Σχετικά άρθρα x

 

Ο όρος σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας είναι ένας σχετικά νέος όρος που περιγράφει ένα ιδιαίτερα σοβαρό φαινόμενο. Έκθεση εμπειρογνωμόνων που συντάχθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, διαπίστωσε ότι η σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για πολλές εργαζόμενες γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και αποτελεί μια δυσάρεστη και αναπόφευκτη όψη της επαγγελματικής ζωής (Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, 1993).

Μόλις τις τελευταίες δεκαετίες η σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας αναγνωρίστηκε ως πρόβλημα που απαιτούσε την εξεύρεση τρόπων αντιμετώπισής του (European Parliament, 1994). Ποικίλες συμπεριφορές μπορούν να θεωρηθούν ότι αποτελούν σεξουαλική παρενόχληση. Πρέπει να σημειωθεί ότι το περιεχόμενο που αποδίδεται στη σεξουαλική παρενόχληση είναι άμεσα συνυφασμένο με τα κοινωνικό-πολιτικά συστήματα, τις κυρίαρχες αξίες μέσα σε μια κοινωνία, τις κατακτήσεις του νομικού πολιτισμού, καθώς και τις σχέσεις εξουσίας που διαρθρώνονται μέσα στον κοινωνικό σχηματισμό.

Η πρώτη προσπάθεια για τη διαμόρφωση ενός κοινά αποδεκτού ορισμού της σεξουαλικής παρενόχλησης, έγινε το 1975 από τη φεμινίστρια Lin Farley, σε συνεργασία με την Ένωση Εργαζομένων Γυναικών της Νέας Υόρκης. Στον πρώτο αυτό ορισμό η σεξουαλική παρενόχληση αφορούσε σε συμπεριφορές, όπως επαναλαμβανόμενα και ανεπιθύμητα για τον αποδέκτη σεξουαλικά σχόλια, βλέμματα, προτάσεις ή ακόμη και σωματική επαφή, που έκαναν το θιγόμενο άτομο να αισθάνεται ενόχληση ή προσβολή και του προκαλούσαν δυσαρέσκεια και αμηχανία στο εργασιακό περιβάλλον. Ο συγκεκριμένος ορισμός έχει πολλά κοινά με τον αντίστοιχο νομικό που έχουν υιοθετήσει πολλές χώρες.

Ο αρχικός ορισμός της σεξουαλικής παρενόχλησης δεν ήταν τόσο ευρύς σε σχέση με τον ορισμό που υιοθετήθηκε στις επόμενες δεκαετίες.

Στο σύγχρονο δυτικό πολιτισμό, ο κοινός παρανομαστής των συμπεριφορών που συγκαταλέγονται στον όρο «σεξουαλική παρενόχληση», είναι ότι πρόκειται για ανεπιθύμητες και προσβλητικές συμπεριφορές για όσα άτομα τις υφίστανται. Οι συμπεριφορές αυτές δεν πλήττουν μόνο την αξιοπρέπεια του θιγόμενου ατόμου αλλά ταυτόχρονα επηρεάζουν την πρόσβασή του στην απασχόληση, την επαγγελματική του πορεία και εξέλιξη, την αμοιβή του κ.α, όπως επίσης, δημιουργούν ένα εχθρικό, ταπεινωτικό και εκφοβιστικό εργασιακό περιβάλλον για τους εργαζόμενους /- ες.

Συμπληρωματικά, πρέπει να τονιστεί η διάκριση μεταξύ της σεξουαλικής παρενόχλησης που βλάπτει ψυχικά και σωματικά το θιγόμενο άτομο, αλλά και το εργασιακό περιβάλλον, από τη σεξουαλική παρενόχληση η οποία, επιπλέον χρησιμοποιείται ως βάση για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την παραμονή ή όχι του θύματος στην εργασία και κάτω από ποιες συνθήκες (Επιτροπή Κοινοτήτων).

Η δεύτερη περίπτωση ονομάζεται «σεξουαλικός εκβιασμός» που εξ ορισμού εμπεριέχει κατάχρηση εξουσίας, καθώς απαιτείται σεξουαλική υποταγή με ανταλλάγματα επαγγελματικά πλεονεκτήματα ή αποφυγή δυσμενέστερης μεταχείρισης.
Σύμφωνα με το κοινωνικοπολιτισμικό μοντέλο η σεξουαλική παρενόχληση αντιπροσωπεύει την κατάχρηση εξουσίας και υπό αυτή την έννοια εξετάζεται μέσα στο κοινωνικό πλαίσιο που καλλιεργεί και ενισχύει τις ανισότητες σε επίπεδο εξουσίας και δύναμης μεταξύ των δύο φύλων. Οι άνδρες επιβραβεύονται κοινωνικά όταν δείχνουν σεξουαλική ενεργητικότητα, ενώ οι γυναίκες επιβραβεύονται όταν είναι υποχωρητικές και παθητικές. Η σεξουαλική παρενόχληση, κατά συνέπεια, δεν είναι τίποτε άλλο, παρά μια μορφή σεξουαλικής κυριαρχίας ανάμεσα στα δύο φύλα, η οποία πλήττει και επιδεινώνει περαιτέρω τη θέση της γυναίκας στο κοινωνικό-οικονομικό περιβάλλον.

Σύμφωνα με το δομικό μοντέλο η σεξουαλική παρενόχληση εξετάζεται και ερμηνεύεται υπό το πρίσμα του δομικού πλαισίου οργάνωσης και λειτουργίας μιας επιχείρησης. Υποστηρίζεται ότι η σεξουαλική παρενόχληση είναι αποτέλεσμα των σχέσεων ιεραρχίας, επαγγελματικών ευκαιριών και των σχέσεων εξουσίας, όπως καλλιεργούνται και ενθαρρύνονται από την ίδια τη δομή μιας επιχείρησης. Τα φυσικά, δομικά και κανονιστικά χαρακτηριστικά μιας επιχείρησης, δίνουν την ευκαιρία στους άνδρες εργαζόμενους να παρενοχλούν τις γυναίκες εργαζόμενες.

Οι γυναίκες - θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης στην εργασία δε δημοσιοποιούν συχνά το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν, καθώς φοβούνται ότι δε θα γίνουν πιστευτές ή θα χλευαστούν από το κοινωνικό και εργασιακό τους περιβάλλον Μοναχικά αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της ταπείνωσης και του εξευτελισμού, με επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική τους υγεία, αλλά και επιδείνωση της κοινωνικοοικονομικής τους θέσης, όταν συχνά αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την εργασία τους, εξαιτίας της παρενόχλησης που υφίστανται.

Συνεπώς, η σεξουαλική παρενόχληση μπορεί:

  • να κάνει τα θύματα νευρικά και ευερέθιστα
  • να τους προκαλέσει κατάθλιψη, αϋπνία και συμπτώματα που συνδέονται με το άγχος 
  • να επηρεάσει την ποιότητα της εργασίας τους, την εμπιστοσύνη στην εργασία τους, την εργασιακή ασφάλεια και σταθερότητα, τις πιθανότητες επαγγελματικής εξέλιξης
  • να τους προκαλέσει βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες βλάβες στις προοπτικές εργασίας τους, στην περίπτωση που αναγκαστούν να αλλάξουν εργασία. Οι αρνητικές συνέπειες της σεξουαλικής παρενόχλησης για την επιχείρηση, συνδέονται με τη δημιουργία δυσάρεστου εργασιακού περιβάλλοντος, τη ρήξη των σχέσεων μεταξύ των εργαζομένων και κατά συνέπεια τη διατάραξη της εύρυθμης λειτουργίας της επιχείρησης (επιπτώσεις στην οικονομική αποτελεσματικότητα της επιχείρησης, μείωση της παραγωγικότητας κ.α). Επίσης, η αγωνία, ο φόβος και το άγχος που προκαλούνται από τη σεξουαλική παρενόχληση, οδηγούν συνήθως τα άτομα που την υφίστανται να ζητούν άδεια λόγω ασθένειας, να είναι λιγότερο αποδοτικά και αποτελεσματικά στην εργασία τους, ή ακόμα να τα υποχρεώνει κατά κάποιο τρόπο να εγκαταλείπουν την τελευταία.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. Παπαθεοδώρου Θ., (συν. Καρύδης Β., Βιδάλη Σ.), Η σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία: Πρόταση ποινικοποίησης της συμπεριφοράς στην Ελλάδα, Αθήνα, Κ.Ε.Θ.Ι., 2001, σελ. 21
2. Brewis J & Linstead S., Sex, work and sew work: Eroticizing organization, London, Routledge, 2000, σελ.78

Συγγραφή Άρθρου

Ελίνα Τσιούλη

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
Σχετικά άρθρα
Εργασιακή Ψυχολογία
Στρες στον εργασιακό χώρο: Αιτίες, Συνέπειες & Τρόποι αντιμετώπισής του
  • Παρασκευή, 04 Νοέμβριος 2016
  • Από: Ελένη Σιαφλιάκη

Στoυς σύγχρονους καιρούς το στρες αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας. Η αντίδρασή μας στην καθημερινή έκθεση στο στρες, καθορίζει την ποιότητα της ζωής καθώς και την υγεία μας. Ο...

Εργασιακή Ψυχολογία
Δουλίτσα να υπάρχει!
  • Κυριακή, 30 Οκτώβριος 2016
  • Από: Αναστασία Γεώργα

Στην Ελλάδα της κρίσης η φράση 'δουλίτσα να υπάρχει'( συχνά μπαίνει μπροστά το 'έλα μωρέ') έχει γίνει καραμέλα, μια καραμέλα που δεν καταλαβαίνω γιατί δεν την φτύνουμε αφού...

Εργασιακή Ψυχολογία
Εργασιακός Ψυχολόγος - τι είναι, με τι ασχολείται
  • Πέμπτη, 13 Οκτώβριος 2016
  • Από: Χρυσάννα Μαστοράκη

Η Εργασιακή/Οργανωτική Ψυχολογία (Industrial/Organizational - I/O Psychology) είναι η επιστημονική έρευνα της εργασίας και η εφαρμογή αυτής της επιστήμης στο εργασιακό περιβάλλον το οποίο αποτελείται...

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Πώς να προετοιμάσετε ψυχολογικά το παιδί σας για την Α' Δημοτικού.

Η πρώτη μέρα στο σχολείο μπορεί να είναι σκληρή, τόσο για τα παιδιά όσο και για τους γονείς αλλά με λίγη προετοιμασία της νέας κατάστασης μπορεί να γίνει εύκολη υπόθεση.
Το να εφοδιάσετε τα παιδιά σας με τις απαραίτητες πρακτικές δεξιότητες που απαιτούνται πριν την έναρξη της σχολικής ζωής είναι το κλειδί της επιτυχίας.

Aναγνωρίστε τη Νευρική Ορθορεξία. Όταν η υγιεινή διατροφή γίνεται εμμονή.

Η Νευρική Ορθορεξία είναι μια υποτιθέμενη διατροφική διαταραχή στην οποία το άτομο είναι υπερβολικά απασχολημένο με την υγιεινή διατροφή. Ο όρος σημαίνει εμμονή με την υγιεινή διατροφή και τη σωστή θρέψη. Οι φόβοι, οι ανησυχίες για την υγεία, το φαγητό και την ποιότητα του φαγητού είναι αξιοσημείωτα.

Ποιες τροφές επιλέγουν οι στρεσαρισμένοι άνθρωποι
στρες και διατροφή

Σε «δύσκολες» περιόδους κατά τις οποίες το άτομο δέχεται την παρατεταμένη επίδραση στρεσογόνων παραγόντων, παρατηρείται διαταραχή της ομοιόστασης του οργανισμού στην προσπάθειά του να αντιμετωπίσει τα στρεσογόνα ερεθίσματα που συνίσταται σε αλλαγή στην ψυχοφυσιολογία του οργανισμού.

Τα πιο συνηθισμένα λάθη που πρέπει να αποφύγετε στις σχέσεις

Η έννοια της σχέσης αναφέρεται στο δεσμό ανάμεσα σε πρόσωπα. Τόσο η λέξη «έξη» όσο και η λέξη σχέση αποτελούν παράγωγα του ρήματος «έχω». Ωστόσο, στην αρχαία γλώσσα η λέξη «έξις» αναφερόταν σε συνήθειες που χαρακτηρίζονται από διάρκεια, ενώ η λέξη «σχέσις» δήλωνε κυρίως την επαφή ή τη σύνδεση που χαρακτηρίζεται από προσωρινότητα. 

10 τρόποι για να μειώσετε το άγχος των εορτών

Η εορταστική περίοδος συχνά φέρνει στρες και κατάθλιψη. Στις γιορτές προκύπτουν πολλές απαιτήσεις – συγκεντρώσεις, ψώνια, μαγείρεμα, διασκέδαση κτλ. Το να ισορροπήσει κανείς το πρόγραμμα που έχει να κάνει κατά τη διάρκεια των γιορτών, δεν είναι πολλές φορές ένα εύκολο έργο.

Εγγραφή στο Newsletter

Κάντε εγγραφή στο 15νθημερο Newsletter για ενημέρωση σεμιναρίων, νέων άρθρων, βιβλίων, θέσεων εργασίας κ.α.