Σχετικά άρθρα x

 

Οι Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ), αποτελούν ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο στον Διεθνή Διαγνωστικό Οδηγό της Αμερικανικής Εταιρίας Ψυχολόγων (APA, DiagnosticandStatisticalManual (DSMV), 2013).

Σύμφωνα με τον διαγνωστικό οδηγό DSMV, οι Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής χαρακτηρίζονται από μία εμμένουσα διαταραχή ως προς τις διατροφικές συνήθειες, περιλαμβάνοντας και διαταραχές συμπεριφοράς σχετιζόμενες με τη διατροφή, καταλήγοντας σε μία «αλλοιωμένη» (υπερβολικά μεγάλη ή υπερβολικά μικρή) κατανάλωση ή απορρόφηση της τροφής, η οποία οδηγεί σε διαταραχές της σωματικής και ψυχοκοινωνικής υγείας.

Η Ψυχογενής Ανορεξία (Ψ.Α.), (AnorexiaNervosa) και η Ψυχογενής Βουλιμία (Ψ.Β), (BoulimiaNervosa) - είναι ίσως η σημαντικότερες Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής, με βάση τα διαγνωστικά κριτήρια, τη συνοσηρότητα, την πρόγνωση και τους θεραπευτικούς τρόπους αντιμετώπισης.

Πιο συγκεκριμένα η Ψυχογενής Ανορεξία, (Ψ.Α.), καθορίζεται από την εμμένουσα σκέψη για λεπτή σιλουέτα (τέλειο σώμα), η οποία επιτυγχάνεται μέσα από διατροφικούς περιορισμούς, καθώς και με άλλα μέσα (άσκηση, κλπ), έχοντας ως αποτέλεσμα την μείωση του σωματικού βάρους σε ποσοστό 85% μικρότερο από το φυσιολογικό (με βάση την ηλικία, το φύλο και την ανάπτυξη). (Wilson, Grilo, & Vitousek, 2007)

Με βάση το DSMV (APA, 2013) τα διαγνωστικά κριτήρια για την Ψ.Α. είναι:

Περιορισμός ενεργειακής πρόσληψης, η οποία οδηγεί σε απώλεια βάρους (σύμφωνα με την ηλικία ,το φύλο, την ανάπτυξη και την φυσική κατάσταση). Απώλεια βάρους ορίζεται ως το βάρος το οποίο είναι μικρότερο από το κατώτερο φυσιολογικό όριο ή το προσδοκώμενο φυσιολογικό (παιδιά και έφηβοι)

Έντονος φόβος αύξησης βάρους ή συμπεριφορές (εμμονές-επίμονες σκέψεις) σχετιζόμενες με την αύξηση βάρους, ακόμα και εάν αυτό είναι πολύ χαμηλό.

Διαταραχή στον τρόπο που ένα άτομο βιώνει το βάρος ή το σχήμα σώματός του. Υπερβολική επίδραση του βάρους ή του σχήματος σώματος στην αξιολόγηση του ατόμου ή ακόμα και άρνηση του ατόμου ως προς την σοβαρότητα της κατάστασής του.

Με βάση τη διάγνωση, η Ψυχογενής Ανορεξία χωρίζεται σε 2 τύπους, όπου τα συμπτώματα θα πρέπει να παρουσιάζονται για διάστημα τουλάχιστον 3 μηνών:

ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

  • Δεν υπάρχουν συμπεριφορές καθαρτικού τύπου (αυτοπροκαλούμενος έμετος, χρήση καθαρτικών , κλπ).
  • Απώλεια βάρους μόνο μέσω δίαιτας, , νηστείας, ή/και υπερβολική σωματική άσκηση

ΚΑΘΑΡΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

  • Επεισόδια υπερφαγίας-αντισταθμιστικές καθαρτικές συμπεριφορές (αυτοπροκαλούμενος εμετός, χρήση καθαρτικών ή υποκλυσμών).

Ο Καθορισμός ύφεσης της διαταραχής διαιρείται σε:

  • Μερική ύφεση Κριτήριο 1 δεν παρατηρείται για μία ορισμένη χρονική περίοδο, αλλά τα κριτήρια 2 και 3 ακόμα υφίστανται.
  • Ολική Ύφεση: Κανένα από τα διαγνωστικά κριτήρια 1, 2 και 3 δεν υφίστανται.

Το ελάχιστο επίπεδο σοβαρότητας της νόσου, βασίζεται στον Δείκτη Μάζας

Σώματος (ΔΜΣ) (Body Mass Index-BMI).Το επίπεδο της σοβαρότητας αυξάνεται όταν αυτό αντικατοπτρίζει κλινικά συμπτώματα (εργαστηριακός έλεγχος, ειδικές μετρήσεις για την έλλειψη ασβεστίου,κλπ), τον βαθμό της λειτουργικής ικανότητας και την ανάγκη για εποπτεία:

  • Ήπια Σοβαρότητας: BMI>17kg/m2
  • Μέτριας Σοβαρότητας: BMI: 16-16.99 kg/m2
  • Σοβαρή Διαταραχή : BMI: 15-15.99 kg/m2
  • Πολύ Σοβαρή Διαταραχή (εμπεριέχεται και η ανάγκη για νοσηλεία): BMI < 15 kg/m2

Η Ψ.Α. συνήθως συναντάται και έχει έναρξη κατά τη διάρκεια της εφηβείας με μεγαλύτερα ποσοστά κοριτσιών έναντι εκείνων αγοριών. Η αυξημένη επίπτωση της διαταραχής, οφείλεται κυρίως στο συνδυασμό πολλών παραγόντων - γενετικών, βιολογικών, κοινωνικών, ψυχολογικών. Η Ψ.Α. αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα για την αύξηση της νοσηρότητας και θνησιμότητας, καθώς επίσης και παράγοντα πρόωρης θνητότητας (θανάτου).

Οι Διατροφικές Διαταραχές εν γένει, όπως η Ψ.Α., διαμορφώνουν αντιρροπιστικούς μηχανισμούς (μηχανισμός άμυνας), με σκοπό την ανάληψη «ελέγχου» της ζωής ενός ατόμου και των δραστηριοτήτων του, όταν το άτομο αυτό καταλαβαίνει ότι δεν μπορεί να ελέγξει «δύσκολες» καταστάσεις και γεγονότα (προσωπικά, οικογενειακά, κλπ). Όταν η ανάγκη για έλεγχο καταλήγει τρόπος ζωής, ο κίνδυνος ανάπτυξης διατροφικών διαταραχών αυξάνεται δραματικά. Η «εικόνα σώματος» αποτελεί το μοναδικό κριτήριο αξιολόγησης, όπως και η επιρροή της γνώμης των συνομηλίκων (peerpressure), κατά την εφηβική ηλικία. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, ψυχολογικοί, κοινωνικοί, και βιολογικοί παράγοντες, όπως και αλλοι (π.χ. οικογένεια), αποτελούν την βάση της πυραμίδας για την ανάπτυξη διατροφικών διαταραχών:

  • Χαμηλή αυτοεκτίμηση-αυτοαποδοχή.
  • Συναισθήματα ανεπάρκειας.
  • Καταθλιπτικό συναίσθημα.
  • Άγχος.
  • Φόβος για την ανάληψη ευθυνών κατά την ενήλικο ζωή.
  • Έμφαση στην «εικόνα σώματος» καλύπτοντας την ανάγκη για τελειότητα.
  • Η επιρροή των ΜΜΕ, καθώς και η πληροφόρηση μέσω του διαδικτύου για τους ανθρώπους «πρότυπα» με βάση την εμφάνισή τους (ηθοποιοί, τραγουδιστές, κλπ), προωθώντας ένα μη ρεαλιστικό σχήμα σώματος.

Η πρόσφατη βιβλιογραφία αναφέρεται επίσης ότι οι Διατροφικές Διαταραχές, οφείλονται σε μία χημική ανισορροπία, η οποία σχετίζεται με φυσιολογικές, ορμονικές και νευρολογικές αλλαγές, όπως επίσης και με τη γενετική και οικογενειακή κατάσταση του ατόμου ((EatingDisordersFoundationofVictoria http://www.eatingdisorders.org.au/ Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.).

Επίσης έχει αναφερθεί ότι η έκθεση και συναναστροφή με άτομα που πάσχουν από Διατροφική Διαταραχή, αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης Διατροφικής Διαταραχής. Καταστάσεις και γεγονότα της ζωής που δημιουργούν σημαντικές «αλλαγές» (π.χ. απώλεια- αποχωρισμός κάποιου αγαπημένου προσώπου, διαζύγιο γονέων, μετακίνηση σε κάποιο άλλο τόπο, κλπ), όπως και η εμμονή για συγκεκριμένες διατροφικές συνήθειες με αυτοσκοπό την τέλεια εικόνα σώματος, καθώς και η πίεση των συνομήλικων σε σχέση με την εικόνα σώματος και την άμεση αξιολόγηση του ατόμου, εμπεριέχονται στους παράγοντες ανάπτυξης Διατροφικών Διαταραχών (EatingDisordersFoundationofVictoria http://www.eatingdisorders.org.au/ Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.).

Η Ψ.Α. καλύπτοντας όλους τους παράγοντες ανάπτυξης της Διατροφικών Διαταραχών που αναφέρθηκαν παραπάνω, παρουσιάζει συνοσηρότητα με άλλες Διαταραχές:

  • Διπολική Διαταραχή (μανιοκατάθλιψη)
  • Κατάθλιψη
  • Αγχώδεις Διαταραχές Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (κυρίως παρατηρείται στην Ψ.Α. Περιοριστικού τύπου)
  • Χρήση και κατάχρηση ουσιών (Ψ.Α. Καθαρτικού τύπου)
  • Διαταραχές Προσωπικότητας (μεταιχμιακή διαταραχή προσωπικότητας)

Ο κίνδυνος αυτοκτονικότητας είναι πολύ αυξημένος, και για το λόγο αυτό θα πρέπει να αξιολογείται η/ο ασθενής με βάση τους συνυπάρχοντες παράγοντες κινδύνου (π.χ. προηγούμενη απόπειρα).

Όπως είναι φανερό η Ψυχογενής Ανορεξία, όπως και το γενικότερο πλαίσιο των διατροφικών διαταραχών, χαρακτηρίζονται από μία πληθώρα παραγόντων, οι οποίοι συντελούν στην εμφάνιση της εν λόγω διαταραχής. Θα πρέπει να τονισθεί ότι η εμφάνιση της διαταραχής αποτελεί την κορυφή της πυραμίδας στο πλαίσιο της ζωής ενός ατόμου, ως μέσο αντιμετώπισης των προβλημάτων-δυσκολιών που βιώνει το άτομο καθώς και η αναζήτηση για έλεγχο και τελειότητα, και για το λόγο αυτό οι Διατροφικές Διαταραχές αποτελούν ένα κομμάτι συνεχούς διερεύνησης και αναζήτησης περαιτέρω πληροφοριών οι οποίες θα μπορούσαν να συντελέσουν στην σχεδίαση καλύτερων μεθόδων πρόληψης, αντιμετώπισης και θεραπείας.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • (Diagnostic and Statistical Manual for Mental Disorders (DSM V), 5th ed., Washington, DC,London, England.
  • Eating Disorders Foundation of Victoria http://www.eatingdisorders.org.au/Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
  • Wilson, GT., Grilo, CM., Vitousek, KM., (2007), Psychological treatment of eating disorders, Am Psychology, 62, p. 199-216 http://www.eatingdisorders.org.au/
  • Abbade-Daga, G.,Desledime, N., Nicotra, B., Giovannonne, C., Marzola, E., Federico, A., Fassino, S., (2013)Psychosomatic Symdromesand Anorexia Nervosa, BioMed Central (BMC), 13(14), p.7-11
  • Cooper, M., Cohen-Tove´e, E., Todd, G., Wells, A., & Tove´e, M. (1997). The eating disorder belief 406 Roz Shafran and Paul Robinsonquestionnaire: preliminary development. Behaviour Research and Therapy, 35, 381–388
  • Gonidakis, F., Varsou, E., (2013), Talking about Eating Disorders, Beta Publications
  • Fairburn, S.G. & Beglin, S.J. (1994). Assessment of eating disorders: Interview or self-report questionnaire? International Journal of Eating Disorders, 16¸363-370.
  • Staeble, S., Basden, S., Cooper, Z., (2010), Transdiagnostic-Cognitive Behavioral Therapyfor Patients with Eating Disorders, European Psychiatric Review, p. 69-72

 

Συγγραφή Άρθρου

Ρέα Δουμανά - Σύμβουλος Ψ.Υγείας

Ρέα Δουμανά: έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology”, σημαίνει ότι το E-Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Η Ρέα Δουμανά εξειδικεύτηκε στον τομέα της Ψυχολογίας με τον μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών Κλινικής Ψυχολογίας σε ενήλικες και εφήβους. Είναι επιστημονική συνεργάτης στη Μονάδα Εφηβικής Υγείας (Μ.Ε.Υ.), της Β’ Παιδιατρικής Κλινικής του Παν/μίου Αθηνών, του Νοσοκομείου Παίδων «Π. & Α. Κυριακού». Έχει αναπτύξει ερευνητικό έργο αναφορικά με την εφηβεία, τις σεξουαλικές συνήθειες των Ελλήνων εφήβων, τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
Σχετικά άρθρα
Διάφορα θέματα Ψυχολογίας
Τελικά πόσο διαφέρει ένας "υγιής" από έναν ψυχικά "ασθενή";
  • Παρασκευή, 02 Δεκέμβριος 2016
  • Από: Δέσποινα Βαρβαρούση

Είναι γνωστό πως τα άτομα με ψυχικές διαταραχές έχουν να αντιμετωπίσουν μια πληθώρα προβλημάτων, που δεν περιορίζονται μονάχα στη σφαίρα των συμπτωμάτων της εκάστοτε ψυχικής διαταραχής....

Διαταραχές πρόσληψης τροφής
Νευρική Ορθορεξία, Μια αθώα διατροφική συνήθεια ή μια νέα ψυχική διαταραχή
  • Πέμπτη, 01 Δεκέμβριος 2016
  • Από: ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ

Υγιεινή διατροφή. Την ακούμε και τη διαβάζουμε συνεχώς, ενίοτε προσπαθούμε να την ακολουθήσουμε για να αποκτήσουμε ένα καλίγραμμο σώμα και να βελτιώσουμε την διάθεση ή την...

Προσωπικότητα
Διαταραχές Προσωπικότητας
  • Δευτέρα, 28 Νοέμβριος 2016
  • Από: Ρέα Δουμανα

Οι διαταραχές προσωπικότητας οι οποίες περιλαμβάνονται στον διαγνωστικό οδηγό DSMV (APADSMV, 2013), αποτελούν ένα ξεχωριστό κομμάτι των ψυχικών διαταραχών. Σύμφωνα με τον διαγνωστικό...


Βρείτε ειδικό για Διαταραχές Διατροφής

Ο μοναδικός εξειδικευμένος κατάλογος στο ελληνικό διαδίκτυο.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Λογικοθυμική Ψυχοθεραπεία
Λογικοθυμική Ψυχοθεραπεία

H Λογικοθυμική Θεραπεία (ΛΘΘ) στηρίζεται σε ένα πλαίσιο φιλοσοφικών θεωριών περισσότερο, ίσως, από κάθε άλλο σύστημα ψυχοθεραπείας. Ο Albert Ellis (1913-2007), Πατέρας της ΛΘΘ, στήριξε τη δομή της ψυχοθεραπείας στον Στωϊκό φιλόσοφο του 1ου αιώνα π.Χ. Επίκτητο.

 

Διαταραχές Προσωπικότητας

Οι διαταραχές προσωπικότητας οι οποίες περιλαμβάνονται στον διαγνωστικό οδηγό DSMV (APADSMV, 2013), αποτελούν ένα ξεχωριστό κομμάτι των ψυχικών διαταραχών. Σύμφωνα με τον διαγνωστικό οδηγό, μια διαταραχή προσωπικότητας είναι ένα μοτίβο της «εσωτερικής ψυχικής εμπειρίας» και της συμπεριφοράς που αποκλίνει σημαντικά από τις προσδοκίες του ατόμου ως κουλτούρα, είναι διάχυτη και άκαμπτη, και εμφανίζεται στην εφηβεία ή στην πρώιμη ενήλικη ζωή.

Διαχείριση αρνητικών σκέψεων - καταστροφολογία
διαχείριση αρνητικών σκέψεων

Όταν ακούμε τη φράση "καταστροφική σκέψη", είναι πιθανό να σκεφτούμε καταστροφικά γεγονότα σε προσωπικό, κοινωνικό, επαγγελματικό επίπεδο ή ακόμα και σε επίπεδο φυσικών φαινομένων του πλανήτη μας. Οι καταστροφικές σκέψεις συμβαίνουν όταν το μυαλό μας δημιουργεί τα χειρότερα σενάρια που μπορεί να έχει η έκβαση μίας κατάστασης ή ενδυναμώνουμε την περισσότερο αρνητική έκβαση της κατάστασης.  

Σχολικός Εκφοβισμός (Bullying)- Ένα φαινόμενο των καιρών μας Ορισμοί και βασικοί αιτιολογικοί παράγοντες (Μέρος Α)

Ο σχολικός εκφοβισμός, ή η σχολική επιθετικότητα (bullying) αποτελεί ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό στο περιβάλλον του σχολείου με πολυπαραγοντική αιτιολογία η οποία σχετίζεται άμεσα με τις επιπτώσεις που προκαλούνται σε προσωπικό, οικογενειακό και κοινωνικό επίπεδο (Espelage & Horne, 2008 forareview).

Συμπεριφορές Εξάρτησης από το Διαδίκτυο-Σημάδια εθισμού, συνοσηρότητα και βασικές συμβουλές προς τους γονείς

Η ενασχόληση με το διαδίκτυο αποτελεί μία μορφή ψυχαγωγίας, πληροφόρησης και επικοινωνίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Όταν όμως η χρήση του ξεφεύγει από τα προτεινόμενα όρια ενασχόλησης ( μέχρι 2 ώρες την ημέρα για παιδιά εφηβικής ηλικίας), τότε περιγράφεται ως μία μορφή εξάρτησης, η οποία διαφαίνεται να αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου κάτω από μία σειρά δυσλειτουργικών χαρακτηριστικών τα οποία υποβόσκουν και εκφράζονται με τη μορφή υπερβολικής ενασχόλησης στο διαδίκτυο.

Εγγραφή στο Newsletter

Κάντε εγγραφή στο 15νθημερο Newsletter για ενημέρωση σεμιναρίων, νέων άρθρων, βιβλίων, θέσεων εργασίας κ.α.