πολιτισμός

Όλοι έχουμε αναφερθεί πολλές φορές σε συζητήσεις μας στη λέξη πολιτισμός. Χαρακτηρίζουμε μία συμπεριφορά πολιτισμένη, έναν άνθρωπο απολίτιστο, ένα λαό απολίτιστο, ανθρώπους πολιτισμένους. Τι είναι τελικά ο πολιτισμός;

Ο Αριστοτέλης , στα Πολιτικά του, γράφει ότι ο άνθρωπος είναι από τη φύση του ζώο πολιτικό, εννοώντας ότι είναι προορισμένος από τη φύση του να συνεργάζεται και να επικοινωνεί με τους άλλους ανθρώπους. Ο Αριστοτέλης ως επίρρωση για την άποψή του ότι ο άνθρωπος είναι πολιτικό ον, τον χαρακτηρίζει ως ζώο έλλογο, που σημαίνει ότι διαθέτει λόγο και λογική για να συνέρχεται με τους άλλους ανθρώπους.  Ο άνθρωπος λοιπόν υπερτερώντας σε πολλά χαρακτηριστικά από τα ζώα, όπως τη δημιουργία κανόνων ηθικής, μπορεί να παράγει πολιτισμό.

Γνωρίσματα Πολιτισμένου ανθρώπου

Και ενώ όλοι χρησιμοποιούμε τη λέξη πολιτισμός, οι περισσότεροι τι θα απαντούσαν αν τους ρωτούσαν ποια είναι τα γνωρίσματα εκείνα που θεωρούν ότι καθιστούν έναν άνθρωπο πολιτισμένο; Μήπως η κατοχή πτυχίων, οι σπουδές, η μελέτη αρκούν για να θεωρηθεί κάποιος πολιτισμένος;

Όχι, ένας άνθρωπος μπορεί να έχει μελετήσει πολύ, να έχει συγκεντρώσει σωρεία πτυχίων και να εξακολουθεί να μην έχει πολιτισμένη συμπεριφορά, να μην έχει καλλιέργεια και κοινωνική μόρφωση. Μήπως ο πολιτισμός κάποιου κρίνεται από τη μουσική που ακούει; Μήπως οι ναζί που οδήγησαν εκατομμύρια ανθρώπους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, θα θεωρούνταν πολιτισμένοι αν πήγαιναν σε μέγαρο ή άκουγαν όπερα; Όχι, βέβαια.  Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι ο πολιτισμός ενός ανθρώπου κρίνεται από τον τρόπο με τον οποίο φέρεται να αντιμετωπίζει τους άλλους ανθρώπους, από τη στάση που κρατάμε μέσα στην κοινωνία που ζούμε με τους άλλους. Ο πολιτισμός, λοιπόν, είναι μία έννοια ευρύτερη από την παιδεία και την καλλιέργεια. Μπορούμε να συμπεράνουμε ότι ως ιδέα αφορά τη συμπεριφορά των ανθρώπων μέσα σε μία οργανωμένη κοινωνία, αλλά και το σύνολο των καλλιτεχνικών, πολιτιστικών, ηθικών, θρησκευτικών, πολιτικών αξιών και προτύπων που την περιβάλλουν. Φυσικά, μπορούμε να αναφέρουμε και τον πολιτισμό ως την ιδέα μίας κοινωνίας που επιθυμείς να φτάσει το ιδεατό, το ανώτερο, να τελειοποιηθούμε και να ξεπεράσουμε αυτό που ήδη είμαστε.

Όλοι οι πολιτισμοί ερχόμενοι σε επαφή με άλλους, ανταλλάσσουν στοιχεία, διαφοροποιούνται, δανείζονται και δανείζουν. Ο πλουραλισμός των πολιτισμών μας ωθεί να σκεφτούμε ότι η διαφορετικότητα δεν είναι κάτι που πρέπει να φοβόμαστε, αλλά ένα στοιχείο απαραίτητο για τη μαγεία και την ομορφιά της ζωής και του κόσμου.

Ο πολιτισμός αλλάζει γιατί πρέπει να ρουφάει μέσα του μόνο εκείνα τα στοιχεία που οδηγούν στο σεβασμό του ανθρώπινου προσώπου και απορρίπτει εκείνα που προσβάλλουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια ( λιθοβολισμός, βασανιστήρια, πρόκληση αφόρητου σωματικού πόνου, καταπάτηση ανθρώπινων δικαιωμάτων). Ο πολιτισμός, τελικά, συμπεραίνουμε ότι είναι το σύνολο των αξιώνπου έχουν θετικές επιπτώσεις στη ζωή των ανθρώπων, που δεν παραβιάζουν την ελευθερία και την ποιότητα της διαβίωσής τους. Διότι ένας πολιτισμός μπορεί να εξελίσσεται, αυτό όμως δεν υπονοεί ότι οδεύει προς κάτι θετικό  και καλύτερο. Αυτό προϋποθέτει τη γνώση του παρελθόντος , η οποία θα μας οδηγήσει σε μεγαλύτερη αυτογνωσία και επίγνωση της ταυτότητάς μας. Η γνώση του παρελθόντος όχι μόνο δεν είναι άχρηστη και περιττή, αλλά απαραίτητη ώστε να μην επαναληφθούν ξανά τα ίδια λάθη.

Ο σεβασμός στον άνθρωπο, στη διαφορετικότητα, η ελευθερία, η ισονομία και ο υγιής διάλογος είναι αυτές οι αξίες που πρέπει να θυμηθούμε , να εφαρμόσουμε ώστε να προάγουμε τόσο τον πολιτισμό μας σε κάτι καλύτερο από αυτό που είναι τώρα, αλλά και για να τιμήσουμε και την ίδια την ανθρωπιά μας.

Συγγραφή Άρθρου

Μαρία Σκαμπαρδώνη

maria skampardoniΔημοσιογράφος

Η Ψυχολογία είναι ένα από τα αγαπημένα αντικείμενα μελέτης της διότι μελετά τα μύχια και τα άδυτα της ανθρώπινης ύπαρξης, μαζί με τη Φιλοσοφία. Η γραφή είναι για αυτή ένας τρόπος ζωής, ένα ξέσπασμα και μία φυγή από την κουραστική πραγματικότητα.

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. | Προφίλ 

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα
Ψυχολογία

Η σύγχρονη ψυχολογία ως επιστήμη, θα μπορούσε να οριστεί ως "η πολύπλευρη...

Ψυχοπαθολογία

Με βάση ποια κριτήρια θα μπορούσαμε άραγε να ξεχωρίσουμε τη "μη...

Ειδική Αγωγή

Αν το παιδί δεν μπορεί να μάθει με τον τρόπο που το διδάσκουμε, τότε πρέπει να το...

Βρείτε ειδικό Ψυχικής Υγείας

Αναζητήστε ειδικούς στον μοναδικό εξειδεκευμένο κατάλογο στο ελληνικό διαδίκτυο.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά ενός άνδρα που ασκεί κακοποίηση
κακοποίηση

Η ενδοοικογενειακή βία είναι ένα συνηθισμένο λυπηρό φαινόμενο που συναντάται πίσω από τις κλειστές πόρτες πολλών σπιτιών, ακόμα και οικογενειών που στα μάτια των πολλών φαντάζουν ευτυχισμένες. Η βία σε κάθε μορφή της ( σωματική, συναισθηματική, λεκτική), έχει μόνο ένα σκοπό: να υποβαθμίσει την οντότητα του ατόμου που τη δέχεται και να επιβάλλει την ανωτερότητα του ατόμου που την ασκεί. Σκοπός της είναι να πληγώσει εσκεμμένα με κάθε τρόπο τον άνθρωπο που την εισπράττει.

Γιορτινές Μέρες - Πως θα μπορούσαν να γίνουν πραγματικά χαρούμενες;
Γιορτινές Μέρες συγχώρεση

Χριστούγεννα… αναμφίβολα, μία υπέροχη εποχή που δίνει έναυσμα σε όλους μας να σκεφτούμε πιο θετικά, πιο αισιόδοξα και να αποτινάξουμε –έστω και για λίγο- τη μιζέρια της καθημερινότητας. Είναι μία περίοδος που γεμίζει τον καθένα από εμάς με ανάμεικτα συναισθήματα, από τη χαρά και τη λαχτάρα μέχρι τη μελαγχολία και τη στεναχώρια. Η μελαγχολία απορρέει τις περισσότερες φορές από τον αναλογισμό που κάνουμε στο τέλος της χρονιάς, σκεπτόμενοι τις προσωπικές μας επιτυχίες και αποτυχίες, τις παραλείψεις και τα λάθη μας. 

Πως ένας γονιός μπορεί να καλλιεργήσει μέσα στο παιδί την αγάπη για τα βιβλία
αγάπη βιβλία

Το διάβασμα είναι, πραγματικά, ένα άνοιγμα σε έναν νέο και όμορφο κόσμο. Μέσα στις σελίδες των βιβλίων, συμπυκνώνεται όλη η γνώση της ανθρωπότητας, πληροφορίες για τους πολιτισμούς και τη ζωή του παρελθόντος. Το βιβλίο όμως, πάνω από όλα, είναι ένας μοναδικός φίλος που είναι πάντοτε δίπλα μας, πρόθυμος και έτοιμος να μας ακούσει.

Άνθρωπος και Εργασία
Εργασία

Γιατί οι άνθρωποι εργάζονται; Τι κερδίζει κάποιος από την εργασία; Θα είχε ενδιαφέρον να σκεφτούμε και να βγάλουμε συμπεράσματα από τις απαντήσεις ανθρώπων που έχουν ερωτηθεί. Είναι σίγουρο ότι το σημαντικότερο κίνητρο που ωθεί έναν άνθρωπο στην εργασία είναι το χρήμα και η αναγκαιότητα κάλυψης των βασικών του αναγκών.

Για ποιους λόγους αξίζει κάποιος να μην έχει σχέση
σχέση

Όλοι μας λίγο πολύ δεχόμαστε πιέσεις από τον κοινωνικό περίγυρο, από οικογένεια και φίλους για να μπούμε σε μία σχέση. Η κοινωνική αντίληψη τείνει να συνδέει την ευτυχία ενός ατόμου με μία συντροφική σχέση, ενώ άνθρωποι που δεν επιθυμούν να έχουν μία ερωτική σχέση χαρακτηρίζονται ορισμένες φορές ως αντικοινωνικοί και στερημένοι από τις χαρές της ζωής.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.