πόνος αλλαγή

Ο ανθρώπινος πόνος είναι αναπόφευκτα δεμένος με την διαδικασία του ζην.

Η λέξη άλλωστε που έχουμε στην ελληνική μας γλώσσα γενέθλια (γενέθλια = η γένεση, η εκκίνηση του άθλου) υποδηλώνει ότι ο πόνος, η δυσκολία είναι άμεσα συνυφασμένα με τη φύση του ανθρώπου.

Από την  πρώτη στιγμή που ο άνθρωπος έρχεται στον κόσμο βιώνει τον πόνο, το βάσανο καθώς από εξαρτημένο και προστατευμένο πλάσμα στην κοιλιά της μητέρας του σιγά- σιγά μαθαίνει να διαχωρίζει τον εαυτό του από αυτήν και από τον υπόλοιπο εξωτερικό κόσμο.

Ενώ λοιπόν ο πόνος είναι στοιχείο της ανθρώπινης φύσης από την άλλη πλευρά η εμπειρία του πόνου, ο φόβος του θρήνου της απώλειας εκλαμβάνονται ως οδυνηρά από τον άνθρωπο που πρέπει άμεσα να τα επιλύσει ή να τα εξαφανίσει ως δια μαγείας. Από τα αρχαία χρόνια μάλιστα, ο φιλόσοφος Επίκουρος μιλώντας για την Αρχή της Ηδονής, η οποία είχε την έννοια της χαράς και της ευχαρίστησης και όχι αυτή της αισθησιακής απόλαυσης και της ηδυπάθειας, υποστήριζε πως η ηδονή είναι η αρχή και  σκοπός της μακαριάς ζωής και πως ο άνθρωπος έχει την τάση να επιδιώκει αυτή την ηδονή ως μια συνθήκη οικεία και να αποστρέφεται τον πόνο.

Πράγματι πόσες φορές έχουμε πιστέψει πως ξεγελάσαμε τον πόνο, είτε  αρνούμενοι την πραγματικότητα παγώνοντας τα δύσφορα συναισθήματα που γεννά (μοτίβο συμπεριφοράς  που λειτουργεί ως σανίδα επιβίωσης στην παιδική ηλικία, και εν συνεχεία η παρουσία του παραμένει έντονη στην ενήλικη ζωή, αφήνοντας την αίσθηση του άκαμπτου), είτε ναρκώνοντας τον προσωρινά μέσω της χρήσης διάφορων αναλγητικών όπως οι καταχρήσεις ουσιών, το αλκοόλ, το κάπνισμα, η καταναλωτική μανία, η βουλιμία ή η ανορεξία κ.α.

Αξιοσημείωτο είναι το παράδειγμα που περιγράφει ο φιλόσοφος Osho, στο βιβλίο του  Πόνος, η Πύλη της Σοφίας. Χαρακτηριστικά αναφέρει «… Έχεις παρατηρήσει; Όποτε νιώθεις νευρικά, αμέσως αρχίζεις να καπνίζεις. Είναι ένας τρόπος για να αποφύγεις τη νευρικότητα, επειδή το κάπνισμα σε κρατάει απασχολημένο. Στην πραγματικότητα, συμβαίνει μια παλινδρόμηση. Το κάπνισμα σε ξανακάνει να νιώθεις σαν παιδί, ανέμελος, χωρίς ευθύνες, επειδή το κάπνισμα είναι συμβολικό βύζαγμα. Ο ζεστός καπνός που μπαίνει μέσα σου, σε πηγαίνει πίσω στις μέρες που σε τάΐζε το στήθος της μητέρας σου και έμπαινε μέσα σου το ζεστό γάλα. Η θηλή έχει γίνει τώρα τσιγάρο. Το τσιγάρο είναι μια συμβολική θηλή…».

Έτσι λοιπόν, μέσω της χρήσης διάφορων παυσίπονων δημιουργούμε ένα φράχτη, έτσι ώστε να μην δούμε την ανοιχτή πληγή, να μην εκτεθούμε στον πόνο, να μην ευαισθητοποιηθούμε απέναντι στο τραύμα. Εντοιχίζουμε σε μια ντουλάπα τα συναισθήματα μας και γινόμαστε εξόριστοι από τον ίδιο μας τον εαυτό. Ο πόνος όμως είτε ως συναίσθημα απέναντι σε μια απώλεια που βιώνουμε, είτε ως βάση του νευρωτικού άγχους  μας ακολουθεί σαν σκιά και θα συνεχίσει να εκεί κρυμμένος στα σκοτεινά δωμάτια της ψυχής μας μέχρι να σταθούμε, να παρατηρήσουμε τα σημάδια του στο σώμα και στην ψυχή μας και να αφουγκραστούμε  πως πορευόμενοι μαζί και όχι  απέναντι του οδηγούμαστε προς την αλήθεια, την προσωπική αλήθεια του καθενός.

Πως μέσα από την αυθεντική συνάντηση με τον πόνο, επέρχεται η αλλαγή & η προσωπική μας μεταμόρφωση?

Στη θεραπεία Gestalt, υπάρχει η Παράδοξη Θεωρία της Αλλαγής, σύμφωνα με την οποία, η αλλαγή συμβαίνει όταν κάποιος  γίνεται αυτό που είναι και όχι όταν προσπαθεί να γίνει αυτό που θα ήθελε να είναι και στην πραγματικότητα δεν είναι. Σχετικά με το ζήτημα του φόβου θα έλεγα πως όταν το άτομο παρατηρεί αυτό που του συμβαίνει, επιτρέπει στον εαυτό του να επηρεαστεί από αυτό  και το βιώνει αντί να συμπεριφέρεται νευρωτικά βάζοντας τα προσωπεία του πάντοτε ισχυρού ή αδύναμου ή οποιουδήποτε άλλου ρόλου, δημιουργώντας αυταπάτες ,τότε επέρχεται λύτρωση και στη συνέχεια μαθαίνει να προσαρμόζεται δημιουργικά στο πεδίο – περιβάλλον του, βρίσκοντας καινούργιους τρόπους να συνυπάρχει με  την δυσκολία &  την ευχαρίστηση μαζί, χωρίς να νιώθει ότι απειλείται ή εγκλωβίζεται από τη δύσφορη κατάσταση. Αυτό σηματοδοτεί την αλλαγή.

Η τέχνη τού να μεταμορφώνεις τον πόνο και τα βάσανα σε κάτι καλό είναι η τέχνη τού να βλέπεις την αναγκαιότητα τού αντίθετου. Το φως μπορεί να υπάρξει μόνο αν υπάρχει το σκοτάδι. Η ζωή δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς το θάνατο... όπως και ο πόνος χωρίς την ευχαρίστηση.   

Είναι οι δύο πλευρές τού ίδιου νομίσματος.

Είναι σημαντικό να δεχτούμε και τις δύο όψεις σαν μέρος τού πακέτου της ζωής. Με αυτή τη δεκτικότητα, επιτυγχάνεται η προσωπική μεταμόρφωση.

«Την αυγή μπορείς να την φτάσεις μόνο περπατώντας το μονοπάτι της νύχτας», είπε πολύ εύστοχα ο ποιητής και φιλόσοφος Khalil Gibran.

Ας επιτρέψουμε λοιπόν στον εαυτό μας, να περπατήσουμε αυτό το μονοπάτι, το οποίο είναι δύσβατο και κοπιαστικό μεν, καρποφόρο όμως δε, διότι μαθαίνουμε μέσα από το διάβα του να ωριμάζουμε και να σχετιζόμαστε δημιουργικά  με αυτό που κάποτε αποτέλεσε απειλή για εμάς.

 

Βιβλιογραφία

1. Gibran,K. ( 1974). O Προφήτης. Ο κήπος του Προφήτη. Αθήνα: Μπουκουμάνη
2. Osho.(2012). Πόνος:Η Πύλη της Σοφίας. Αθήνα: Ρέμπελ
3. Παπαδόπουλος, Χ.(2014). Όλα είναι δρόμος. Αθήνα: Άρμος
4. Παπαδόπουλος, Χ.(2015).Κάθε τέλος μια αρχή. Αθήνα: Άρμος
5. Yontef, G. (1993).Awareness, Dialogue and Process: Essays on Gestalt Therapy, Highland, NY: Gestalt Journal Press

 

Διαβάστε ακόμη το σχετικό άρθρο της Ψυχολόγου, Κατερίνας Διδασκάλου: Αγαπώ ή Μισώ, Πρέπει ή Χρειάζομαι, Πονώ ή Ευχαριστιέμαι; Νοηματοδοτώντας τη νευρωτική συμπεριφορά... 

Συγγραφή Άρθρου

Κατερίνα Διδασκάλου

didaskalou katerinaΨυχολόγος - Με Μετεκπαίδευση στην Ψυχοθεραπεία Gestalt

Βασικές αρχές που τη διακρίνουν ως επαγγελματία ψυχοθεραπεύτρια αποτελούν η δέσμευση, η ευαισθητοποίηση και συνάμα η αέναη επιθυμία της για συνεχή επιμόρφωση & προσωπική ενδοσκόπηση και ανάπτυξη .

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Συναντώντας αυθεντικά τον Άλλο μέσα στη σχέση
αυθεντική σχέση

Σχέση, σχετίζομαι..έννοιες που αναφέρονται στην ομοιότητα, την αναφορά καθώς επίσης και την αλληλεξάρτηση που υπάρχει σε δύο η περισσότερα άτομα. Βασική αρχή, όπως όλοι γνωρίζουμε, οποιασδήποτε βιολογικής, ψυχολογικής ή κοινωνιολογικής μελέτης και έρευνας, θεωρείται η αλληλεπίδραση του ατόμου με το περιβάλλον. Το άτομο δεν μπορεί να μεγαλώσει και να επιβιώσει χωρίς αυτό.

Πως στηρίζομαι σε ένα κόσμο που συνεχώς αλλάζει…
ψυχολογική στήριξη

Τα πάντα ρει, είπε ο φιλόσοφος Ηράκλειτος, θέλοντας να δηλώσει πως όλα τα πράγματα στον κόσμο είναι ρευστά, κινούνται, αλλάζουν.
Η αλλαγή, είτε μέσα από ευχάριστα γεγονότα όπως ο γάμος, η επανένωση ενός ζευγαριού, η εγκυμοσύνη, η συνταξιοδότηση, η εργασιακή επανάκαμψη ή προαγωγή, η επιτυχία σε εξετάσεις κ.α., είτε μέσα από δυσάρεστα γεγονότα όπως το διαζύγιο, ο θάνατος, ένα προσωπικό ατύχημα ή αρρώστια, απόλυση από εργασία, εξόφληση δανείου, μικροδιαφορές με τον νόμο κ.α., πολλές φορές αποδιοργανώνει το άτομο γιατί είναι μια συνθήκη που επιφέρει πολλές απώλειες.

Αγαπώ ή Μισώ, Πρέπει ή Χρειάζομαι, Πονώ ή Ευχαριστιέμαι; Νοηματοδοτώντας τη νευρωτική συμπεριφορά...
νευρωτική συμπεριφορά

Αγαπώ ή Μισώ, Πρέπει ή Χρειάζομαι, Πονώ ή Ευχαριστιέμαι? Νοηματοδοτώντας τη νευρωτική συμπεριφορά μέσα από την αναγνώριση & την συμφιλίωση των πολωμένων πλευρών μας.

«…είμαι δυνατός και πάντα έχω μάθει στη ζωή μου να τα καταφέρνω...», «… είσαι ευαίσθητη/ος πολύ με τo παραμικρό συγκινείσαι, «...μην κλαις έγινες άνδρας πια…», «...πρέπει πάντα να είμαστε καλά παιδιά και να μην αντιμιλάμε στους γονείς μας…», «… μην είσαι τόσο καλός γιατί θα σε περάσουν για ανόητο & μαλθακό ...».

Η ντροπή, συνοδοιπόρος μέσα στην Ψυχοθεραπευτική Διαδικασία Gestalt
ντροπή

Ντροπή.. ένα συναίσθημα βαθιά υπαρξιακό και γνώριμο. Εκδηλώνεται μέσα από ένα ευρύ φάσμα, από την ελαφριά αμηχανία που όλοι μας πολλές φορές έχουμε βιώσει μέχρι την κατάσταση πανικού και την παράλυση. 
Συχνά συνοδεύεται με την ενοχή, ωστόσο είναι σημαντικό να τη διαχωρίσουμε  από την ντροπή καθώς η δεύτερη είναι το συναίσθημα που συνδέεται με το “being”, δηλαδή ότι δεν είμαι επαρκής , δεν είμαι αρκετός, ενώ η ενοχή με το“ doing”, κάνω κάποιο κακό ή πληγώνω κάποιον κ.α.

Βρείτε ειδικό Ψυχικής Υγείας

Αναζητήστε ειδικούς στον μοναδικό εξειδεκευμένο κατάλογο στο ελληνικό διαδίκτυο.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.