ενοχές

Οι πράξεις μας στην πορεία της ζωής πολλές φορές μπορεί να επιφέρουν αρνητικές επιπτώσεις στις ζωές άλλων ανθρώπων. Τότε εμφανίζεται αυτό που λέμε υγιής ενοχή, όταν αντιλαμβανόμαστε ότι συμπεριφερθήκαμε άσχημα και πληγώσαμε κάποιο συνάνθρωπό μας. Και αυτή η ενοχή όχι μόνο είναι χρήσιμη, αλλά είναι και απαραίτητη διότι μας προειδοποιεί ότι η συμπεριφορά μας είναι λανθασμένη και συντελεί στην απορρόφηση σωστών κανόνων συμπεριφοράς.

Τι γίνεται όμως με τις ενοχές εκείνες που ασυνείδητα κυριαρχούν στη ζωή μας και μας ωθούν να νοιώθουμε υπεύθυνοι ακόμα και για πράγματα για τα οποία δεν ευθυνόμαστε;

Δεν είναι υγιές να νοιώθει κάποιος συνεχώς ενοχές, διότι όχι μόνο δυσχεραίνουν την ανθρώπινη επικοινωνία, αλλά είναι και εύκολο κάποιος πατώντας επάνω σε αυτές να ελέγξει τα συναισθήματά μας. Όσο πιο ένοχος και υπεύθυνος νοιώθει κάποιος για κάθε κατάσταση, τόσο πιο εύκολα θα γίνεται ένα εύκολο θύμα χειρισμού από άλλα άτομα, ακόμα και να επιβαρύνεται με παραπάνω ευθύνες και υποχρεώσεις από όσες πραγματικά του αναλογούν.

Οφείλουμε να προσέξουμε το γεγονός ότι η ενοχική συμπεριφορά παρατηρείται περισσότερο σε άτομα με χαμηλή αυτοεκτίμηση. Οι άνθρωποι που έχουν μία αρνητική αντίληψη για τον εαυτό τους, συνήθως επιθυμούν να καλύψουν αυτή την αρνητική τους εκτίμηση προσπαθώντας να κερδίσουν την προσοχή και την εκτίμηση των άλλων. Βλέπουμε πολλές φορές ότι ενοχικά άτομα προσπαθούν να αποκτήσουν πολλά χρήματα ή καλή κοινωνική θέση σε μία προσπάθεια να κερδίσουν το σεβασμό και την εκτίμηση των γύρω τους, εις βάρος πολλές φορές των δικών τους επιθυμιών , θέλω και αναγκών.

Η χαμηλή αυτοεκτίμηση αλλά και η αρνητική αντίληψη για τον εαυτό, είναι πολλές φορές απόρροια ενοχών. Τα άτομα αυτά προσπαθώντας να αποκτήσουν την προσοχή των άλλων, αναπτύσσουν ανισομερείς σχέσεις ( φιλικές, συναισθηματικές, επαγγελματικές) , στις οποίες τις περισσότερες φορές παίρνουν ελάχιστα σε σχέση με όλα αυτά που προσφέρουν. Και, δυστυχώς, τις περισσότερες φορές όχι μόνο δεν κερδίζουν την εκτίμηση που τόσο επιθυμούν, αλλά γίνονται ακόμα περισσότερο θύματα χειρισμού και εκμετάλλευσης.

Το βασικό ερώτημα όμως είναι: Από πού προέρχονται οι ενοχές; Οφείλουμε να αναζητήσουμε τις ρίζες του προβλήματος στην παιδική ηλικία και στον τρόπο που έχει γαλουχηθεί ο κάθε άνθρωπος. Άξιο αναφοράς είναι  το γεγονός ότι ενοχικά άτομα μεγάλωσαν σε ένα περιβάλλον αρκετά αυστηρό , στο οποίο οι γονείς ασκούσαν έντονη καταπίεση. Πολλές φορές οι απαιτήσεις των γονιών, περνούν λανθασμένα το μήνυμα στα παιδιά ότι η αγάπη είναι κάτι για το οποίο πρέπει να αγωνιστούν για να κερδίσουν. Συμπεραίνουν λοιπόν ότι η αξία τους δεν είναι κάτι το οποίο βρίσκεται μέσα τους, αλλά εξαρτάται από τις επιδόσεις, την εμφάνιση, τις επιτυχίες.

Έτσι σε πολλά παιδιά καλλιεργείται η αντίληψη ότι για να κερδίσουν την αγάπη των γονιών πρέπει να κάνουν αυτά που επιθυμούν εκείνοι, κάτι το οποίο είναι η βάση για να δημιουργηθούν συμπλέγματα ενοχής και σε όλες τις μετέπειτα σχέσεις του ατόμου, αφού το άτομο θα πιστεύει λανθασμένα ότι δεν αξίζει αρκετά έτσι θα καταπιέζει τον εαυτό του και επιθυμίες του προσπαθώντας με αυτό τον τρόπο να έχει την αποδοχή που τόσο έχει ανάγκη.

Τι πρέπει λοιπόν να κάνει ένας ενοχικός άνθρωπος;

  • Οφείλει να κοιτάξει κατάματα τον εαυτό του, τις επιθυμίες του και τα όποια ελλείμματα αγάπης μπορεί να δημιουργήθηκαν στην παιδική του ηλικία.
  • Οφείλει να αντιληφθεί ότι κανείς δε θα μας αγαπήσει , αν εμείς δεν αγαπήσουμε πρώτοι τον εαυτό μας. Η αγάπη των άλλων δεν  προηγείται, αλλά έπεται μετά από την προσωπική αυτοεκτίμηση.
  • Οφείλει να αποδεχτεί τον εαυτό του με όλες τις θετικές και αρνητικές του πλευρές. Ακόμα και αν αυτό που είναι δεν αρέσει σε ορισμένα άτομα.
  • Πρέπει να ξεφύγει από την έντονη κατάκριση του εαυτού: Μία γυναίκα, για παράδειγμα, που την εγκατέλειψε ο σύζυγός της μπορεί να νοιώθει ενοχές επειδή ‘’μπορεί να τον πίεσε’’. Δεν πρέπει να κουβαλάμε μόνοι μας και αποκλειστικά ένα τόσο βαρύ φορτίο, όπως θέλουν και μας πείθουν οι ενοχές ότι πρέπει να κάνουμε.
  • Οφείλει να αντιμετωπίζει κάθε γεγονός όπως πραγματικά είναι, χωρίς να κατηγορεί τον εαυτό του και να του αποδίδει παραπάνω ευθύνες. Για αυτό καλό είναι όταν η ενοχή μας χτυπήσει την πόρτα, να μιλήσουμε με έναν άνθρωπο του περιβάλλοντός μας που έχει γνώση του θέματος που μας πληγώνει, ώστε να ακούσουμε και από εκείνον τα γεγονότα όπως πραγματικά είναι.
  • Οφείλουμε να σημειώσουμε ότι η ενοχή ακόμα και για πράξεις που συνέβησαν πριν μήνες ακόμα και χρόνια, είναι σύμπτωμα κατάθλιψης. Αν ένα άτομο δεν μπορέσει να αποδεσμευτεί σύντομα από αυτές, καλό θα ήταν να αναζητήσει και τη βοήθεια ενός ειδικού.

Η ζωή είναι ένα όμορφο ταξίδι. Και οφείλουμε να το ζήσουμε χωρίς φαντάσματα ανύπαρκτων ενοχών να μας κυνηγούν και να μας φοβερίζουν. Οφείλουμε να μην τιμωρούμε τον εαυτό μας και να τον προστατεύσουμε από τις άσχημες συνέπειες που μπορεί να επιφέρουν κάποια τραυματικά γεγονότα του παρελθόντος. Και, φυσικά, ο κάθε άνθρωπος οφείλει να κατανοήσει ότι ως ένα μοναδικό και ανεπανάληπτο δημιούργημα, αξίζει την αγάπη ήδη για αυτό που είναι.

Συγγραφή Άρθρου

Μαρία Σκαμπαρδώνη

maria skampardoniΔημοσιογράφος

Η Ψυχολογία είναι ένα από τα αγαπημένα αντικείμενα μελέτης της διότι μελετά τα μύχια και τα άδυτα της ανθρώπινης ύπαρξης, μαζί με τη Φιλοσοφία. Η γραφή είναι για αυτή ένας τρόπος ζωής, ένα ξέσπασμα και μία φυγή από την κουραστική πραγματικότητα.

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. | Προφίλ 

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Βρείτε ειδικό Ψυχικής Υγείας

Αναζητήστε ειδικούς στον μοναδικό εξειδεκευμένο κατάλογο στο ελληνικό διαδίκτυο.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Παιδί και κατοικίδιο, μια σχέση ζωής
Παιδί και κατοικίδιο

Το κατοικίδιο και το παιδί αποτελεί μία μοναδική και αμφίδρομη σχέση. Κάθε άνθρωπος και ειδικά ένα παιδί εκπαιδεύεται μέσα από ένα κατοικίδιο, μαθαίνει τι σημαίνει αγάπη, παρέα, φιλία και εξοικειώνεται περισσότερο με όλα τα πλάσματα της φύσης. Η παρουσία ενός ζώου συμβάλλει θετικά στη ζωή του ίδιου, διότι αν και μιλούν τελείως διαφορετικές γλώσσες αυτό δεν αποτρέπει την ανάπτυξη μίας ισχυρής σχέσης.

Κρίνεται η αξία μας από την απόρριψη ή όχι;
απόρριψη

Η απόρριψη πληγώνει. Δεν υπάρχει άνθρωπος που δεν έχει αισθανθεί αυτό τον πόνο, την αίσθηση ότι εξέτασαν την προσωπική μας αξία και , στο τέλος, μας άφησαν πίσω ως λίγους και απόβλητους. Η απόρριψη ενεργοποιεί στον άνθρωπο το κέντρο του εγκεφάλου που σχετίζεται και με τον σωματικό πόνο: αυτό εξηγεί γιατί νοιώθουμε αληθινό πόνο όταν μας απορρίπτουν.

Αντιμετώπισε την αχάριστη συμπεριφορά
αχαριστία αγνωμοσύνη

Με τη λέξη αχαριστία εννοούμε την αγνωμοσύνη απέναντι στους ανθρώπους που με τις ενέργειες και τις πράξεις τους διευκόλυναν και έκαναν καλύτερη τη ζωή μας. Η αγνωμοσύνη απέναντι σε όλους εκείνους που με τα λόγια και τις πράξεις του διευκόλυναν τη ζωή μας σε μία δύσκολη στιγμή και μας συμπαραστάθηκαν, είναι πραγματικά, μία από τις πράξεις των ανθρώπων που πληγώνει τον αποδέκτη της στάσης αυτής πάρα πολύ.

Η μάχη με μία ασθένεια
ασθένεια

Όλοι τείνουμε να συμφωνήσουμε ότι ένα από τα μεγαλύτερα αγαθά και δώρα της ζωής είναι η υγεία. Με τη λέξη υγεία εννοούμε τη σωματική, ψυχική και πνευματική ακμαιότητα ενός ατόμου και όχι μόνο την απουσία κάποιας σοβαρής ασθένειας. Είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο ότι η καλή υγεία είναι η υποδομή για να οικοδομηθούν όλα τα μεγάλα επιτεύγματα στη ζωή μας ( σπουδές, εργασία, κοινωνικές σχέσεις, οικογένεια). 

Οι συνέπειες της έλλειψης μητρικής αγάπης
μητρική αγάπη

Η μητέρα , συνδέθηκε, με την πηγή της απόλυτης αγάπης, αυτοθυσίας , ανιδιοτέλειας, προσφοράς. Η μορφή της η ίδια θεωρήθηκε  ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης για εκατομμύρια τραγούδια, ποιήματα, βιβλία. Όμως, η πραγματικότητα έχει δείξει ότι πολλές φορές οι ίδιες οι μητέρες όχι μόνο δεν προσφέρουν αγάπη και ασφάλεια, αλλά μπορούν να δημιουργήσουν τεράστιες συναισθηματικές ελλείψεις και πληγές στα ίδια τους τα παιδιά.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.