προσωπικότητα

Έχουμε την ψευδαίσθηση πως εξαρτιόμαστε από τους άλλους ανθρώπους σε μεγαλύτερο βαθμό απ’ αυτόν στον οποίο πραγματικά συμβαίνει. Οι άλλοι ασκούν εξουσία κι επιρροή πάνω μας στον βαθμό που εμείς οι ίδιοι είμαστε προσκολλημένοι στους φόβους και τα ψυχικά μας συμπλέγματα.

Όσο, με την βοήθεια της ψυχοθεραπείας, απαγκιστρωνόμαστε από την στενή εικόνα του εαυτού μας –με την οποία μας αρέσει να αυτοπροσδιοριζόμαστε- τόσο, ακόμα και οι σημαντικοί μας άλλοι, παύουν να έχουν κάποια εξουσία πάνω μας.

Λένε στο Άγιον Όρος: «Φρόντισε να πεθάνεις πριν πεθάνεις, για να μην πεθάνεις, όταν πεθάνεις…». Σ’ αυτήν την φωτισμένη και πυκνή από αλήθεια ρήση κρύβεται το μυστικό της σύνδεσής μας με το άπειρο, αόρατο, ολοκληρωμένο, κι αιώνιο εκείνο μέρος του εαυτού που μας σώζει από την προσκόλλησή μας στον ορατό και πεπερασμένο κόσμο της μερικότητας και της φθοράς.

Πως όμως μπορεί κανείς να «πεθάνει» ενόσω ακόμα ζει;

Και γιατί εάν «πεθάνει» ενόσω ακόμα ζει δεν θα πεθάνει όταν έρθει η ώρα της τελευτής του;

Σ’ αυτό το σημείο είναι πολύ σημαντικό να συνδεθεί το θανείν με την αγάπη.

Η προσωρινή μας προσωπικότητα μας υποβάλει την ιδέα πως η μόνη και με άμεσα αποτελέσματα αγάπη είναι αυτή που τρέφουμε κι ενεργούμε προς τον εαυτό μας, τις ανάγκες και τις επιθυμίες του. Ακόμα και η σύνδεση μας με τους άλλους υπαγορεύεται σε τεράστιο βαθμό από την αναγκαιότητα της κάλυψης των ατομικών μας αναγκών και προτεραιοτήτων. Ενισχύει την πεποίθηση πως οι άλλοι και οι σχέσεις μας μαζί τους υπάρχουν για να μας εξυπηρετούν.

Συχνά χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητα μας την φράση: «Αυτή η σχέση πια δεν με καλύπτει…», θεωρώντας πως αφού η συγκεκριμένη σχέση δεν υπηρετεί τα ατομικά συμφέροντα και επιδιώξεις είμαστε απόλυτα νομιμοποιημένοι να την αφήσουμε ώστε να είμαστε ανοιχτοί να συνδεθούμε με κάποιον άλλο άνθρωπο που είναι πιθανόν ότι θα μας καλύπτει περισσότερο.

Όταν λοιπόν μιλάμε για θάνατο του εαυτού μιλάμε κυρίως για την ανάγκη της απαγκίστρωσής μας από την παραπάνω πεποίθηση.

«Πεθαίνουμε» στον βαθμό που οι άλλοι παύουν να υπάρχουν για μας μόνο ως αντικείμενα χρήσης και κάλυψης των ατομικών μας αναγκών.

Μόνο καθώς απομακρυνόμαστε από την σιγουριά πως το μυστικό της ευζωίας είναι να βρεις κάποιον που να σε καλύπτει, αρχίζει να γεννιέται μέσα σου η δυνατότητα να αγαπήσεις. Δηλαδή, να αξιοποιήσεις ένα άλλο πρόσωπο ως εφαλτήριο για να ανακαλύψεις μέσα σου την επιθυμία της προσφοράς, ως αυτοσκοπό και όχι ως μέσο. Μόνο δηλαδή μέσω της αγάπης μπορεί κανείς να αρχίσει να «πεθαίνει».

Σήμερα συναντώ όλο και περισσότερο νέους ανθρώπους και νέα ζευγάρια που είτε αρνούνται –με διάφορα προσχήματα- να τεκνοποιήσουν, είτε ενώ το προσπαθούν συστηματικά, δεν μπορούν να κάνουν παιδιά. Η τεκνογονία συμβολικά ισοδυναμεί –ως προς κάποια εκδοχή της- με αυτοχειρία. Δηλαδή, συμβολικά και κάποτε ασυνείδητα υπηρετεί την βαθύτερη ανάγκη του ανθρώπου να πεθάνει ως ατομικότητα προσκολλημένη στις εγωικές της καθηλώσεις και να αναγεννηθεί ως πρόσωπο. Η γέννηση των παιδιών υπόσχεται και συνεπάγεται την ανάγκη μετατόπισης του ενδιαφέροντος από τον ατομικό εαυτό σε κάποιον άλλον.

Στον βαθμό που ως γονιός το επιτρέψει κανείς να γίνει το παιδί του σημαντικότερο από τον ίδιο, αρχίζει να ασκείται στην δυνατότητα της προσφοράς προς τον άλλον, ακόμα κι αν αυτός ο Άλλος –στην περίπτωση του παιδιού- υπηρετεί ναρκισσιστικές του ανάγκες. Δεν παύει, επειδή είναι έτερο πρόσωπο, να δεσμεύει τον γονιό σε μια διαρκή κίνηση εξόδου από τα στενά όρια της ατομικότητας του.

Η άρνηση λοιπόν πολλών νέων να δεσμευτούν σε συντροφική σχέση, αλλά και πολλών νέων ζευγαριών να κάνουν παιδιά, να γίνουν δηλαδή με δεσμευτικό τρόπο σύντροφοι και γονείς υπαγορεύεται υποσυνείδητα  και ασυνείδητα –στην περίπτωση της στειρότητας- από τον κατά περίπτωση βαθύ φόβο του ατόμου να μετακινηθεί προς την κατεύθυνση της μεταμόρφωσής του ως προσώπου. Υποκινείται δηλαδή από βαθιά αμφιθυμία να αφήσει την μακαριότητα της ες αεί ψυχικής του παιδικότητας για μια πιο ενήλικη ψυχικά θέση που προσυπογράφει την αυτοπροσφορά ως υπαρξιακό δικαίωμα και προτεραιότητα.

Η αδυναμία δέσμευσης σε ένα μοντέλο ζωής που ο Άλλος γίνεται αξιακή προτεραιότητα σε σχέση με τον ατομικό εαυτό βιώνεται απειλητικά από κείνον που, είτε επειδή δεν χόρτασε στα πρώιμα στάδια της ψυχικής του ανάπτυξης την συγχωνευτική σχέση με την μητέρα, είτε επειδή βρίσκει πιο βολική μια ζωή που έχει αυτοσκοπό την ενδοστρέφεια, δεν θέλει να χάσει το σκήπτρο της παντοδυναμίας και της κυριαρχίας του ατομικού εγώ.

Η αμφιθυμία υπερτερεί της επιθυμίας να «πεθάνει» κανείς  ως εγώ για να γεννηθεί ως πρόσωπο με αφορμή ενός Άλλου, του παιδιού του.

Συγγραφή Άρθρου

Γρηγόρης Βασιλειάδης - Ψυχολόγος

Γρηγόρης Βασιλειάδης: έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology”, σημαίνει ότι το E-Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Συστημική και Υπαρξιακή Ψυχοθεραπεία. O Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπευτής είναι ο συγγραφέας του βιβλίου: «Το Ψυχοθεραπευτικό Ταξίδι: Από τον φόβο της σκιάς, στο φως της επίγνωσης»

Σχετικά άρθρα
Αυτοέλεγχος

Ο αυτοέλεγχος είναι μία από τις εντυπωσιακότερες λειτουργίες της ανθρώπινης ύπαρξης, καθώς αποτελεί...

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Ο δρόμος της καρδιάς. Από την ψυχολογία του κόσμου στην θεραπεία του εαυτού
ψυχολογία αυθεντικότητα

Παρατηρώ πως η πλειοψηφία αυτών που παρακολουθούν σεμινάρια ψυχολογίας, διαβάζουν εκλαϊκευμένα βιβλία για την ψυχοθεραπεία, και διάκεινται ευνοϊκά προς τα σύγχρονα ρεύματα της ψυχοπνευματικής αναζήτησης, υποσυνείδητα ψάχνουν να ακούσουν:

Αντιμεταβίβαση στην Ψυχοθεραπεία
Αντιμεταβίβαση στην Ψυχοθεραπεία

Στην αρχή της καριέρας μου ως ψυχοθεραπευτής, κάθε φορά που συνέβαινε να νιώθω έντονα αρνητικά συναισθήματα (π.χ. οργή, εχθρότητα, απέχθεια, απαξίωση, κλπ.) για έναν θεραπευόμενο μου, έτεινα να σκεφθώ πως είμαι κακός κι ανάξιος ψυχοθεραπευτής.
Εξάλλου, σύμφωνα με τον Freud, οι ισχυρές συναισθηματικές αντιδράσεις ενός ψυχοθεραπευτή προς τους ασθενείς του συνιστούσαν ένδειξη της ατελούς του αυτογνωσίας και της ανικανότητας του να διατηρήσει μια συναισθηματικά ατάραχη, ιατρική στάση απέναντι στο άλλο άτομο.

Μια ιστορία αναπλαισίωσης: Ευγνωμονώντας τον δήμιο του έρωτα
ψυχοθεραπεία αναπλαισίωση

Από την θέση του θεραπευόμενου, πριν πολλά χρόνια, περιέγραφα στον ψυχοθεραπευτή μου αυτό που τότε βίωνα ως βαθιά πληγή μου. Την πληγή που εκείνη η γυναίκα είχε αναζωπυρώσει μέσα μου αθετώντας την υπόσχεσή της απέναντί μου. Πως δηλαδή θα ναι το ίδιο ερωτευμένη όπως ήταν και στην αρχή της σχέσης μας.

Ψυχοθεραπεία: Ψυχικό Τραύμα και επανασύνδεση με τα συναισθήματα και το σώμα
Ψυχοθεραπεία Ψυχικό Τραύμα

Ζήτησα από τα μέλη ψυχοθεραπευτικών ομάδων να ανακαλέσουν μνήμες τους. Συγκεκριμένα, εμπειρίες τους κατά τις οποίες ένιωθαν πάρα πολύ ζωντανοί, σε μεγάλη επαφή με το σώμα και τα συναισθήματα τους. Σε γεμάτη επαφή με τις αισθήσεις τους. Κατόπιν τους ζήτησα να μιλήσει ο ένας στον άλλον για τις εμπειρίες τους αυτές, και ο καθένας, από την θέση του ακροατή, να παρατηρήσει πως βίωνε ο ίδιος το σώμα του κατά την διάρκεια της αφήγησης του άλλου.

Τι πενθούμε στον θάνατο του δικού μας νεκρού;
πένθος απώλεια

Πριν χρόνια πήγα στην κηδεία μιας φίλης, πολύ ηλικιωμένης αλλά γεμάτης ζωντάνια, απ αυτήν που έχουν οι νεαρές ψυχές πασχίζοντας να ζουν ενωμένες με την επιθυμία που τις διαπερνά και τις γεμίζει. Μετά την κηδεία έμεινα μόνος και περιδιάβηκα τους τάφους. Νέοι, έφηβοι, παιδιά, βρέφη και γέροι κάτω από το χώμα.  Σκεπασμένοι από το ξύπνημα της ζωής, μακριά από τους ζωντανούς και μαζί τόσο δίπλα τους.

Βρείτε ειδικό Ψυχικής Υγείας

Αναζητήστε ειδικούς στον μοναδικό εξειδεκευμένο κατάλογο στο ελληνικό διαδίκτυο.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).