Ενσυνειδητότητα (mindfulness) σημαίνει να ζούμε συνειδητά, ουσιαστικά, να βιώνουμε την παρούσα στιγμή κάθε φορά, να γνωρίζουμε και να παρατηρούμε τις σκέψεις και τα συναισθήματα μας.  Να μην μας απορροφά η συναισθηματική ένταση και να μη ζούμε μηχανικά, αυτόματα, χωρίς επίγνωση. 

Η όλη έννοια και πρακτική της ενσυνειδητότητας επηρεάστηκε από τις ανατολικές φιλοσοφίες και τον διαλογισμό, αλλά τελικά ενσωματώθηκε σε δυτικές ψυχοθεραπευτικές μεθόδους και διεύρυνε το πεδίο εφαρμογής τους.  Έτσι εξελίχθηκαν προσεγγίσεις όπως η Γνωσιακή Θεραπεία βασισμένη στην Ενσυνειδητότητα (Mindfulness-Based Cognitive Therapy), αλλά και η Διαλεκτική Συμπεριφορική Θεραπεία (Dialectical Behaviour Therapy), η Θεραπεία Αποδοχής και Δέσμευσης (Acceptance and Commitment Therapy).  Eπηρεάστηκαν και άλλες προσεγγίσεις και τομείς, όπως η Θετική Ψυχολογία και έγιναν έρευνες στη νευροβιολογία – νευροεπιστήμες.

Μπορούμε να εκπαιδευτούμε στην ενσυνειδητότητα εφαρμόζοντας ασκήσεις αναπνοής, σωστή στάση σώματος, αποκτώντας επίγνωση του σώματος και εστιάζοντας την προσοχή μας, προσπερνώντας τις αγχωτικές παρεμβολές από ‘αυτόματες’ σκέψεις, αποδεχόμενοι τη ροή των σκέψεων και της εμπειρίας.  Οι δύο βασικές της αρχές είναι Επίγνωση και Αποδοχή.

Ως αποτέλεσμα χαλαρώνουμε, ενισχύεται η ικανότητα αυτοσυγκέντρωσης και βελτιώνεται η ετοιμότητα κι η ικανότητα ν’ αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες μας, να εμβαθύνουμε τις γνώσεις μας και να βιώνουμε τι συμβαίνει μέσα μας και γύρω μας την παρούσα στιγμή.  Έτσι αντιμετωπίζουμε με τον καλύτερο τρόπο τα θέματα της ζωής μας, ή τυχόν επείγουσες καταστάσεις που προκύπτουν. 

Στην ενσυνειδητότητα δεν επικρίνουμε και δεν αξιολογούμε τις καταστάσεις σαν καλές ή κακές, σωστές ή λάθος, τις αντιλαμβανόμαστε και τις βιώνουμε όπως είναι.  Εστιάζουμε σε αυτό που υπάρχει, όχι σε αυτό που θα θέλαμε ή που πιστεύουμε πώς θα έπρεπε, ούτε σε κάποιον μελλοντικό στόχο.  Δεν αναλωνόμαστε στη θλίψη ή το θυμό για το παρελθόν, ούτε αγχωνόμαστε για το μέλλον. 

Αυτά είναι πολύ σημαντικά για τη διανοητική μας διαύγεια, την ψυχοσωματική μας υγεία, αλλά και τις σχέσεις μας, αν σκεφτούμε πόσα πολλά χάνουμε λόγω της αδυναμίας μας να συγκεντρωθούμε στην παροντική στιγμή. 

Για παράδειγμα, ξαπλώνουμε να χαλαρώσουμε και το μυαλό μας τρέχει και είναι γεμάτο με χίλιες δυο σκέψεις για προβλήματα, εκκρεμότητες, άγχη, αρνητικές σκέψεις και συναισθήματα. Ή προσπαθούμε να κάνουμε κάτι που θέλουμε (π.χ. να δημιουργήσουμε κάτι, να γυμναστούμε, να διαβάσουμε) και δεν γίνεται αποτελεσματικά ή το αφήνουμε ανολοκλήρωτο, γιατί παρεμβαίνουν ανεξέλεγκτες σκέψεις ή έντονα συναισθήματα για άλλες καταστάσεις.  Πόσες φορές παίρνουμε αποφάσεις βασισμένοι σε πάγιες συνήθειες κι όχι σ’ αυτό που είναι πραγματικά για το καλό μας;  Πόσες φορές δεν είμαστε ‘εδώ’, αλλά κάπου ‘αλλού’, με αποτέλεσμα ατυχήματα, ασυνέπεια, χάσιμο ευκαιριών κ.ά.;

Άλλοτε πάλι ξυπνάμε μια μέρα και συνειδητοποιούμε ότι η σχέση μας έχει πάρει την κάτω βόλτα, δεν έχουμε ερωτική ζωή και καλή επικοινωνία και δεν μπορούμε καν να περιγράψουμε ξεκάθαρα πώς νιώθουμε και τι βιώνουμε, γιατί για καιρό αναλωνόμασταν σε προστριβές, είχαμε πικρία ή θυμό που συσσωρευόταν και μας απασχολούσε ασυνείδητα, αγχωνόμασταν για πολλά και ξεχνούσαμε να εστιάσουμε στο μέσα μας και το μεταξύ μας.  Ας σκεφτούμε επίσης πόσες φορές ζούμε ανθυγιεινά εκπληρώνοντας μηχανικά κι αγχωτικά υποχρεώσεις, παραμελώντας τον ύπνο ή τη σωστή διατροφή.  Πόσες φορές τρώμε ό,τι βρούμε, κάνουμε απόλυτες δίαιτες ή έχουμε κρίσεις υπερφαγίας, κάνουμε καταχρήσεις, αγνοούμε το βιολογικό μας ρολόι, τα όρια μας, τις ανάγκες μας, τις προειδοποιήσεις που μας στέλνει το σώμα μας.

Η ενσυνειδητότητα δεν είναι βέβαια πανάκεια, ούτε μία τεχνητή νιρβάνα, ούτε απλά κάποιες τεχνικές που εφαρμόζουμε σποραδικά.  Και δεν είναι εύκολη, γιατί συχνά καταφεύγουμε πιο εύκολα στην άρνηση, παρά στην αποδοχή.  Επίσης δεν μπορεί να είναι αποκομμένη από έναν ηθικό τρόπο ζωής και ύπαρξης, χωρίς καταχρήσεις και υπερβολές.  Η αρμονία όμως που νιώθουμε μέσα μας και γύρω μας όταν ζούμε με ενσυνειδητότητα, είναι ένας σημαντικός λόγος να προσπαθήσουμε.

Συγγραφή Άρθρου

Τζίνα Χονδρού - Ψυχολόγος

Τζίνα Χονδρού: έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology”, σημαίνει ότι το E-Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος - Msc στην Ψυχολογία Υγείας.
Άτομο, Ζευγάρι, Οικογένεια, Ομάδα. Συμβουλευτική - Ψυχοθεραπεία, Ψυχοεκπαίδευση.
Γνωσιακή & Συνθετική Θεραπεία.

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Κατανοήστε και αντιμετωπίστε τους φόβους σας!
αντιμετώπιση φόβων

«Οι δειλοί πεθαίνουν πολλές φορές», είχε πει ο Σέξπιρ. Εννοώντας πως κάθε φορά που δειλιάζουμε, δεν αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις, αποφεύγουμε το άγνωστο, το ρίσκο, τις δυσκολίες, δεν αγωνιζόμαστε για τα πιστεύω και τις επιθυμίες μας, δεν εκφράζουμε τη γνώμη μας, είναι ένας μικρός θάνατος.

Στρες στα παιδιά: τρόποι αντιμετώπισης
Στρες στα παιδιά

Ως ενήλικοι έχουμε ένα σημαντικό πλεονέκτημα σε σχέση με τα παιδιά: στην πορεία της ζωής μαθαίνουμε στρατηγικές και τρόπους αντιμετώπισης των στρεσογόνων καταστάσεων, ενώ τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα λόγω της περιορισμένης εμπειρίας. Επίσης είναι εξαρτημένα από εμάς και δεν μπορούν να είναι αυτάρκη, δεν έχουν διαμορφώσει την ατομική τους ταυτότητα και τις κοινωνικές τους σχέσεις, βιώνουν γρήγορες και σημαντικές αλλαγές στον εαυτό τους. 

Στρες στα παιδιά: αιτίες και συμπτώματα
στρες παιδιά

Ως ενήλικοι και μάλιστα πιεσμένοι από το σύγχρονο τρόπο ζωής, αναπολούμε την παιδική μας ηλικία σαν μια περίοδο ανεμελιάς και ελεύθερης έκφρασης. Συχνά λοιπόν πιστεύουμε ότι τα παιδιά δεν μπορεί να υποφέρουν από στρες, άγχος, κατάθλιψη και τα θεωρούμε ευτυχισμένα και ξένοιαστα. Στο κάτω-κάτω, δεν έχουν εργασιακά προβλήματα, δάνεια και λογαριασμούς που τρέχουν, τη φροντίδα της οικογένειας ή δύσκολες συζυγικές σχέσεις. 

Μήπως τρέμετε την απόρριψη;
απόρριψη

Μήπως τρέμετε την απόρριψη; Αν ναι, ο φόβος αυτός καθορίζει την ζωή σας και σας εμποδίζει να πετύχετε αυτά που θέλετε. 
Γιατί;  Επειδή δεν τολμάτε να αξιοποιήσετε τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται.  Ή επειδή αυτό-σαμποτάρεστε: για παράδειγμα, βγάζετε στην επιφάνεια τα αρνητικά σας στοιχεία, φεύγετε πριν δοκιμάσετε, απορρίπτετε για να μην σας απορρίψουν.

Είναι άραγε Κατάθλιψη;
Κατάθλιψη

Για να βεβαιωθεί κανείς ότι πράγματι υπάρχει κατάθλιψη χρειάζεται:
1. Να αποκλείσει

Άλλα προβλήματα υγείας (π.χ. αναιμία, έλλειψη κάποιων βιταμινών-στοιχείων), χρόνιοι πόνοι ή χρόνια κόπωση, παρενέργειες τυχόν φαρμακευτικής αγωγής (π.χ για καρδιά, πίεση, χοληστερίνη, ορμονικές θεραπείες). Βέβαια μερικά φάρμακα απλά χειροτερεύουν μια προϋπάρχουσα κατάθλιψη. 

Βρείτε ειδικό Ψυχικής Υγείας

Αναζητήστε ειδικούς στον μοναδικό εξειδεκευμένο κατάλογο στο ελληνικό διαδίκτυο.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.