντες, μπορούσαν να αναλάβουν δύο ρόλους. Είτε αυτόν του μαθητή, ο οποίος προέβλεπε το άτομο να προσπαθεί να θυμηθεί κάποιες λέξεις και όταν δεν τα κατάφερνε να υπόκειται σε ηλεκτροσόκ, είτε αυτή του δασκάλου, οπού θα έλεγχε τον μαθητή και θα του ασκούσε ηλεκτροσόκ στην περίπτωση λάθους. Το πείραμα ήταν συγκεκριμένο, οπότε για να ελεγχτεί το αν η αυθεντία θα επηρεάσει τα αποτελέσματα, ο ανυποψίαστος συμμετέχων είχε  πάντοτε τον ρόλο του δασκάλου μέσω μιας εικονικής κλήρωσης. Το άτομο που προσποιούταν τον μαθητή, γνώριζε το πραγματικό πείραμα και δεν δεχόταν κανένα ηλεκτροσόκ στην πραγματικότητα.

Συνεπώς τα άτομα στο δωμάτιο ήταν τρία. Ένας συμμετέχων (ο πραγματικός συμμετέχων που είχε τον ρόλο του δασκάλου), ένας ηθοποιός (το άτομο που προσποιούταν ότι είναι συμμετέχων με τον ρόλο του μαθητή) και ο ερευνητής (το άτομο που φαινομενικά έλεγχε την ένταση του ηλεκτροσόκ και έδινε τις οδηγίες για το πότε ο ‘δάσκαλος’ πρέπει να πατήσει το κουμπί).

Το πείραμα του Τζόκερ

Πανομοιότυπα, ο Τζόκερ χρησιμοποιεί ως συμμετέχοντες τους επιβάτες των δύο πλοίων, έχοντας έτσι μια μεγαλύτερης κλίμακας έκβαση του πειράματος. Ο ίδιος έχει, όπως και ο Milgram, τον ρολό της αυθεντίας-ερευνητή. Και στα δυο πλοία επικρατεί μια αμφιθυμία για το ποια απόφαση θα λάβουν. Στο πείραμα του Milgram, οι άνθρωποι στη θέση του δασκάλου, πατήσαν το κουμπί παρόλο που τα volt ήταν σε τέτοιο επίπεδο, που θα μπορούσε να προκληθεί θάνατος (300V). Αυτό συνέβη κατόπιν εντολής του ερευνητή-αυθεντίας.  

Το ίδιο πείραμα έχει διεκπεραιωθεί και σε νεότερες εκδόσεις, με παρόμοια αποτελέσματα. Το συμπέρασμα είναι ότι οι άνθρωποι, τείνουν να ενεργούν έτσι όπως προτείνει η αυθεντία, χωρίς να σκέφτονται ενδελεχώς τις επιπτώσεις. Ωστόσο, υπάρχουν πολιτισμικές διαφορές σε  αυτά τα ευρήματα.

Αντίθετα με την πραγματικότητα, στο πείραμα του Τζόκερ, οι άνθρωποι και στα δύο πλοία δεν χρησιμοποιούν το κουμπί. Είναι μια εναλλακτική αλήθεια του πειράματος, αντίστροφη της αληθινής, που εξυπηρετεί σε αυτή την περίπτωση, τους σκοπούς της ταινίας.

Συγγραφή Άρθρου

Χρυσανθακοπουλου Μαρία
Εφαρμοσμένη Ψυχολογία, Bsc (hons) Applied Psychology.
Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Σχετικά άρθρα

Βρείτε Ψυχολόγο-Ψυχοθεραπευτή

Επιλέξτε θεραπευτή ανάλογα με την εξειδίκευση σε συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Αλκοολισμός
Αλκοολισμός

Αλκοόλ και οργανισμός
Ο οργανισμός ενός ανθρώπου και συγκεκριμένα το πεπτικό σύστημα, απορροφά το αλκοόλ ή αλλιώς την αιθυλική αλκοόλη με μεγάλη ευκολία. Η διαδικασία απορρόφησης, μπορεί να επηρεαστεί από πολλούς παράγοντες. Για παράδειγμα, αν έχει προηγηθεί πρόσληψη τροφής, καθώς καθορίζει την ταχύτητα προώθησης του αλκοόλ προς το έντερο.

Διαταραχή Πανικού (Μέρος 2ο)
Διαταραχή Πανικού

Αίτια Διαταραχής Πανικού:
Η διαταραχή πανικού, έχει υψηλά ποσοστά συννοσηρότητας με την κατάθλιψη, που αγγίζουν το 70%. Για την συγκεκριμένη ψυχική ασθένεια, η συννοσηρότητα που αφορά την κατάθλιψη, φαίνεται να προέρχεται από την κοινή ορμόνη που προκαλεί τις διαταραχές αυτές στον εγκέφαλο, την σεροτονίνη.

Διαταραχή Πανικού (Μέρος 1ο)
Διαταραχή Πανικού

Στην Ελλάδα, η διαταραχή πανικού είναι εμφανής στο 6% του πληθυσμού. Στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αυτό το ποσοστό ανεβαίνει και μετρήσεις υποδεικνύουν ότι 1 στους 73 ανθρώπους πάσχει από αυτή τη διαταραχή. Το γυναικείο φύλο, συγκρατεί υψηλότερα ποσοστά από ότι το αντρικό. Παρόλα αυτά, οι άνδρες που εμφανίζουν διαταραχή πανικού, αυξάνονται συνεχώς.

Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή
Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή

Η Γενικευμένη αγχώδης διαταραχή εμφανίζεται σε πληθυσμό που αγγίζει τα 6,8 εκατομμύρια ανθρώπους. Διπλάσιες πιθανότητες εμφάνισης της συγκεκριμένης αγχώδης διαταραχής σημειώνει το γυναικείο φύλο. Ωστόσο, μόνο το 1/3 των ατόμων θα αναγνωρίσουν την διαταραχή και θα αναζητήσουν θεραπεία.

Άσκηση και ψυχολογία
Άσκηση και ψυχολογία

Η ποικιλία θεμάτων που ασχολείται η ψυχολογία, περιέχει θέματα όπως αυτή της ψυχολογίας της άθλησης. Η αντίδραση των ανθρώπων κατά την άσκηση, καθώς και οι παρατηρήσεις που έχουν σημειωθεί με βάση το υλικό ερευνών, έχουν αποτελέσει τα στοιχεία που υποδεικνύουν τους λόγους για τους οποίους οι άνθρωποι ασχολούνται ή όχι με την άσκηση.

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).