Σύνδρομο άδειας φωλιάς

Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί από τους γονείς το σύνδρομο της άδειας φωλιάς.
Ο όρος αυτός χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι γονείς προκειμένου να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες που λαμβάνουν χώρα μετά την ανεξαρτητοποίηση τών παιδιών τους.

Αναφέρεται στα συναισθήματα στενοχώριας, θλίψης, πόνου, ακόμα και κατάθλιψης, που κατακλύζουν τους γονείς, με την ενηλικίωση των παιδιών τους και, κυρίως, όταν τα παιδιά φεύγουν από το πατρικό τους σπίτι, είτε για λόγους σπουδών, είτε επειδή δημιουργούν την δική τους οικογένεια, είτε για λόγους εργασίας.

Στο σημείο αυτό, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η απώλεια τού παιδιού από το σπίτι, είναι φυσικό και εύλογο αρχικά να προκαλεί θλίψη και ανησυχία στους γονείς. Όταν όμως το αίσθημα της θλίψης και της ματαίωσης διαρκεί μεγάλο χρονικό διάστημα, και οδηγεί τους γονείς στην απομόνωση και στην έλλειψη διάθεσης για οτιδήποτε άλλο, τότε χρήζει σωστής αντιμετώπισης και ίσως και της βοήθειας ειδικού.

Συμπτώματα του συνδρόμου άδειας φωλιάς

Οι γονείς συχνά παρουσιάζουν:

  • αίσθημα θλίψης
  • αίσθημα ματαίωσης
  • ξαφνικό κλάμα
  • παραμονή στο δωμάτιο του παιδιού τους για μεγάλη χρονική διάρκεια, η οποία δημιουργεί την ψευδαίσθηση στον γονέα ότι το παιδί είναι ακόμα κοντά του αν και απουσιάζει.


Οι γυναίκες φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο ψυχολογικά από ό,τι οι άνδρες, ενώ οι μητέρες που εργάζονται νιώθουν σε μικρότερο βαθμό το «κενό» τής έλλειψης του παιδιού από το σπίτι. Επί πλέον, η εμφάνιση του συνδρόμου στους γονείς εξαρτάται από την ποιότητα της σχέσης γονέων και παιδιού. Έχει αποδειχτεί ότι οι καλές και ισορροπημένες σχέσεις, χωρίς υπερπροστασία και εξάρτηση, οδηγούν σε λιγότερες πιθανότητες εκδήλωσής του, ενώ μεγάλο είναι το ποσοστό των γονέων που ερμηνεύει την αποχώρηση του παιδιού τους από το σπίτι ως ένδειξη ότι μεγαλώνουν και δεν είναι πια τόσο χρήσιμοι, ότι τα παιδιά τους δεν τους έχουν ανάγκη, ότι τους παραγκωνίζουν ή, ακόμα, και ότι δεν τους θέλουν. Αρκετές φορές η απομάκρυνση των παιδιών από το σπίτι, φέρνει την κατάρρευση της συντροφικής σχέσης του ζευγαριού, η οποία, μάλλον, νοσούσε από πριν, αλλά κρυβόταν πίσω από την γονική απαίτηση και οριοθέτηση.

Τρόποι αντιμετώπισης του συνδρόμου άδειας φωλιάς

Οι γονείς πρέπει να προετοιμαστούν για την αλλαγή. Θα πρέπει να δώσουν χρόνο στον εαυτό τους για να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, ενισχύοντας και μαθαίνοντας, από την μια, στο παιδί, να φροντίζει τον εαυτό του, για να μειωθεί έτσι το δικό τους άγχος για το πως θα τα καταφέρει το παιδί χωρίς αυτούς και, από την άλλη, με το να ψάξουν να βρουν νέες ευκαιρίες στην προσωπική και επαγγελματική τους ζωή, και να περνούν δημιουργικά την ώρα τους κάνοντας ένα χόμπι.

Οι γονείς θα πρέπει να επιτρέψουν στον εαυτό τους να νιώθει ανήσυχος και να μοιράζονται τα συναισθήματα τους και τις ανησυχίες τους με το σύζυγό τους ή με τους φίλους τους, για να αποφορτισθούν συναισθηματικά. Καλό θα ήταν να κάνουν πράγματα με τους συντρόφους τους, που πριν δεν μπορούσαν να κάνουν (εκδρομές, βόλτες), να αδράξουν την ευκαιρία για συντροφικότητα, η οποία μπορεί να είχε παραμεληθεί κατά την ανατροφή των παιδιών, να αναδιοργανωθούν και να αναμορφώσουν την ζωή τους.

Η ανάπτυξη της τεχνολογίας σήμερα (κινητά, e-mail, Skype) βοηθά να επικοινωνούν οι γονείς με το παιδί οποιοδήποτε στιγμή, εκμηδενίζοντας έτσι τις αποστάσεις και απαλύνοντας τα άσχημα συναισθήματα που προκύπτουν από την φυγή του παιδιού από το σπίτι.

Αν οι γονείς νιώθουν ότι δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν μόνοι τους όλη αυτή την νέα κατάσταση, συνετό θα ήταν να ζητηθεί η βοήθεια ενός ειδικού σε θέματα ψυχικής υγείας.

Δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής μας ότι η περίοδος της ανεξαρτητοποίησης των παιδιών από το σπίτι, θα πρέπει να κάνει «υπερήφανους» τους γονείς γιατί αυτό σημαίνει ότι εκπλήρωσαν σωστά τον ρόλο τους, ο οποίος είναι να γαλουχήσουν τα παιδιά τους «με τις ρίζες της υπευθυνότητας και τα φτερά της ανεξαρτησίας».

Η δυναμική της οικογένειας δε μένει στάσιμη αλλά διαρκώς μεταβάλλεται «άδεια φωλιά» είναι ένα εξελικτικό στάδιο στα πλαίσια του κύκλου της ζωής της οικογένειας, που πρέπει να βιωθεί από τα μέλη της, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ενότητά της και να επαναπροσδιοριστεί η ταυτότητα του κάθε μέλους της χωριστά.

Βιβλιογραφία
1. Grover, N. & Dang, P. (2013) Empty Nest Syndrome vs Empty Nest
2. Trigger: Psychotherapy Formulation Based on Systemic Approach. Psychological Study, 58(3), 285, 288.

Συγγραφή Άρθρου

Καλλιόπη Κωστέα
Μphil Ψυχολογίας,University of Glasgow,UK.
Μaster practitioner in eating disorders and Obesity.
Συντονίστρια σχολών γονέων. 
Σύμβουλος επαγγελματικού προσανατολισμού.

Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Μαρία Μοντεσσόρι (Maria Montessori 1870-1952)
Μαρία Μοντεσσόρι

Η Μαρία Θέκλα Αρτεμισία Μοντεσσόρι γεννήθηκε στις 31 Αυγούστου 1870 στο Κιαραβάλε της Ιταλίας. Το 1896 αποφοιτά από την Ιατρική σχολή του πανεπιστημίου της Ρώμης με τις ειδικότητες της παιδιάτρου και της ψυχιάτρου έχοντας, ήδη, κλινική εμπειρία κατά τη διάρκεια των σπουδών της με παιδιά με νοητική υστέρηση.

Ο δεκάλογος της θεωρίας της Μοντεσσόρι που πρέπει να γνωρίζουν γονείς και παιδαγωγοί
Μοντεσσόρι

1. Μην αγγίζετε ένα παιδί παρά τη θέλησή του.

2. Μην μιλάτε με άσχημο τρόπο σε ένα παιδί και μην χρησιμοποιείτε άσχημα λόγια όταν αναφέρεστε σε αυτό κατά την απουσία του.

Διαταραχή του πόνου
ψυχική διαταραχή

Η αιώνια σχέση σώματος και νου έχει επισημανθεί εδώ και χιλιάδες χρόνια πριν, μέσα από τις σοφές ρήσεις των αρχαίων Ελλήνων (νους υγιής εν σώματι υγιεί), και έχει απασχολήσει την επιστήμη,την θρησκεία αλλά και την φιλοσοφία, αρκετές φορές.

Πώς μπορούν οι γονείς να ενισχύσουν τα κίνητρα του παιδιού τους για μάθηση
μητέρα-παιδί

Η γνώση είναι δύναμη – Francis Bacon
Ένα από τα πολυτιμότερα δώρα που μπορούν να προσφέρουν οι γονείς στα παιδιά τους είναι η μόρφωσή τους. Η ενεργή συμμετοχή τους στη διδακτική διαδικασία μέσω της μελέτης του παιδιού στο σπίτι, για να είναι βοηθητική και αποτελεσματική, πρέπει να πληροί ορισμένες προυποθέσεις ώστε ο ρόλος τους να συμβάλλει στην ενίσχυση της σχολικής επίδοσης αλλά και στην προσωπική επιτυχία του ατόμου.

Φράσεις των Γονέων που ενισχύουν την αυτοεκτίμηση του παιδιού

Ο όρος αυτοεκτίμηση χρησιμοποιείται για την απόδοση του αγγλικού όρου self-esteem. Σύμφωνα με τον Stanley Coopersmith, ο οποίος υπήρξε ένας από τους κύριους μελετητές της έννοιας της αυτοεκτίμησης, ο όρος υποδηλώνει την εκτίμηση και τις συνήθεις αντιλήψεις του ατόμου για τον εαυτό του, καθορίζοντας τον βαθμό στον οποίο εκείνο πιστεύει ότι είναι ικανό, επιτυχημένο, σημαντικό και άξιο.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.