σεξουαλική κακοποίηση σε άντρες

Ο βιασμός έχει λάβει ιδιαίτερα υψηλή δημοσιότητα ως ένα πρόβλημα γένους θηλυκού. Ο φεμινιστικός χρωματισμός του, δυστυχώς έχει ως συνέπεια να αγνοούνται οι εμπειρίες σεξουαλικής κακοποίησης των ανδρών.

Σε μια προσπάθεια μου  να συγκεντρώσω σχετική βιβλιογραφία όσον αφορά τόσο το αρσενικό όσο και το θηλυκό φύλο σε σχέση με το βιασμό ή τη σεξουαλική κακοποίηση γενικά, ανακάλυψα πως τα αποτελέσματα που εμφανίζονται στη μηχανή αναζήτησης για την ανδρική σεξουαλική κακοποίηση είναι λιγότερο από τα μισά σε σχέση με αυτά που αφορούν στη γυναικεία.

Το γεγονός αυτό υπήρξε καθοριστικό στην απόφαση μου να ασχοληθώ περαιτέρω με το ζήτημα, γράφοντας ένα άρθρο με σκοπό να παρουσιάσω διάφορα ζητήματα που αφορούν στους άνδρες ως θύματα σεξουαλικής κακοποίησης. Ακόμη, η βιβλιογραφία υποδεικνύει την ανάγκη συμβουλευτικής θεραπείας ειδικά προσαρμοσμένης στις ανάγκες των ανδρών. Το παρόν κείμενο συζητά τον επιπολασμό, τα διαφορετικά είδη δράστη αλλά και θύματος, καθώς και την ευθύνη που χρεώνεται πολλές φορές το ίδιο το θύμα για την εγκληματική πράξη.

Επιπολασμός Σεξουαλικής Κακοποίησης

Στατιστικοί πίνακες αποδεικνύουν ότι η σεξουαλική κακοποίηση είναι ένα ευρέως διαδεδομένο φαινόμενο του σύγχρονου κόσμου. Παραδείγματος χάριν, εκτιμάται ότι στο Ηνωμένο Βασίλειο υπάρχουν ετησίως 78.000 θύματα βιασμού ή απόπειρας βιασμού, 9.000 εκ των οποίων θεωρείται πως είναι άνδρες. Ωστόσο, το πρόβλημα που προκύπτει με τα σεξουαλικά εγκλήματα είναι το χαμηλό ποσοστό αναφοράς τους στις αρχές.

Έρευνες εισηγούνται πως το γεγονός αυτό είναι ιδιαιτέρως πιο έντονο όταν το έγκλημα αφορά σ’ ένα αρσενικό θύμα. Παρόλα αυτά η παράλειψη αναφοράς ενός περιστατικού βιασμού πολύ συχνά οδηγεί σε λανθασμένες απόψεις καθώς και σε παρεξηγήσεις όχι μόνο ανάμεσα στα θύματα, αλλά και στο πλαίσιο της κοινωνίας στην οποία ζουν. Με αυτό τον τρόπο, το κοινωνικό πλαίσιο καταλήγει να κατασκευάζει στερεότυπα, όπως το κλασικό «οι άνδρες δεν βιάζονται». Ως αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης, τα αρσενικά θύματα σπανίως αναφέρονται από τον τύπο και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ενώ αντίστοιχα οι υπηρεσίες που εξειδικεύονται στην θεραπεία ανδρών που έχουν επιβιώσει μίας σεξουαλικής επίθεσης αν όχι εκλείπουν, ας αναφέρουμε πως απλώς βρίσκονται σε έλλειψη.

Δράστες και Θύματα

Ο ανδρικός βιασμός είναι δυνατό να διαπραχθεί και από τα δύο φύλα μολονότι λίγες είναι οι αναφορές στις γυναίκες-δράστες. Το ευρύ κοινό, αλλά και ένας μεγάλος αριθμός ψυχολόγων και άλλων ειδικών ψυχικής υγείας και εγκληματολογίας, δεν αναγνωρίζουν την ύπαρξη σεξουαλικής κακοποίησης εκ μέρους μίας γυναίκας προς έναν άνδρα. Παρόλα αυτά, είναι κάτι που συμβαίνει!

Σύμφωνα με τους μύθους του βιασμού, οι γυναίκες θεωρούνται από τη φύση τους κοινωνικά παθητικές ενώ αντίθετα, οι άνδρες αναγνωρίζονται ως μυητές της σεξουαλικότητας. Ως εκ τούτου, είναι αρκετά δύσκολο να φανταστούμε μια κυρίαρχη σεξουαλικά γυναίκα να εξαναγκάζει έναν απρόθυμο άνδρα να κάνει σεξ. Ακόμη πιο δύσκολο να φανταστούμε πως ένας άνδρας θα έλεγε όχι στο σεξ, εφόσον κάτι τέτοιο πρόεκυπτε. Κομμάτι του ίδιου μύθου αναδεικνύει πως η σεξουαλική κακοποίηση είναι περισσότερο σοβαρή για μια γυναίκα παρά για έναν άνδρα. Τίποτα από τα παραπάνω δεν ισχύει.

Υπάρχει μια πληθώρα καταγεγραμμένων περιπτώσεων κατά τις οποίες παρά τη σεξουαλική τους διέγερση κατά τη διάρκεια της παρενόχλησης, τα θύματα αργότερα παραδέχτηκαν αισθήματα φόβου αλλά και αηδίας τόσο κατά τη διάρκεια όσο και έπειτα του βιασμού. Παρόλα αυτά, η κοινωνία ακόμη θεωρεί πως οι άνδρες στις περισσότερες περιπτώσεις έχουν προκαλέσει την επίθεση είτε έχουν αισθανθεί ηδονή κατά τη διάρκεια της. 

Ποίκιλες έρευνες οι οποίες εστιάζουν στους δράστες του ανδρικού βιασμού έχουν δείξει πως τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες δράστες μπορεί να είναι ετεροφυλόφιλοι είτε ομοφυλόφιλοι. Έρευνες επίσης προτείνουν πως οι ομοφυλόφιλοι και αμφιφυλόφιλοι άνδρες βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο βιασμού εξαιτίας δύο βασικών λόγων.

Πρώτον, υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος σεξουαλικής κακοποίησης από γνωριμίες αλλά και κατά τη διάρκεια κάποιας σεξουαλικής σχέσης με άλλον άνδρα. Επιπλέον, η δεύτερη αιτία βασίζεται στην σύγχρονη τάση της σεξουαλικής κακοποίησης γκέι ή αμφιφυλόφιλων ανδρών ως αποτέλεσμα της ομοφοβίας. Αυτό επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι οι άνδρες δράστες σπάνια βιάζουν για λόγους σεξουαλικής ικανοποίησης. Αντίθετα, η λογική τους αιτιολογία για την πράξη τους σχετίζεται σε πρωταρχικά με την ανάγκη για εξουσία, επικράτηση  και έλεγχο του θύματος μέσω της ταπείνωσης του.

 

Προτεινόμενη Βιβλιογραφία

1. Davies, M. (2002). Male sexual assault victims: A selective review of the literature and implications for support services. Aggressive and Violent Behavior, 7, 203–214.

2. Hodge, S., & Canter, D. (1998). Victims and perpetrators of male sexual assault. Journal of Interpersonal Violence, 3 (2), 222-239.

3. Wakelin, A., & Long, K. M. (2003). Effects of victim gender and sexuality on attributions of blame to rape victims. Sex Roles, 49, 477−487.

4.Anderson, C. L. (1982). Males as sexual assault victims: multiple levels of trauma. Journal of Homosexuality, 7, 145–162.

Συγγραφή Άρθρου

Λυδία Μυλωνάκη

lydia mylonakiΨυχολόγος - MSc Forensic Mental Health.
Απόφοιτος του Τμήματος Ψυχολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Επιστημονική Συνεργάτιδα του E-Psychology

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Deliberate Self Harming & Possible Interventions II
Self Harming

Back to the issue that has been highly researched over the recent years, self-harming behaviour. As discussed in previous article, there has been a large amount of research investigating the possible successful or not so successful interventions when it comes to the self-harming behaviour.

Deliberate Self Harming & Possible Interventions I
Self Harming

Self-harm is the non-fatal intentional acts of self-poising or self-injury irrespectively of the extent of suicidal intent. Self-harming has been a growing problem, it is estimated that there are more than 200000 persons presenting with self-harming in general hospitals over the UK at the moment. Self-harming is most common in younger people aged between 15 to 35 years old and moreover, it appears to be more frequent in women than men and also decreases over lifespan.

Η σεξουαλική κακοποίηση δεν είναι γένους θηλυκού – Μέρος 4ο
ανδρική σεξουαλική κακοποίηση

Οι άνδρες θύματα έχουν αναφέρει εχθρότητα, αυξημένο το αίσθημα το θυμού, συμπτώματα κατάθλιψης, άγχος και συμπεριφορές πρόκλησης βλάβης στο ίδιο τους τον εαυτό, αίτια της σεξουαλικής κακοποίησης. Οι άνδρες είναι πιθανό να έχουν μια αντίδραση θυμού αμέσως μετά από το περιστατικό, καθώς ο θυμός θεωρείται ο αρσενικός τρόπος αντιμετώπισης του τραύματος.

Η σεξουαλική κακοποίηση δεν είναι γένους θηλυκού – Μέρος 3ο
ανδρική σεξουαλική κακοποίηση

Η σεξουαλική κακοποίηση είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο, το οποίο πλήττει τόσο ενήλικες όσο και παιδιά, τόσο γυναίκες όσο και άνδρες. Παρόλα αυτά, οι περισσότερες θυματολογικές μελέτες με θέμα τις επιδράσεις της τραυματικής εμπειρίας της σεξουαλικής κακοποίησης επικεντρώνονται ως επί το πλείστον στις γυναίκες και παιδιά θύματα.

Η σεξουαλική κακοποίηση δεν είναι γένους θηλυκού – Μέρος 2ο
σεξουαλική κακοποίηση ανδρών

Η θυματοποίηση είναι γενικότερα συνδεδεμένη με τη ρουτίνα αλλά και το lifestyle των θυμάτων, τα οποία είναι σε θέση να επηρεάσουν το μέγεθος της έκθεσης τους σε πιθανούς δράστες. Επιπλέον η θυματοποίηση σχετίζεται με το πόσο ευάλωτο μπορεί να είναι το πιθανό θύμα.

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).