άγχος πρωταθλητισμού

Είναι γενικά αποδεκτό ότι τα αθλήματα απαιτούν αρκετές ικανότητες όπως πνευματική εγρήγορση, αναλυτικές ικανότητες, μνήμη, προβλεψιμότητα, στρατηγική και προσοχή και μ’ αυτόν τον τρόπο μπορούν να ενισχύσουν την πνευματική ανάπτυξη των ατόμων. Επίσης, τα αθλήματα αποτελούν ένα υγιή τρόπο έκφρασης, διασκέδασης και κοινωνικοποίησης.

Ο στόχος του πρωταθλητή

Η έννοια του πρωταθλητισμού και του ανταγωνισμού για τη νίκη είναι στη γραμμή της έννοιας του αθλητισμού αλλά συνήθως αποτελεί έναν ξεχωριστό χώρο.

Ο στόχος του πρωταθλητή δεν είναι μόνο η χαρά της συμμετοχής αλλά και η πρωτιά και στην περίπτωση των επαγγελματιών πρωταθλητών ο στόχος μπορεί να είναι η καριέρα, το χρήμα και η δημοσιότητα. Ο πρωταθλητισμός απαιτεί πολλές ώρες προετοιμασίας, αφοσίωση, επίπονες προπονήσεις και αρκετές θυσίες. Η άθληση αποτελεί προτεραιότητα σε σύγκριση με άλλες υποχρεώσεις και η καθημερινότητα καθορίζεται από τις αθλητικές υποχρεώσεις.

Με άλλα λόγια, ο πρωταθλητισμός είναι αρκετά απαιτητικός και αγχωτικός και γι αυτό απαιτεί σθένος και συναισθηματική ωριμότητα.

Αυτές οι συνθήκες μπορεί να είναι δύσκολες για νεαρούς αθλητές που δεν έχουν ακόμα φτάσει στο γνωστικό και συναισθηματικό επίπεδο που επιτρέπει την επεξεργασία δύσκολων συνθηκών και πιεστικών αισθημάτων. Η έντονη πίεση μπορεί να προκαλέσει την αντίδραση των παιδιών και αυτό συχνά οδηγεί στην απόφαση της παραίτησης και εγκατάλειψης του αθλήματος. Στη ζωή των παιδιών και εφήβων, ο πρωταθλητισμός αρκετές φορές γίνεται μια επιπλέον υποχρέωση σ ’ένα ήδη επιβαρυμένο πρόγραμμα και μ’ αυτόν τον τρόπο σταματά να είναι απλώς ένα παιχνίδι ή διασκέδαση. Το κυνήγι της πρώτης θέσης αντιστρατεύεται την έννοια της συμμετοχής και της ψυχαγωγίας. Μάλιστα, όταν η αποδοχή εξαρτάται από την παρουσία και επίδοση στο άθλημα, τα άτομα νιώθουν ότι δε γίνονται αποδεκτά και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια διαρκή και έντονη ανησυχία και ανασφάλεια.

Η επίδραση του στρες στον πρωταθλητισμό

Το στρες μπορεί ευθέως να επηρεάσει τη φυσιολογία με την αύξηση της μυϊκής έντασης. Επίσης, μπορεί να επηρεάσει την ποσότητα και την ποιότητα του ύπνου. Η μυϊκή ένταση σε συνδυασμό με το διαταραγμένο ύπνο θα οδηγήσει στην κόπωση και τους τραυματισμούς. Επίσης, επηρεάζεται το ανοσοποιητικό σύστημα, κάνοντας τους αθλητές πιο ευάλωτους στην ασθένεια και η επίδραση φαίνεται επιπλέον στη διαδικασία αποκατάστασης. Η ανάρρωση από τους τραυματισμούς μπορεί να είναι πιο αργή και να απαιτηθεί περισσότερος χρόνος από το συνηθισμένο.

Αν έχετε εισέλθει σε μια φάση εξαιρετικά υψηλού στρες, που δεν μπορείτε να διαχειριστείτε, είναι προτιμότερο να συζητήσετε με τον προπονητή σας ή να συμβουλευτείτε ψυχολόγο.

Οι αθλητές και οι προπονητές πρέπει να εργαστούν μαζί για να ανιχνεύσουν τί προκάλεσε το στρες και να εφαρμόσουν μηχανισμούς διαχείρισης όπως η χαλάρωση και η θέσπιση στόχων. Από την στιγμή που το στρες έχει κάνει την εμφάνισή του, οι αθλητές πρέπει να ενθαρρυνθούν να σκεφτούν διαφορετικά για τα προβλήματά τους. Η αλλαγή της σκέψης μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγή της αντίδρασης οδηγώντας κατ’ επέκταση σε μια πιο παραγωγική παρουσία και πιο ανθεκτική στάση στην προπόνηση και τον ανταγωνισμό. Ο σχεδιασμός της αντιμετώπισης πρέπει να εστιαστεί στη μετατροπή του στρες σε όφελος, στη διαχείριση του στρες της προπόνησης, στη διαχείριση του στρες του ανταγωνισμού και τέλος στη διαχείριση του στρες της καθημερινότητας.

Κάντε το στρες να δουλέψει για εσάς.

Εχει αποδειχθεί ότι ένα ποσό στρες είναι ωφέλιμο για έναν αθλητή. Μια μικρή ποσότητα στρες μας βοηθάει να επικεντρωνόμαστε και μας επιτρέπει να επιδείξουμε περισσότερη ενέργεια. Κι ενώ ένας αθλητής μπορεί να διαχειριστεί καλύτερα το στρες από έναν μη αθλητή διότι έχει εξασκηθεί να διαχειρίζεται την πίεση, η υπερβολική προπόνηση ή ο υπερβολικός ανταγωνισμός μπορεί να καταστρέψει χρόνια σκληρής δουλειάς.

Το υπερβολικό στρες έχει ευθεία επίδραση στην ορμονολογική ισορροπία και επηρεάζει ολόκληρο το μεταβολισμό μας και το ανοσοποιητικό σύστημα. Επομένως, οι αθλητές θα πρέπει να προσέχουν να επιτυγχάνουν καλή ισορροπία κατορθώνοντας υψηλό επίπεδο φυσικής κατάστασης χωρίς να ξεπερνούν τα φυσικά και πνευματικά τους όρια. Το στρες είναι αδύνατο να αποφευχθεί αλλά μπορεί να ελεγχθεί και να δουλέψει προς όφελός μας. Παράγοντες που μπορεί να αυξήσουν το στρες και την ανησυχία των αθλητών είναι: οι φυσικές απαιτήσεις, οι ψυχολογικές απαιτήσεις, οι προσδοκίες και η πίεση για υψηλές επιδόσεις. Υγιείς τρόποι για τους αθλητές για να αντιμετωπίσουν το στρες είναι η ενασχόληση με ευχάριστες δραστηριότητες, η επαρκής ξεκούραση, η θετική σκέψη, το γέλιο και η ενδυνάμωση των κοινωνικών σχέσεων.

Διαχείριση του στρες της προπόνησης.

Ένα μεγάλο λάθος που κάνουν οι αθλητές είναι να προπονούνται σκληρά πολύ γρήγορα. Αντίθετα, η προπόνηση πρέπει να γίνεται προοδευτικά. Βεβαιωθείτε ότι το σώμα σας μπορεί να αντέξει το παρόν φορτίο προτού αυξήσετε το φορτίο και πάντα να δίνετε στον οργανισμό σας επαρκή ξεκούραση. Μάθετε να σπάτε τη μονοτονία της προπόνησης με την επιλογή ενός διαφορετικού σπορ μία ή δύο φορές την εβδομάδα. Τα οφέλη για την υγεία σας θα παραμείνουν, ενώ προάγεται ένα διάλειμμα από την προπόνηση για ένα μεγάλο γεγονός που σας ξεκουράζει πνευματικά.

Διαχειριστείτε το στρες του ανταγωνισμού

Αν βρίσκετε τον ανταγωνισμό στρεσογόνο, δεν θα έπρεπε να τον αποφεύγετε, θα πρέπει απλώς να τον επιλέγετε πιο προσεκτικά. Ως αθλητές, η αυτοπεποίθησή σας και η αυτοεκτίμησή σας θα αυξάνει κάθε φορά που έχετε επιτυχίες. Θα υπάρχουν φορές όμως που θα αποτυγχάνετε και αυτές οι περιπτώσεις θα πρέπει να λογίζονται ως μεγάλες εμπειρίες μάθησης.

Διαχειριστείτε το στρες της καθημερινότητας.

Κάποιος που μετακομίζει, χωρίζει από έναν σημαντικό άλλο ή διέρχεται διαφόρων αλλαγών ζωής θα βιώσει στρες το οποίο πιθανότατα θα έχει επίδραση στην αγωνιστική του παρουσία. Από την στιγμή που δεν υπάρχει τρόπος αποφυγής έκθεσης σε στρεσογόνους παράγοντες, ο καλύτερος τρόπος για να το αντιμετωπίσετε είναι να περικόψετε το στρες σε άλλες περιοχές. Αν το στρες της καθημερινότητας είναι μεγάλο, περιορίστε τον ανταγωνισμό και δείτε την προπόνηση ως θεραπεία. Ποτέ μην αποφεύγετε εντελώς τη σωματική δραστηριότητα όταν είστε στρεσαρισμένοι.

Τέλος, φροντίστε την υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών, ρύθμιση της ρουτίνας 24ωρου με επαρκή ξεκούραση και τακτικά γεύματα καθώς και άσκηση 30λεπτη τουλάχιστον πέντε φορές την εβδομάδα. Μ’ αυτούς τους τρόπους θα θέσετε υπό έλεγχο τα επίπεδα του στρες.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Belem, I, C,. Caruzzo, N, M,. Nascimento jnr., J, R, A, d,. Vieira, J, L, L,. Vieira, L, F,. (2014), ‘Impact of Coping Strategies on Resilience of Elite Beach Volleyball Athletes’, Brazilian Journal of Kineanthropometry & Human Performance, 16(4) pp. 447-455

2. Calmeiro, L., Tenenbaum,G., Eccles, D, W., (2014), ‘Managing Pressure: Patterns of Appraisals and Coping Strategies of Non-elite and Elite Athletes during Competition’, Journal of Sports Sciences 30 pp. 1-8

Συγγραφή Άρθρου

Ελίνα Τσιούλη - Ψυχολόγος

Ελίνα Τσιούλη: έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology”, σημαίνει ότι το E-Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος Διαχείρισης του Στρες (μεταπτυχιακή εξειδίκευση στην Ιατρική Σχολή Αθηνών), μέλος του Πανελληνίου Ψυχολογικού Συλλόγου. Ατομική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία για τη διαχείριση προβλημάτων στρες και την προαγωγή της ψυχικής υγείας.

Σχετικά άρθρα
Παιδικό άγχος

Το άγχος μπορεί γενικά να οριστεί ως ένα δυσάρεστο αίσθημα...

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Συναισθηματική νοημοσύνη: βασικά στοιχεία και παράγοντες που την καθορίζουν
Συναισθηματική νοημοσύνη

Έχουμε δύο μυαλά, ένα που σκέφτεται και ένα που αισθάνεται και αυτοί οι δύο διαφορετικοί τρόποι γνώσης αλληλεπιδρούν στη δόμηση της διανοητικής μας ζωής. Ο ένας, ο λογικός νους, είναι ο τρόπος κατανόησης του οποίου έχουμε επίγνωση: ενσυνείδητος, στοχαστικός, ικανός να συλλογίζεται. Δίπλα σ’αυτόν υπάρχει κι ένα δεύτερο σύστημα γνώσης, παρορμητικό και μερικές φορές παράλογο: o συγκινησιακός νους.

Τηλεοπτικά παιχνίδια επιβίωσης: ποια πρότυπα δημιουργούν;
survivor games

Το στοιχείο της επιβίωσης έχει κάνει αισθητή την παρουσία του τα τελευταία χρόνια σε διάφορα τηλεοπτικά παιχνίδια. Οι συμμετέχοντες σε αυτά τα παιχνίδια μπαίνουν καλά στο ρόλο του Ροβινσώνα, κάτι που εντείνει το ένστικτο της επιβίωσής τους, καθώς εφοδιάζονται με τις απολύτως απαραίτητες πρώτες ύλες και καλούνται να δημιουργήσουν αντικείμενα ή να μονομαχήσουν για την τροφή τους ώστε να κρατηθούν ζωντανοί.

Τι μας κάνει ευτυχισμένους;
ευτυχισμένη

“H ευτυχία δεν είναι η απουσία της στενοχώριας”. 

Aπό τους αρχαίους Έλληνες και τους Βουδιστές μέχρι τους φιλοσόφους και τους πολιτικούς, οι στοχαστές έχουν αναζητήσει το νόημα της ευτυχίας. Τα τελευταία χρόνια, οι ψυχολόγοι έχουν σημαντικά συνεισφέρει σ’ αυτήν τη συζήτηση, με εμπειρικά δεδομένα και μετρήσεις, συμπεριφορικές ερμηνείες και ορισμούς.

Διαλογισμός και στρες
διαλογισμός

Oι διαλογιζόμενοι βιώνουν σημαντικά οφέλη, συμπεριλαμβανομένης καλύτερης πνευματικής και ψυχικής λειτουργίας”. Ο διαλογισμός έχει γίνει δημοφιλής σε αρκετές χώρες της Δύσης, ειδικά στις ΗΠΑ. Η πρακτική του διαλογισμού περιγράφεται στα Βεδικά κείμενα. Ο όρος διαλογισμός πλέον χρησιμοποιείται για να αναφερθεί σ’ ένα μεγάλο και ποικίλο αριθμό διαφορετικών τεχνικών.

Η σχέση των παιδιών με τον παππού και τη γιαγιά
σχέση παιδιών παππού

Οι περισσότεροι άνθρωποι θα γίνουν παππούδες, γιαγιάδες για περίπου το 1/3 της ζωής τους. Με την υπογεννητικότητα και τη δημογραφική γήρανση των δυτικών βιομηχανικών κοινωνιών, τα οικογενειακά δίκτυα αλλάζουν από ευρείες-οριζόντιες σε στενές-κάθετες δομές, στις οποίες οι παππούδες έχουν ένα αυξανόμενα σημαντικό ρόλο να παίξουν.

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).