αυτοεκτίμηση

«Το παράδοξο είναι, ότι όταν αποδεχτώ τον εαυτό μου γι αυτό που είμαι, τότε ακριβώς μπορώ να αλλάξω» - Carl Rogers.
«Εγώ είμαι αυτός που είμαι. Δεν είμαι αυτός που θα ήθελα να είμαι. Δεν είμαι αυτός που θα έπρεπε να είμαι. Δεν είμαι αυτός που η μαμά μου θα ήθελε να είμαι. Είμαι αυτός που είμαι» Χόρχε Μπουκάι.

Αποδοχή του εαυτού μας και η τεράστια σημασία της.
Η αποδοχή είναι μία έννοια που μας απασχολεί πολύ στις διαπροσωπικές μας σχέσεις και στην καθημερινότητα μας σε πολλά επίπεδα. Το ένα είναι η αποδοχή του εαυτού μας, και το άλλο η αποδοχή των γύρω μας. Δύο διαστάσεις οι οποίες αλληλοεπηρεάζονται και καθορίζουν την συμπεριφορά μας.

Καταρχήν, η αυτό-αποδοχή δηλώνει την αποδοχή του εαυτού μας όπως είναι, με τα ελαττώματα που έχουμε καθώς και την επίγνωση των δυνατών και αδύναμων μας σημείων. Αποδεχόμαστε λοιπόν ότι είμαστε ατελείς, χωρίς να κατακρίνουμε συνέχεια τον εαυτό μας και χωρίς να επιδιώκουμε συνεχώς να «διορθωθούμε».

Σε γενικές γραμμές, η έννοια του εαυτού περιλαμβάνει τα χαρακτηριστικά ενός ατόμου, τις αναμνήσεις του, τις σκέψεις και τα συναισθήματα του καθώς και τις αξίες του οι οποίες σχετίζονται με όλα τα προηγούμενα. Θα μπορούσαμε να ξεχωρίσουμε τρείς βασικές συνιστώσες του «εαυτού».
Α) την αυτογνωσία (επίγνωση του εαυτού, αυτοεκτίμηση)
Β) τον κοινωνικό εαυτό (κοινωνικούς ρόλους που υιοθετούμε, σχέσεις με τους γύρω μας)
Γ) εαυτός που σχετίζεται με την λήψη των αποφάσεων και την συμπεριφορά μας. Πρόκειται για ένα ρευστό και όχι σταθερό σύνολο, από την άποψη ότι επηρεάζει και επηρεάζεται από το περιβάλλον και μπορεί να αλλάζει ανάλογα με τις εμπειρίες και το πώς τις διαχειρίζεται.

Στην ανάπτυξη της αποδοχής έχει τονιστεί ο ρόλος που παίζουν οι εμπειρίες μας στην παιδική ηλικία. Με βάση τον Rogers, παιδιά τα οποία τα οποία έπρεπε να ικανοποιούν αυστηρές προϋποθέσεις των γονιών για να λάβουν την αγάπη και την αποδοχή τους, τείνουν να συνδέουν την αυτό-αποδοχή τους με την θετική αξιολόγηση των γύρω τους και οι προσδοκίες τους επηρεάζονται έντονα από τις επιθυμίες των άλλων.

Αυτό-αποδοχή και αποδοχή των άλλων.
Όταν αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι και τις εμπειρίες μας, τότε δείχνουμε μεγαλύτερη κατανόηση στις αδυναμίες των υπολοίπων και είμαστε πιο «ανοιχτοί» να ακούσουμε ακόμα και τις πιο δύσκολες πλευρές τους. Γινόμαστε πιο αυθεντικοί και βοηθητικοί αναγνωρίζοντας την δική μας διαφορετικότητα καθώς και των υπολοίπων χωρίς να κατακρίνουμε συνεχώς. Επίσης, κάποιοι θεωρητικοί υποστηρίζουν ότι άνθρωποι που δυσκολεύονται να αποδεχτούν τους άλλους, ίσως να είναι απορριπτικοί και με τον εαυτό τους.

Αυτοεκτίμηση και αξιολόγηση του εαυτού μας.
Πολλές θεωρίες υπάρχουν σε σχέση με τον ορισμό της αυτοεκτίμησης και τις διάφορες πτυχές της. Εντούτοις, πολλοί ερευνητές επικεντρώνονται σε δύο συνιστώσες, ο συνδυασμός των οποίων περιγράφει την ουσία της έννοιας της αυτοεκτίμησης.

Έτσι, θα λέγαμε ότι η αυτοεκτίμηση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα μας να ενεργούμε με τέτοιο τρόπο, ώστε να επιφέρουμε αποτελέσματα που εκπληρώνουν τους στόχους μας και είναι υψηλή όταν νιώθουμε ότι τα καταφέρνουμε στους τομείς που είναι σημαντικοί για εμάς προσωπικά. Αυτό σχετίζεται με την επίτευξη της επιτυχίας και παράλληλα την αποφυγή της αποτυχίας σε σχέση με τα ενδιαφέροντα μας, χωρίς να σημαίνει απαραιτήτως ότι η αυτοεκτίμηση ενός ατόμου θα έπρεπε να καθορίζεται ακριβώς από αυτές. Αντιθέτως, άτομα τα οποία κρίνουν την αξία τους αποκλειστικά από την απαρίθμηση των επιτυχιών τους, έχουν πιο εύθραυστη αυτοεκτίμηση και αδυνατούν να αντλήσουν ικανοποίηση από τα λάθη που όλοι κάνουμε, να «διδαχθούν» από αυτά αλλά και να αξιολογήσουν εποικοδομητικά τα αποτελέσματα των επιλογών τους.

Η άλλη διάσταση που συνδέεται στενά με την αυτοεκτίμηση είναι η αίσθηση που έχουμε για το κατά πόσο αξίζουμε σαν άτομα. Πρόκειται περισσότερο για ένα συναίσθημα που μας δείχνει το πόσο καλά νιώθουμε για τον εαυτό μας, για το κατά πόσο τον αποδεχόμαστε ή τον απορρίπτουμε χωρίς αυτό να σημαίνει απαραιτήτως ότι τον αξιολογούμε ως ανώτερο σε σχέση με τους άλλους. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η απόκλιση που εντοπίζουμε ανάμεσα στον «ιδανικό εαυτό», σε αυτά που θα επιθυμούσαμε να είμαστε και στον εαυτό που βιώνουμε ως πραγματικότητα. Όσο πιο κοντά βρίσκονται αυτά τα δύο, τόσο υψηλότερη η αυτοεκτίμηση μας.

Η αυτοεκτίμηση λοιπόν, είναι μία σημαντική διάσταση της ανθρώπινη συμπεριφοράς και σχετίζεται με την ταυτότητα που δομούμε ως άτομα καθώς και τα κίνητρα και τις εμπειρίες που έχουμε. Μάλιστα, όσο πιο «εσωτερική» και λιγότερο επιρρεπής στην εξωτερική αξιολόγηση είναι η αυτοεκτίμηση μας, τόσο πιο ισχυρή και σταθερή παραμένει!

Σε αποδέχομαι άνευ όρων αλλά όχι άνευ ορίων.
Επειδή η αποδοχή των άλλων μπορεί να οδηγήσει στην παρερμηνεία ότι μπορούμε να καταπατούμε τα προσωπικά μας όρια ή τα όρια των άλλων, καλό είναι να τονίσουμε την σημασία της επίγνωσης τους αλλά και του σεβασμού των ορίων μας και των γύρω μας. Αποτελούν ένα «τοίχος προστασίας» και μας επιτρέπουν να διαχωρίζουμε τον εαυτό μας από τους άλλους, τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας, από τις σκέψεις και τα συναισθήματα των άλλων.

Συνεπώς, η αποδοχή του εαυτού μας και η αυτοεκτίμηση που αναπτύσσουμε αν και δεν ταυτίζονται, είναι δύο διαστάσεις της ψυχικής μας υγείας οι οποίες αλληλοεπηρεάζονται και σχετίζονται με την εκπλήρωση των δυνατοτήτων μας στο έπακρο από την αποδοχή και των ορίων που έχουμε. Δεν είναι κάτι που επιτυγχάνουμε στιγμιαία ή όχι, αλλά ένας τρόπος ζωής, μία διαδικασία που στοχεύει σε μία καλύτερη ποιότητα ζωής.

Συγγραφή Άρθρου

Ελένη Κολτσίδα

koltsida eleniΨυχολόγος, απόφοιτη Παντείου Πανεπιστημίου.

Απόφοιτη τριετούς βιωματικής εκπαίδευσης στην Συμβουλευτική Προσωποκεντρικής Προσέγγισης στο Κολλέγιο Ανθρωπιστικών Σπουδών I.C.P.S.
Εργάζεται σε Μη Κυβερνητικούς Οργανισμούς από το 2009 όπου παρέχει ψυχοκοινωνική στήριξη σε οικογένειες που έχουν πληγεί από την κρίση και ευάλωτους πληθυσμούς όπως άστεγοι, οροθετικοί, χρήστες ουσιών και ανήλικοι πρόσφυγες.

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. 

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Βρείτε ειδικό Ψυχικής Υγείας

Αναζητήστε ειδικούς στον μοναδικό εξειδεκευμένο κατάλογο στο ελληνικό διαδίκτυο.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Συγκρούσεις. Από την ματαίωση των προσδοκιών μας στην ουσιαστική επικοινωνία

Οι διαφωνίες και οι συγκρούσεις είναι μέρος της ζωής μας, των σχέσεων μας και τελικά μέρος του εαυτού μας. Ακόμα και αυτή τη στιγμή μπορεί να βιώνουμε μία εσωτερική σύγκρουση σκεπτόμενοι αν θέλουμε να συνεχίσουμε να διαβάζουμε αυτό το κείμενο ή όχι.

Ποιά είναι η διαφορά ανάμεσα στο φόβο και τη φοβία και πώς εντείνονται σε συνθήκες κρίσης;

O φόβος είναι ένα από τα βασικά συναισθήματα του ανθρώπου που προκαλείται από την συνειδητοποίηση ενός πραγματικού ή πλασματικού κινδύνου, μιας απειλής. Είναι μία φυσιολογική αμυντική αντίδραση του οργανισμού η οποία προκαλείται είτε αυθόρμητα είτε ως αποτέλεσμα σκέψεων.

Τραυματικές εμπειρίες. Επώδυνα βιώματα που μας ακολουθούν ή ευκαιρία για προσωπική ανάπτυξη;

Στην καθημερινή μας ζωή, όλοι βιώνουμε τραύματα μικρά ή μεγάλα. Κάποια τα προσπερνάμε , κάποια μας συνοδεύουν το υπόλοιπο της ζωής μας. Κάποιες εμπειρίες μπορεί να είναι πολύ έντονες, τρομακτικές με αποτέλεσμα να χάνουμε κάθε αίσθηση ελέγχου. Θα μπορούσαμε να βρεθούμε σε ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα, να είμαστε θύματα παρενόχλησης, να πεθάνει ένα αγαπημένο μας πρόσωπο ή να στιγματιστούμε από έναν χωρισμό.

Πόσο υγιείς δεσμούς συνάπτουμε και πόσο δέσμιοι είμαστε των σχέσεων μας;
ασφαλής-δεσμός

Πολλές φορές όλοι μας έχουμε αναρωτηθεί για τον εαυτό μας αλλά και για τους άλλους πώς προκύπτουν οι συμπεριφορές μας και οι ποικίλες αντιδράσεις μας σε διαφορετικές καταστάσεις και με διαφορετικούς ανθρώπους. Συμπεριφορές φαινομενικά ανεξήγητες που όμως αν εμβαθύνουμε κρύβουν μία μεγάλη ιστορία και ένα προσωπικό νόημα για τον καθένα από εμάς.

Θυμός, το πιό ισχυρό συναίσθημα και τα μηνύματα που κρύβουμε πίσω από αυτό.

Ο θυμός είναι ένα συναίσθημα όπως όλα τα υπόλοιπα το οποίο συνοδεύεται από συναισθηματικές και βιολογικές αλλαγές. Είναι μία συναισθηματική κατάσταση με διαβαθμίσεις στην ένταση του από μία απλή ενόχληση μέχρι την οργή. Συνήθως εκφράζει τη δυσαρέσκεια μας και είναι η αντίδραση του οργανισμού όταν δέχεται μία απειλή ή όταν ερμηνεύει ένα ερέθισμα ως απειλητικό. Αντιδρούμε έτσι όταν οι στόχοι μας και οι επιθυμίες μας δεν πραγματοποιούνται ή νιώθουμε ότι δεν ακούγονται.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.