Σχετικά άρθρα x

 

Σήμερα, όλο και μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας μας εξοικειώνεται με όσα αφορούν "ψυχική υγεία". Δυστυχώς όμως, πολλοί συνάνθρωποί μας που υποφέρουν από ψυχολογικά προβλήματα, αναζητούν οι ίδιοι «συμπτώματα» στον εαυτό τους διαβάζοντας άρθρα στο διαδίκτυο ή σε βιβλία που απευθύνονται κυρίως σε ιατρούς.

Αναζητώντας παντού ένα πρόβλημα, καθιερώνεται μια λογική "αυτό-διάγνωσης" και ταξινόμησης της συμπεριφοράς μας ως κάτι «αφύσικο» και «παθολογικό» χωρίς καμία ουσιαστική αξιολόγηση. Παρατηρείται δηλαδή, μια άνευ ορίου απόπειρα ποινικοποίησης των ανθρώπινων εμπειριών όπως ο φόβος, η θλίψη, το άγχος κλπ. Η αναζήτηση "διάγνωσης" ωστόσο είναι αποκλειστική ενασχόληση της ψυχιατρικής και της κλινικής ψυχολογίας, δεν είναι κάτι που μπορεί να γίνει μονοσήμαντα παρατηρώντας απλώς τον εαυτό μας. Στη θεραπεία ωστόσο δεν ψάχνουμε παντού προβλήματα.

Αντίθετα, οι συμβουλευτικές καιψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις έχουν κατεύθυνση προς την απεμπόληση της "ταμπέλας" του ασθενούς και της ασθένειας και δεν εμπλέκονται σε «διάγνωση» κατηγοριοποιημένων διαταραχών με βάση το DSM. Από ψυχοθεραπευτική σκοπιά, η επιμονή στην ταξινόμηση ψυχικών διαταραχών συμβάλλει περισσότερο στη δημιουργία του προβλήματος και λιγότερο στη θεραπεία του.

Σε πρόσφατη έρευνα σε θεραπευτικές ομάδες ενηλίκων με χρόνια προβλήματα στις ΗΠΑ, οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι «έχω μια διαταραχή, δεν είμαι η διαταραχή» (Walton:2011). Αυτό σημαίνει ότι οι θεραπευόμενοι αρνούνται να ταυτιστούν με την μία ή την άλλη διαταραχή και υπερασπίζονται τις πολλές διαστάσεις της προσωπικότητάς τους. Η ταύτιση της ασθένειας με τον ασθενή είναι επακόλουθο της νοσηλείας του και όχι της θεραπείας του (Petras:2011). Ας δούμε μαζί ποιο είναι το λάθος και πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τον εαυτό και τους γύρω μας.

Στην θεραπευτική σχέση με έναν ψυχολόγο, η ανάγκη για ταξινομητική διάγνωση αναδύεται συχνά και από τον ίδιο τον θεραπευτή ο οποίος, ακριβώς για να ανταποκριθεί σε έναν παλαιότερο, παραδοσιακό ρόλο «αυθεντίας» καλείται να δώσει άμεσα απαντήσεις μέσα από μια ψυχιατρικού τύπου διάγνωση. Στην Ανθρωπιστική και Συστημική προσέγγιση, η διάγνωση φαίνεται ότι μειώνει αποκλειστικά το άγχος του θεραπευτή και όχι του θεραπευόμενου (Βοσνιάδου: 1999).Παράλληλα, η «ταμπέλα» διαταραχών όπως η κατάθλιψη, μια διαταραχή προσωπικότητας κλπ, λειτουργεί περιοριστικά για την θεραπεία συνολικά.

Κι αυτό διότι το ενδιαφέρον επικεντρώνεται σε "προβληματικές" συμπεριφορές για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση του θεραπευτή και παραλείπονται σημαντικές πτυχές της προσωπικότητας του θεραπευόμενου. Ακόμη πιο σημαντικό όμως, για τον κάθε άνθρωπο που ψάχνει πάνω του "συμπτώματα", είναι ότι η διαταραχή για την οποία ανησυχεί μπορεί τελικά να αποτελέσει για τον ίδιο μια αυτό-εκπληρούμενη προφητεία (Yalom:2004).

Καταλήγοντας, η διάγνωση διαταραχών ψυχικής υγείας είναι μια πολυδιάστατη και ρευστή διαδικασία που δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια ανάγνωση εγχειριδίων ή άρθρων στο ίντερνετ. Στο ψυχοθεραπευτικό πλαίσιο μάλιστα, δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από όσα θεωρεί ότι λύνει. Ο στόχος σε μια θεραπευτική σχέση έχει ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση από την κατασκευή μιας "ταμπέλας".

Η ψυχοθεραπευτική παρέμβαση είτε στοχεύει στην άμεση ανακούφιση από συμπτώματα - ενοχλήματα είτε θέτει ευρύτερους στόχους αυτογνωσίας και συναισθηματικής επεξεργασίας, δεν λειτουργεί ταξινομητικά. Η "ταμπέλα" του ασθενούς δίνει έναν συγκεκριμένο ρόλο μέσα στα πλαίσια που συμμετέχουμε (οικογένεια, φίλοι, εργασία), από τον οποίο θα δυσκολευτούμε να ξεφύγουμε αν μείνουμε για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ταυτόχρονα, ο ρόλος του «ασθενή» είναι ένας ρόλος περιθωριοποίησης και απώλειας της κοινωνικότητας και των διαπροσωπικών σχέσεων που είναι αναπόσπαστα κομμάτια της ανθρώπινης ύπαρξης.

Επομένως αν κάποιος επιμένει από μόνος του σε μια έρευνα "συμπτωμάτων" αστυνομικού τύπου, τότε τις περισσότερες φορές βοηθά το πρόβλημα και όχι τη λύση του. Αντί αυτού, μπορεί να ξεκινήσει με την βοήθεια ενός θεραπευτή, να μιλά για την ουσία των συναισθημάτων και των φόβων του ώστε να τα επεξεργαστεί, με απλές ανθρώπινες κουβέντες. Κι αυτό είναι ένα πρώτο βήμα για την ουσιαστική και μακροπρόθεσμη αποκατάσταση.


Αναφορές

  • Βοσνιάδου Σ., 1999, Εισαγωγή στην Ψυχολογία, Τόμος Β, Εκδόσεις Gutenberg ? Γιώργος Δάρδανος.
  • Walton Thomas (University of Minnesota), ομιλία με τίτλο "I have a disorder, I am not the Disorder: Mental Health and the Future of Adulthood", πρακτικά από την ετήσια συνάντηση της Αμερικανικής Ανθρωπολογικής Εταιρείας 2011 στο Μόντρεαλ του Καναδά. Ομιλίες μελέτης της διαγνωστικής διαδικασίας.
  • Petras Charalampos, (Center of Psychosocial Care), "The world of hospitalized Military Personnel in Greece: The Experience of Psychiatric Hospitalization during Military Service", πρακτικά από την ετήσια συνάντηση της Αμερικανικής Ανθρωπολογικής Εταιρείας 2011 στο Μόντρεαλ του Καναδά. Ομιλίες μελέτης της διαγνωστικής διαδικασίας.
  • Yalom Irvin, Το δώρο της Ψυχοθεραπείας, ανοιχτή επιστολή σε μια νέα γενιά ψυχοθεραπευτών και στους ασθενείς τους, ΑΓΡΑ 2004.

 

Συγγραφή Άρθρου

Χαράλαμπος Πετράς Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής
Coaching Psychologist MAC, MISCP
Ιστοσελίδα: AthensCoaching.gr

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
Σχετικά άρθρα
Ψυχοθεραπεία, Συμβουλευτική
Γιατί υπάρχουν τα όρια στην ψυχοθεραπεία;
  • Κυριακή, 27 Νοέμβριος 2016
  • Από: Άννα Αλβανού

Πολύ συχνά, άνθρωποι που προσέρχονται στο γραφείο ενός ψυχοθεραπευτή ξαφνιάζονται από τον αριθμό των ορίων που τίθενται προκειμένου να προστατεύσουν την ιδιαίτερη σχέση που...

Ψυχοθεραπεία, Συμβουλευτική
Επίσκεψη σε ειδικό. Αμφιβολίες, φόβοι, εύρεση κατάλληλου θεραπευτή
  • Πέμπτη, 24 Νοέμβριος 2016
  • Από: Μαρία Σκαμπαρδώνη

Η επίσκεψη σε έναν ειδικό είναι για πολλούς ανθρώπους μία απόφαση που παίρνουν μετά από ώριμη σκέψη, όταν διαπιστώνουν ότι αυτό που αντιμετωπίζουν τους πιέζει και τους πληγώνει...

Ψυχοθεραπεία, Συμβουλευτική
Ποιες είναι οι δεξιότητες των Συμβούλων-Θεραπευτών;
  • Τετάρτη, 23 Νοέμβριος 2016
  • Από: Βίκυ Κάουλα

Ο θεραπευτής ως άτομο είναι όργανο με πρωτογενή επίδραση στο θεραπευτικό εγχείρημα. Οι ακαδημαϊκές ικανότητες των συμβούλων, όπως είχαν αξιολογηθεί όταν σπούδαζαν και η επιτυχία...


Βρείτε Ψυχολόγο-Ψυχοθεραπευτή

Επιλέξτε θεραπευτή ανάλογα με την εξειδίκευση σε συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Coaching Psychology: Η επιστήμη για την Προσωπική Ενδυνάμωση και την Επίτευξη Στόχων

Το Coaching αποτελεί μια σύγχρονη μέθοδο προσωπικής ανάπτυξης και ενδυνάμωσης, η οποία παίρνει σταδιακά τη θέση που της αξίζει στον ευρύτερο χώρο της Συμβουλευτικής και της Ψυχοθεραπείας. Αρχικά, εμφανίστηκε ως Life Coaching στις αρχές του 1990 και μέχρι σήμερα εξελίχθηκε στο αυτόνομο πεδίο του Coaching Psychology. 

Ο Φόβος της Απόρριψης ως Μηχανισμός Επιβίωσης, από τη σκοπιά της Κλινικής Ανθρωπολογίας

Τα συναισθήματα και οι φόβοι μας χρειάζονται ερμηνεία και κατανόηση με ποιοτικές μεθόδους αιώνες δουλεμένες, όχι αριθμούς και στατιστικά κουτάκια. Ο μηχανισμός αυτός δεν είναι δικής μου ανακαλύψεως αλλά του καθηγητή Κλινικής Ανθρωπολογίας John A. Rush. Όμως, μέρος του μηχανισμού και των αρχών του έχω χρησιμοποιήσει στην δική μου μελέτη που θα ανακοινωθεί στο επικείμενο Ετήσιο Συνέδριο του Αμερικανικού Ανθρωπολογικού Συλλόγου στο Μόντρεαλ, και φαίνεται να επαληθεύεται.

Κοινωνικο-Θεραπεία (Social Therapy), πρόληψη και κοινωνική αποκατάσταση

Το μεγαλύτερο κενό στη χώρα μας γύρω από την ψυχική υγεία είναι εκείνο της πρόληψης και της κοινωνικής αποκατάστασης. Αυτά τα δύο συνδέονται καθώς αποτελούν την αποστολή μιας σύγχρονης ψυχοκοινωνικής υπηρεσίας η οποία δεν υπάρχει. Δεν είναι όμως μόνο θέμα του κράτους καθώς αρκετά ιδιωτικά κέντρα ήδη εμφανίζονται.

Ψυχιατρικές δυσκολίες, κοινωνική απομόνωση και μοναξιά

Η εργασία στον χώρο της πρωτοβάθμιας Κοινωνικής Φροντίδας και ευρύτερα στον τομέα της ψυχικής υγείας, αποτελεί εκ των πραγμάτων μια ιδιαίτερη μορφή δράσης. Η ιδιαιτερότητά της οφείλεται στον σκοπό της που είναι: η υποστήριξη ανθρώπων που ωθούνται στην απομόνωση, η στήριξη εκείνων που κινδυνεύουν να βιώσουν τον κοινωνικό αποκλεισμό και τον στιγματισμό.

Εγγραφή στο Newsletter

Κάντε εγγραφή στο 15νθημερο Newsletter για ενημέρωση σεμιναρίων, νέων άρθρων, βιβλίων, θέσεων εργασίας κ.α.