ενδοοικογενειακή βία

Η ενδοοικογενειακή βία είναι ένα φαινόμενο λυπηρό αλλά, δυστυχώς, ένα υπαρκτό γεγονός που οξύνεται βρίσκοντας πρόσφορο έδαφος την οικονομική και κοινωνική κρίση που βιώνουμε. Και είναι ένα γεγονός λυπηρό, διότι αφήνει ανεξίτηλα σημάδια στο σώμα και την ψυχή των ανθρώπων που την υφίσταται, αλλά και γιατί αναπαράγεται πολλές φορές και από τα ίδια τα θύματά της (έχει διαπιστωθεί ότι πολλά άτομα που ασκούν βία είχαν κακοποιηθεί και εκείνα στην παιδική τους ηλικία).

Η βία σε κάθε μορφή της ( σωματική, συναισθηματική, λεκτική), έχει μόνο ένα σκοπό: να υποβαθμίσει την οντότητα του ατόμου που τη δέχεται και να επιβάλλει την ανωτερότητα του ατόμου που την ασκεί. Σκοπός της είναι να πληγώσει εσκεμμένα με κάθε τρόπο τον άνθρωπο που την εισπράττει.

Αν και αποδέκτες της ενδοοικογενειακής βίας είναι συνήθως γυναίκες, οφείλουμε να σημειώσουμε ότι έχουν σημειωθεί και περιστατικά βίας εναντίων και ανδρών, σε μικρότερο, φυσικά, ποσοστό. Επειδή όμως τα θύματα αυτού του φαινομένου είναι περισσότερο γυναίκες – δεδομένου ότι σε σωματική δύναμη οι άνδρες υπερέχουν- για αυτό γίνεται περισσότερο μνεία σε αυτές. Όμως, ακόμα και για το ανδρικό φύλο έχουν σημειωθεί περιστατικά βιαιοπραγίας εις βάρος τους.

Η ενδοοικογενειακή βία είναι "παιχνίδι" ανωτερότητας και άσκησης εξουσίας. Ο θύτης επιβάλλει με κάθε τρόπο την ανωτερότητά του στο θύμα, εξαναγκάζοντάς το ακόμα και σε σεξουαλική πράξη χωρίς τη θέληση του. Τις περισσότερες φορές εμφανίζεται μετανιωμένος, απολογείται και ζητάει συγγνώμη, αιτιολογώντας τη συμπεριφορά του σε παράγοντες όπως οικονομικές δυσκολίες, αλκοόλ κτλ. Και ακριβώς εκείνη η στιγμή που φαινομενικά αλλάζει τότε είναι και η κρίσιμη στιγμή, διότι ο βίαιος χαρακτήρας του θα επιστρέψει ακόμα πιο δυναμικά.

Oφείλουμε να αναγνωρίσουμε κάποια χαρακτηριστικά του άνδρα –θύτη:
Χαμηλή αυτοεκτίμηση: Χρησιμοποιεί τον αυταρχισμό, τη βίαιη συμπεριφορά – πολλές φορές εξαναγκάζει το θύμα σε σεξουαλική πράξη χωρίς τη θέλησή του – ως μέσο για να αυξήσει τον ανδρισμό του.

Παραδοσιακές αντιλήψεις: Πιστεύει στην υπεροχή των ανδρών και στον παραδοσιακό τους ρόλο μέσα στην οικογένεια.

Απώλεια ελέγχου των πράξεών του: Το άτομο δεν αντιλαμβάνεται τις συνέπειες των πράξεών του στο θύμα.

Επιρρίπτει τις περισσότερες φορές ευθύνες στη σύζυγο/σύντροφό του και σε εξωγενείς παράγοντες: Φταίει η συμπεριφορά, το προκλητικό ντύσιμο της συζύγου, προβλήματα στη δουλειά ή οι οικονομικές δυσκολίες.

Γιατί όμως μία γυναίκα υπομένει αυτή τη συμπεριφορά και μένει αδρανής; Οφείλουμε και στη γυναίκα- θύμα να επισημάνουμε κάποια χαρακτηριστικά που συνθέτουν το προφίλ της:

Παραδοσιακές αντιλήψεις: Πιστεύει στα στερεότυπα του γυναικείου ρόλου και στον παραδοσιακό ρόλο της γυναίκας μέσα στην οικογένεια. Πολλές γυναίκες έχουν υπάρξει θύματα καταπίεσης και κακοποίησης και στην παιδική τους ηλικία.

Χαμηλή αυτοεκτίμηση: Νοιώθει αδύναμη και ξεκρέμαστη χωρίς την παρουσία του συζύγου της, φοβάται να πάρει πρωτοβουλίες.

Ενοχές και εκλογίκευση: Νοιώθει ότι έχει και εκείνη μερίδιο ευθύνης για τη συμπεριφορά του συζύγου της και εκλογικεύει την κατάσταση πείθοντας τον εαυτό της ότι τα παιδιά χρειάζονται και τους δύο γονείς για να μεγαλώσουν σωστά , χωρίς να αποκτήσουν το στίγμα των χωρισμένων γονιών.

Έλλειψη υποστηρικτικού περιβάλλοντος: Πολλές γυναίκες δε βρίσκουν στήριξη από την οικογένειά τους, έρχονται συχνά αντιμέτωπες με αντιλήψεις τύπου: κάνε υπομονή, δεν πρέπει να χαλάσεις την οικογένειά σου.

Φόβος: Φοβάται το αγριότερο ξέσπασμα του συζύγου της και τις συνέπειες που θα μπορούσε αυτό να έχει.

Ντροπή: Δε θέλει να αποκαλύψει ότι είναι θύμα κακοποίησης , γιατί πιστεύει ότι θα θιγεί η αξιοπρέπειά της.

Αισθήματα αγάπης και έρωτα: Πολλές γυναίκες παραδέχονται ότι είναι ακόμα ερωτευμένες με το σύζυγό τους και προσδοκούν ότι εκείνοι μπορεί να αλλάξουν συμπεριφορά και τότε θα τα ξεχάσουν αυτά και θα είναι ευτυχισμένες. Πολλές φορές , μάλιστα, χρησιμοποιούν και οι ίδιες το σεξ , επειδή πιστεύουν ότι θα κατευνάζουν την οργή του συζύγου.

Η κακοποίηση ξεκινά από πιο ήπια περιστατικά μέχρι να φτάσει στην πιο "καταστροφική" φάση του , όταν η γυναίκα πια έχει πειστεί ότι δεν μπορεί να ξεφύγει από το περιβάλλον κακοποίησης και όλο αυτό που υφίσταται.

Η γυναίκα σε έναν πιο ήπιο διαπληκτισμό, προσπαθεί με κλάμα, υποτακτικότητα, ευγένεια να κατευνάσει την οργή του συζύγου , ώστε να μην υπάρξει κάποιο πιο οξύ και βίαιο επεισόδιο.

Τα περιστατικά βίας μπορεί να οξυνθούν ακόμα περισσότερο- μπορεί να υπάρξει ακόμα και ξυλοδαρμός.

Στην Τρίτη φάση, έχουμε εκδηλώσεις μεταμέλειας του συζύγου. Ο σύζυγος/σύντροφος εκδηλώνει υπερβολική ευγένεια, ζητά συγγνώμη και εκδηλώνει την αγάπη του με πράξεις και δώρα προς το θύμα. Και αυτή η φάση της μεταμέλειας, είναι η χειρότερη, μιας και η γυναίκα έχει φτάσει σε ένα επίπεδο εξάρτησης.

Τα παιδιά που έχουν γίνει μάρτυρες βίαιης συμπεριφοράς και κακοποίησης, και σαν αυτόπτες μάρτυρες αλλά και σα θύματα και τα ίδια, εμφανίζουν πολλές φορές ψυχοσωματικά συμπτώματα όπως απόσυρση από τον κοινωνικό περίγυρο, φοβίες, εφιάλτες και νυχτερινή ενούρηση, και πολλές φορές υπάρχει κίνδυνος να επαναληφθεί και από τα ίδια η βίαιη συμπεριφορά και στην πορεία της ενήλικης ζωής τους. Το ακόμα πιο λυπηρό είναι ότι και οι ίδιες οι γυναίκες μπορεί να κακοποιήσουν και οι ίδιες τα παιδιά τους, αναπαράγοντας τη βία.

Πρέπει να επισημανθεί ότι η βία δεν πρόκειται να κατευναστεί με τη σιωπή, η σιωπή μπορεί μόνο να ενθαρρύνει. Η βία σε κάθε έκφανσή της – από την ενδοοικογενειακή, μέχρι τη βία απέναντι στον αδύναμο- εκφράζει μόνο τη δειλία εκείνου που την πράττει. Κάθε γυναίκα και κάθε άνθρωπος που βιώνει την κακοποίηση , πρέπει να βρίσκει τη δύναμη και να αναζητά τρόπους διαφυγής- και υπάρχουν τρόποι.
Η βία υπάρχει ακόμα και πίσω από τις πόρτες καθωσπρέπει σπιτιών, πίσω από πόρτες αξιοπρεπών οικογενειών που πολλές φορές μπορεί και να έχουν το θαυμασμό των άλλων για την υποτιθέμενη ευτυχία τους. Κανένας άνθρωπος δεν είναι αδύναμος να αντιδράσει όταν ακεραιότητα και η αξιοπρέπειά του θίγεται-εμείς πείθουμε τον εαυτό μας ότι είμαστε αδύναμοι.
Η βία – κάθε μορφή της –οφείλει να κόβεται από τη ρίζα για να μη διαιωνίζεται και έτσι να αναπαράγεται. Και όπως έλεγε και ο αξέχαστος Μάνος Χατζιδάκις: Όποιος δε φοβάται το πρόσωπο του τέρατος, έχει αρχίσει να του μοιάζει.

Συγγραφή Άρθρου

Μαρία Σκαμπαρδώνη

maria skampardoniΔημοσιογράφος

Η Ψυχολογία είναι ένα από τα αγαπημένα αντικείμενα μελέτης της διότι μελετά τα μύχια και τα άδυτα της ανθρώπινης ύπαρξης, μαζί με τη Φιλοσοφία. Η γραφή είναι για αυτή ένας τρόπος ζωής, ένα ξέσπασμα και μία φυγή από την κουραστική πραγματικότητα.

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. | Προφίλ 

Σχετικά άρθρα
Παιδικό άγχος

Το άγχος μπορεί γενικά να οριστεί ως ένα δυσάρεστο αίσθημα...

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Εξιδανικευμένη ζωή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ζωή

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των περισσότερων ανθρώπων. Διευκολύνουν την επικοινωνία, δίνουν βήμα για πολυμορφία και έκφραση διαφορετικών απόψεων, ενημερώνουν για σημαντικά κοινωνικά, πολιτιστικά και καλλιτεχνικά θέματα εκατομμύρια χρήστες.

 

Σκληρες, ναρκισσιστικές, απαιτητικές μητέρες: Πώς μπορεί κάποιος να τις διαχειριστεί;
σκληρές μητέρες

Δυστυχώς, υπάρχουν και οι μητέρες εκείνες που πληγώνουν τα παιδιά τους με τον ναρκισσισμό και τις υπερβολικές τους απαιτήσεις. Μητέρες που κατακρίνουν πάντοτε τα παιδιά τους, που τα συγκρίνουν διαρκώς με τα άλλα παιδιά και που τους ασκούν πάντοτε αυστηρή κριτική. Και όμως, υπάρχουν πάρα πολλές.

Μαθαίνουμε μέσα από τις αποτυχίες μας!
διαχείριση αποτυχίας

Από μικροί διδασκόμαστε πως πρέπει να είμαστε καλοί μαθητές, να πετυχαίνουμε στις εξετάσεις, στον αθλητισμό, στην εργασία. Πάντοτε αυτός που πετυχαίνει επιβραβεύεται και εξυμνείται, ενώ οι άνθρωποι που αποτυγχάνουν συνήθως μένουν στο σκοτάδι. Ασυναίσθητα και ασυνείδητα, λοιπόν, εμφυτεύεται μέσα μας η πίστη πως μόνο η επιτυχία έχει σημασία και πως μόνο αυτή συνδέεται με την ευτυχία στη ζωή.

Η βία απέναντι στα ζώα
βία, ζώα

Η βία απέναντι στα ζώα είναι ένα θέμα που εγείρει πολλές συζητήσεις και σκέψεις. Ακούμε και διαβάζουμε διαρκώς, ειδικά αυτές τις ημέρες, για κρούσματα βίας που έχουν ως θύματα μικρά και ανυπεράσπιστα ζώα. Γιατί μερικοί άνθρωποι εκδηλώνουν αυτή την επιθετικότητα; Ας εξετάσουμε, λοιπόν, το θέμα ενδελεχώς.

Ο έρωτας στην τρίτη ηλικία και η ώριμη αγάπη

Πάντοτε η επιθυμία ενός ηλικιωμένου ανθρώπου να ερωτευτεί αντιμετωπίζεται αρνητικά από την οικογένεια του ίδιου αλλά και ενός μεγάλου μέρους της κοινωνίας. Είναι γνωστή η κοινωνική κατακραυγή που υφίσταται ο άνθρωπος που ερωτεύεται ή επιθυμεί να βιώσει συντροφική σχέση σε πιο προχωρημένη ηλικία.

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).