πολιτισμός

Όλοι έχουμε αναφερθεί πολλές φορές σε συζητήσεις μας στη λέξη πολιτισμός. Χαρακτηρίζουμε μία συμπεριφορά πολιτισμένη, έναν άνθρωπο απολίτιστο, ένα λαό απολίτιστο, ανθρώπους πολιτισμένους. Τι είναι τελικά ο πολιτισμός;

Ο Αριστοτέλης , στα Πολιτικά του, γράφει ότι ο άνθρωπος είναι από τη φύση του ζώο πολιτικό, εννοώντας ότι είναι προορισμένος από τη φύση του να συνεργάζεται και να επικοινωνεί με τους άλλους ανθρώπους. Ο Αριστοτέλης ως επίρρωση για την άποψή του ότι ο άνθρωπος είναι πολιτικό ον, τον χαρακτηρίζει ως ζώο έλλογο, που σημαίνει ότι διαθέτει λόγο και λογική για να συνέρχεται με τους άλλους ανθρώπους.  Ο άνθρωπος λοιπόν υπερτερώντας σε πολλά χαρακτηριστικά από τα ζώα, όπως τη δημιουργία κανόνων ηθικής, μπορεί να παράγει πολιτισμό.

Γνωρίσματα Πολιτισμένου ανθρώπου

Και ενώ όλοι χρησιμοποιούμε τη λέξη πολιτισμός, οι περισσότεροι τι θα απαντούσαν αν τους ρωτούσαν ποια είναι τα γνωρίσματα εκείνα που θεωρούν ότι καθιστούν έναν άνθρωπο πολιτισμένο; Μήπως η κατοχή πτυχίων, οι σπουδές, η μελέτη αρκούν για να θεωρηθεί κάποιος πολιτισμένος;

Όχι, ένας άνθρωπος μπορεί να έχει μελετήσει πολύ, να έχει συγκεντρώσει σωρεία πτυχίων και να εξακολουθεί να μην έχει πολιτισμένη συμπεριφορά, να μην έχει καλλιέργεια και κοινωνική μόρφωση. Μήπως ο πολιτισμός κάποιου κρίνεται από τη μουσική που ακούει; Μήπως οι ναζί που οδήγησαν εκατομμύρια ανθρώπους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, θα θεωρούνταν πολιτισμένοι αν πήγαιναν σε μέγαρο ή άκουγαν όπερα; Όχι, βέβαια.  Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι ο πολιτισμός ενός ανθρώπου κρίνεται από τον τρόπο με τον οποίο φέρεται να αντιμετωπίζει τους άλλους ανθρώπους, από τη στάση που κρατάμε μέσα στην κοινωνία που ζούμε με τους άλλους. Ο πολιτισμός, λοιπόν, είναι μία έννοια ευρύτερη από την παιδεία και την καλλιέργεια. Μπορούμε να συμπεράνουμε ότι ως ιδέα αφορά τη συμπεριφορά των ανθρώπων μέσα σε μία οργανωμένη κοινωνία, αλλά και το σύνολο των καλλιτεχνικών, πολιτιστικών, ηθικών, θρησκευτικών, πολιτικών αξιών και προτύπων που την περιβάλλουν. Φυσικά, μπορούμε να αναφέρουμε και τον πολιτισμό ως την ιδέα μίας κοινωνίας που επιθυμείς να φτάσει το ιδεατό, το ανώτερο, να τελειοποιηθούμε και να ξεπεράσουμε αυτό που ήδη είμαστε.

Όλοι οι πολιτισμοί ερχόμενοι σε επαφή με άλλους, ανταλλάσσουν στοιχεία, διαφοροποιούνται, δανείζονται και δανείζουν. Ο πλουραλισμός των πολιτισμών μας ωθεί να σκεφτούμε ότι η διαφορετικότητα δεν είναι κάτι που πρέπει να φοβόμαστε, αλλά ένα στοιχείο απαραίτητο για τη μαγεία και την ομορφιά της ζωής και του κόσμου.

Ο πολιτισμός αλλάζει γιατί πρέπει να ρουφάει μέσα του μόνο εκείνα τα στοιχεία που οδηγούν στο σεβασμό του ανθρώπινου προσώπου και απορρίπτει εκείνα που προσβάλλουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια ( λιθοβολισμός, βασανιστήρια, πρόκληση αφόρητου σωματικού πόνου, καταπάτηση ανθρώπινων δικαιωμάτων). Ο πολιτισμός, τελικά, συμπεραίνουμε ότι είναι το σύνολο των αξιώνπου έχουν θετικές επιπτώσεις στη ζωή των ανθρώπων, που δεν παραβιάζουν την ελευθερία και την ποιότητα της διαβίωσής τους. Διότι ένας πολιτισμός μπορεί να εξελίσσεται, αυτό όμως δεν υπονοεί ότι οδεύει προς κάτι θετικό  και καλύτερο. Αυτό προϋποθέτει τη γνώση του παρελθόντος , η οποία θα μας οδηγήσει σε μεγαλύτερη αυτογνωσία και επίγνωση της ταυτότητάς μας. Η γνώση του παρελθόντος όχι μόνο δεν είναι άχρηστη και περιττή, αλλά απαραίτητη ώστε να μην επαναληφθούν ξανά τα ίδια λάθη.

Ο σεβασμός στον άνθρωπο, στη διαφορετικότητα, η ελευθερία, η ισονομία και ο υγιής διάλογος είναι αυτές οι αξίες που πρέπει να θυμηθούμε , να εφαρμόσουμε ώστε να προάγουμε τόσο τον πολιτισμό μας σε κάτι καλύτερο από αυτό που είναι τώρα, αλλά και για να τιμήσουμε και την ίδια την ανθρωπιά μας.

Συγγραφή Άρθρου

Μαρία Σκαμπαρδώνη

maria skampardoniΔημοσιογράφος

Η Ψυχολογία είναι ένα από τα αγαπημένα αντικείμενα μελέτης της διότι μελετά τα μύχια και τα άδυτα της ανθρώπινης ύπαρξης, μαζί με τη Φιλοσοφία. Η γραφή είναι για αυτή ένας τρόπος ζωής, ένα ξέσπασμα και μία φυγή από την κουραστική πραγματικότητα.

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. | Προφίλ 

Σχετικά άρθρα
Ψυχολογία

Η σύγχρονη ψυχολογία ως επιστήμη, θα μπορούσε να οριστεί ως "η πολύπλευρη...

Ψυχοπαθολογία

Με βάση ποια κριτήρια θα μπορούσαμε άραγε να ξεχωρίσουμε τη "μη...

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Ο έρωτας στην τρίτη ηλικία και η ώριμη αγάπη

Πάντοτε η επιθυμία ενός ηλικιωμένου ανθρώπου να ερωτευτεί αντιμετωπίζεται αρνητικά από την οικογένεια του ίδιου αλλά και ενός μεγάλου μέρους της κοινωνίας. Είναι γνωστή η κοινωνική κατακραυγή που υφίσταται ο άνθρωπος που ερωτεύεται ή επιθυμεί να βιώσει συντροφική σχέση σε πιο προχωρημένη ηλικία.

Αλκοόλ και υγεία
αλκοολισμός, επιπτώσεις στην υγεία

Ως επιβλαβή κατανάλωση αλκοόλ ορίζουμε την ποσότητα εκείνη που είναι ικανή να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στην υγεία του χρήστη. 

Διαχείριση Απογοήτευσης
διαχείριση απογοήτευσης, τρόποι

Είναι βέβαιο πως στη ζωή αυτή αργά ή γρήγορα θα απογοητευτούμε από ανθρώπους. Ένας φίλος που δε μας στάθηκε σε μία δύσκολη στιγμή, ένας γονιός που δεν ήταν στο πλευρό μας, ένας σύντροφος που μας απάτησε ή μας εγκατέλειψε. Η απογοήτευση είναι αναμφίβολα ένα πολύ αρνητικό, θα έλεγα οδυνηρό συναίσθημα, που εκείνη τη στιγμή που βιώνεται οδηγεί στην αποδόμηση του ανθρώπου επάνω στον οποίο στηριχθήκαμε συναισθηματικά και πιστέψαμε.

Η διαφορετικότητα αφορά τον κάθε άνθρωπο!
διαφορετικότητα

Διαφορετικότητα. Μία λέξη που την ακούμε διαρκώς, μία λέξη που τη χρησιμοποιούμε όλοι συνεχώς. Συνήθως αναφερόμαστε σε αυτή όταν μιλάμε για διάφορες κοινωνικές ομάδες ανθρώπων, οι οποίοι διαφοροποιούνται σε ένα βασικό στοιχείο που ίσως να ανήκει στην πλειοψηφία (πχ, σεξουαλικός προσανατολισμός, ύπαρξη κάποιας πάθησης ή αναπηρία).

Διάλογος, η βάση για τις υγιείς σχέσεις
Διάλογος

Πολλές φορές θυμώνω με εμάς τους ανθρώπους. Γιατί προτιμάμε να αφήσουμε τον εγωισμό μας να κυριαρχήσει και να μας φέρει μακριά με δικούς μας αγαπημένους ανθρώπους. Προτιμάμε να μένουμε μαλωμένοι παρά να αξιοποιήσουμε αυτό το σπουδαίο δώρο που έχουμε, το διάλογο και τη συζήτηση. 

Βρείτε ειδικό Ψυχικής Υγείας

Αναζητήστε ειδικούς στον μοναδικό εξειδεκευμένο κατάλογο στο ελληνικό διαδίκτυο.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.