carl rogers

Τι επίδραση έχει στον αποδέκτη μια σειρά από βαθιές ενσυναισθητικές αντιδράσεις; "Οι αποδείξεις εδώ, είναι αρκετά αποκαλυπτικές", γράφει ο Carl Rogers στο βιβλίο του "ένας τρόπος να υπάρχουμε".

Η ενσυναίσθηση σχετίζεται σαφώς με το θετικό αποτέλεσμα. Από σχιζοφρενείς ασθενείς σε ψυχιατρικά νοσοκομεία μέχρι μαθητές σε σχολικές τάξεις, από πελάτες συμβουλευτικών κέντρων μέχρι δασκάλους στην κατάρτιση, από τους νευρωτικούς στη Γερμανία μέχρι τους νευρωτικούς στις ΗΠΑ, οι αποδείξεις είναι ίδιες: καταδεικνύουν ότι όσο περισσότερο δείχνει κατανόηση με ευαισθησία ο θεραπευτής ή ο δάσκαλος, τόσο περισσότερο πιθανό είναι να υπάρχει εποικοδομητική μάθηση και αλλαγή. (Aspy, 1972, Halkides, 1958, Rogers, 1967, Truax, 1996).

Όπως δηλώνουν οι Bergin και Strupp, διάφορες μελέτες "παρουσιάζουν θετική συσχέτιση μεταξύ της ενσυναίσθησης του θεραπευτή, της αυτοδιερεύνησης του ασθενούς και των ανεξάρτητων κριτηρίων της αλλαγής του ασθενούς".

Ωστόσο, πιστεύω ότι έχει δοθεί ελάχιστη προσοχή στα ευρήματα αυτά. Αυτή η παραπλανητικά απλή ενσυναισθητική διάδραση έχει πολλές ουσιαστικές συνέπειες.

Θα ήθελα να τις συζητήσω αναλυτικά.

Τα αποτελέσματα ενός ενσυναισθητικού κλίματος

1. Η ενσυναίσθηση καταλύει την αποξένωση. Αν και μπορεί να μην εκφράζεται με σαφήνεια, η εμπειρία είναι κάπως έτσι: "Μίλησα για κρυμμένα πράγματα, εν μέρει καλυμμένα ακόμη κι από εμένα, συναισθήματα που είναι περίεργα και ίσως αφύσικα, συναισθήματα που δεν έχω ποτέ μοιραστεί με άλλον ούτε καν ξεκάθαρα με τον εαυτό μου. Και όμως... ένα άλλο πρόσωπο κατάλαβε. Κατάλαβε τα συναισθήματα μου ακόμη πιο καθαρά από ότι εγώ. Αν κάποιος άλλος γνωρίζει σε τι αναφέρομαι και τι εννοώ, τότε, στο βαθμό αυτό, δεν είμαι τελικά τόσο περίεργος ή αποξενωμένος. Αυτό που είμαι, έχει νόημα για κάποιο άλλο ανθρώπινο ον. Έτσι, είμαι σε επαφή, έχω ακόμη και σχέση με τους άλλους. Δεν είμαι πλέον απομονωμένος.

Ίσως το παραπάνω, να εξηγεί ένα από τα μεγαλύτερα ευρήματα της μελέτης μας για την ψυχοθεραπεία με σχιζοφρενείς. Διαπιστώνουμε ότι αυτοί οι ασθενείς που λαμβάνουν από τους θεραπευτές τους ένα υψηλό βαθμό σωστής ενσυναίσθησης, όπως αυτή βαθμολογείται από αμερόληπτους κριτές, έδειξαν τη μεγαλύτερη μείωση στη σχιζοφρενική παθολογία, όπως μετράται από το Ερωτηματολόγιο Πολυφασικής Προσωπικότητας της Μινεσότα. (Minnesota Multiphasic Personality Inventory) (Rogers, 1967).

Αυτό δείχνει ότι η ευαίσθητη κατανόηση από κάποιον άλλον είναι το πιο ισχυρό στοιχείο που βγάζει τους σχιζοφρενείς από την απομόνωση τους και τους εντάσσει στον κόσμο, όπου σχετίζονται με τους άλλους.

Ο Carl Jung είπε: οι σχιζοφρενείς παύουν να είναι σχιζοφρενείς όταν συναντούν άλλα πρόσωπα τα οποία τους κάνουν να νιώθουν ότι τους καταλαβαίνουν. 

Η μελέτη μας παρέχει εμπειρικές αποδείξεις που υποστηρίζουν τη δήλωση αυτή. Άλλες μελέτες με πελάτες συμβουλευτικών κέντρων δείχνουν ότι ένα χαμηλό επίπεδο ενσυναίσθησης σχετίζεται με ελαφρά επιδείνωση στην προσαρμογή και στην παθολογία.

Είναι σαν να συμπεραίνει το άτομο: "Αν κανείς δεν με καταλαβαίνει, αν κανείς δεν μπορεί να αντιληφθεί πως είναι αυτές οι εμπειρίες, τότε είμαι πράγματι, με άσχημο τρόπο, πιο αφύσικος από ότι νόμιζα. Ένας από τους ασθενείς του R.D.Laing δηλώνει το συναίσθημα αυτό έντονα, καθώς περιγράφει τις προηγούμενες εμπειρίες του με ψυχιάτρους:

"Είναι το πιο τρομακτικό συναίσθημα να συνειδητοποιείς ότι ο γιατρός δεν μπορεί να δει τον πραγματικό σου εαυτό, ότι δεν μπορεί να καταλάβει τι νιώθεις και ότι απλώς ακολουθεί τις δικές του ιδέες. Άρχιζα να νιώθω ότι είμαι αόρατος ή ίσως ότι δεν είμαι καν εκεί" (Laing,1965).

2. Μια δεύτερη επίδραση της ενσυναισθητικής κατανόησης είναι ότι ο αποδέκτης νιώθει ότι έχει αξία, ότι τον νοιάζονται, ότι τον αποδέχονται ως το πρόσωπο που είναι. Ίσως φαίνεται ότι εδώ εισερχόμαστε σε άλλον τομέα και ότι δεν μιλάμε πια για ενσυναίσθηση. Αλλά δεν είναι έτσι. Είναι αδύνατο να αντιλαμβάνεται κανείς σωστά τον αντιληπτικό κόσμο του άλλου προσώπου, εκτός κι αν δίνει αξία στο πρόσωπο αυτό και στον κόσμο του -εκτός κι αν, κατά μία έννοια, νοιάζεται. Συνεπώς, φτάνει το μήνυμα στον αποδέκτη ότι "αυτό το άλλο άτομο με εμπιστεύεται, θεωρεί ότι είμαι αξιόλογος. Ίσως όντως κάτι αξίζω. Ίσως θα μπορούσα να δώσω και γω αξία στον εαυτό μου.

3. Μια τρίτη επίδραση της ενσυναισθητικής κατανόησης προέρχεται από τον μη υποκειμενικό της χαρακτήρα. Η πιο υψηλή έκφραση της ενσυναίσθησης είναι να αποδεχόμαστε και να μην είμαστε υποκειμενικοί. Αυτό είναι γεγονός γιατί είναι αδύνατον να αντιλαμβανόμαστε με ακρίβεια τον εσωτερικό κόσμο του άλλου αν έχουμε σχηματίσει αξιολογική κρίση για το πρόσωπο αυτό. 

Αν αμφισβητείτε τη δήλωση αυτή, διαλέξτε κάποιον που γνωρίζετε, με τον οποίο διαφωνείτε σε βάθος και ο οποίος είναι κατά την κρίση σας, σαφώς σε λάθος κατεύθυνση. Τώρα προσπαθήστε να δηλώσετε τις απόψεις, τις πεποιθήσεις και τα συναισθήματα του ατόμου αυτού με τόση ακρίβεια ώστε εκείνο να συμφωνεί ότι έχετε περιγράψει με ευαισθησία και ορθότητα τη στάση του. Προβλέπω ότι εννιά στις δέκα φορές θα αποτύχετε, γιατί η κρίσης σας για τις απόψεις αυτού του προσώπου υπεισέρχονται στην περιγραφή σας.

Η αναγκαιότητα απαλλαγής από αξιολογικά χαρακτηριστικά

Κατά συνέπεια, η αληθινή ενσυναίσθηση είναι πάντοτε απαλλαγμένη από οποιοδήποτε αξιολογικό ή διαγνωστικό χαρακτηριστικό. Ο αποδέκτης το αντιλαμβάνεται με κάποια έκπληξη: "Αν δεν με κρίνουν, ίσως δεν είμαι τόσο κακός ή αφύσικος όσο νόμιζα. Ισως δεν χρειάζεται να κρίνω τον εαυτό μου τόσο αυστηρά. Έτσι, η πιθανότητα της αυτοαποδοχής αυξάνεται σταδιακά. 

Ίσως ένας άλλος τρόπος να θέσω ορισμένα από αυτά που έχω αναφέρει είναι ότι η άψογα συντονισμένη κατανόηση από ένα άλλο άτομο δίνει στον αποδέκτη μια αίσθηση προσωπικής οντότητας, ταυτότητας. Ο Laing (1965) είπε ότι η αίσθησητης ταυτότητας απαιτεί την ύπαρξη ενός άλλου που να γνωρίζει το άτομο αυτό. Ο Buber ανέφερε επίσης την ανάγκη να επιβεβαιώνεται η ύπαρξης μας από κάποιον άλλο. Η ενσυναισθηση δίνει αυτή την απαραίτητη επιβεβαίωση ότι κάποιος όντως υπάρχει ως ξεχωριστό, αξιόλογο πρόσωπο με ταυτότητα.

Ενσυναίσθηση και διεύρυνση της αυτοαντίληψης

Θα στραφώ όμως τώρα σε ένα άλλο, πιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα της ενσυναισθητικής διάδρασης στην οποία τα άτομα νιώθουν ότι τα καταλαβαίνουν.

Τα πρόσωπα, αρχίζουν να αποκαλύπτουν υλικό που δεν έχουν μεταδώσει ποτέ, ανακαλύπτοντας άγνωστα μέχρι τότε στοιχεία του εαυτού τους. Ένα τέτοιο στοιχείο μπορεί να είναι "δεν γνώριζα ποτέ πριν ότι ήμουν θυμωμένος με τον πατέρα μου ή ποτέ δεν είχα συνειδητοποιήσει ότι φοβάμαι την επιτυχία".

Τέτοιες ανακαλύψεις κλονίζουν και συναρπάζουν. Το να αντιληφθεί κανείς μια νέα πτυχή του εαυτού του είναι το πρώτο βήμα προς την αλλαγή της έννοιας του εαυτού. Σε μια ατμόσφαιρα κατανόησης, το νέο στοιχείο γίνεται κτήμα του και αφομοιώνεται στην τροποποιημένη πλέον αυτοαντίληψη. Από τη στιγμή που η αυτοαντίληψη αλλάζει, αλλάζει και η συμπεριφορά για να ταιριάξει με τον εαυτό που γίνεται αντιληπτός με νέα οπτική.

Το παραπάνω άρθρο-απόσπασμα είναι από το βιβλίο "Ένας τρόπος να υπάρχουμε, του Carl Rogers, εισηγητή της προσωποκεντρικής θεραπείας (Εκδόσεις Ερευνητές).

 

Δείτε εδώ πληροφορίες για το βιβλίο: Ένας τρόπος να υπάρχουμε - εκδόσεις Ερευνητές.
Διαβάστε ακόμη το άρθρο: Οι 6 θεραπευτικές συνθήκες του Carl Rogers και της Προσωποκεντρικής ψυχοθεραπείας.

Συγγραφή Άρθρου

E-Psychology.gr

e psy logo twitter2Επιστημονική ομάδα Ειδικών Ψυχικής Υγείας
Τμήμα Σύνταξης Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr
Επικοινωνία: editorial @e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Βρείτε Ψυχολόγο-Ψυχοθεραπευτή

Επιλέξτε θεραπευτή ανάλογα με την εξειδίκευση σε συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Οι Γιατροί του Κόσμου ζητούν Ψυχίατρο, Θεσσαλονίκη

 

find job005Το Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο Γιατροί του Κόσμου – Ελληνική Αντιπροσωπεία, στο πλαίσιο του έργου “Επανεκκίνηση” σε συνεργασία με το Δήμο Θεσσαλονίκης και την ΑΡΣΙΣ. Το πρόγραμμα υλοποιείται με δωρεά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), στο πλαίσιο της ευρύτερης δωρεάς των €10 εκατομμυρίων που έχει διαθέσει το ΙΣΝ προς τον Δήμο Θεσσαλονίκης.

Προκηρύσσει: Μία (1) θέση Ιατρού- Ψυχιάτρου για ημι-απασχόληση (20 ώρες/εβδομάδα) με έδρα τη Θεσσαλονίκη.

Psychosocial Workers and Psychologists for IOM, Greece

find job0031. Position Title: Psychosocial Workers. Duty Station: Various Locations across Greece
Classification: Ungraded position, attractive remuneration package. Type of Appointment: Special short-term contract with possibility of extension.

Established in 1951, IOM is the leading inter-governmental organization in the field of migration and works closely with governmental, intergovernmental and non-governmental partners.

3η Συνάντηση Ψυχοθεραπειών με θέμα: «Το μήλο της Έριδος: Διχόνοια, Σύγκρουση, Θυμός, Θεραπεία»
συνάντηση ψυχοθεραπειών

Στις 24 - 29 Αυγούστου 2018 στις Πινακάτες Πηλίου ξεκινά το συναρπαστικό ταξίδι αναψυχής στο χώρο της ψυχής...

Στο βουνό των Κενταύρων, γνωστό για τις θεραπευτικές του ιδιότητες, και συγκεκριμένα στις Πινακάτες θα πραγματοποιηθεί η 3η Συνάντηση Ψυχοθεραπειών με θέμα: «Το μήλο της Έριδος: Διχόνοια, Σύγκρουση, Θυμός, Θεραπεία».

Πρόκειται για μία πρωτοβουλία που συνδέει την ψυχική υγεία με τη Φύση, δημιουργώντας μία κοινότητα ατόμων με κοινό ενδιαφέρον τη θεωρητική και βιωματική κατανόηση της έννοιας «θεραπεία της ψυχής» και της σημασίας του φυσικού περιβάλλοντος στην ίδια τη θεραπευτική διαδικασία.

Οι συμμετέχοντες ζουν για λίγες μέρες σε έναν χώρο εξαιρετικής ομορφιάς, μέσα στη Φύση, στοχεύοντας στην ανταλλαγή γνώσεων, σκέψεων και συναισθημάτων μέσα από τον ανοιχτό, ειλικρινή διάλογο αλλά και τις βιωματικές δράσεις. Έτσι ωφελούνται τόσο από την ευεργετική λειτουργία της μικρής Κοινότητας, όσο και από την ιαματική δυνατότητα που ούτως ή άλλως προσφέρει η Φύση.

Το "Χωριό Ψ" περιλαμβάνει βιωματικά εργαστήρια, παράλληλες δράσεις, ενώ παράλληλα αποτελεί έναν ιδανικό συνδυασμό απόδρασης καλοκαιρινών διακοπών και προσωπικής εξέλιξης.

Η φετινή 3η Συνάντηση εστιάζει στις έννοιες της διχόνοιας και της σύγκρουσης, στο συναίσθημα του θυμού και στον τρόπο που αυτά μπορούν να δουλευτούν σε μια θεραπευτική σχέση. Αφετηρία και πηγή έμπνευσης της διαδικασίας αποτελεί «Το Μήλο της Έριδος», ένας μύθος ο οποίος συνδέεται άμεσα με το βουνό Πήλιο, αφού σε μια σπηλιά στις κορυφές του έγινε ο γάμος του Πηλέα και της Θέτιδος.

Σε ποιους απευθύνεται:

  • Άτομα που ενδιαφέρονται να γνωρίσουν περισσότερο τον εαυτό τους και να πειραματιστούν με πιο εκφραστικούς τρόπους επικοινωνίας
  • Επαγγελματίες και φοιτητές από τον χώρο της ψυχικής υγείας, των ανθρωπιστικών επιστημών και συναφών κλάδων

Φέτος στο "Χωριό Ψ", στο βασικό του πρόγραμμα, θα παρουσιαστούν τέσσερις ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις:

  • του Ινστιτούτου Δραματοθεραπείας ΑΙΩΝ με τον Στέλιο Κρασανάκη και την Εμμανουέλα Κρασανάκη,
  • του Κέντρου Τέχνης και Ψυχοθεραπείας με τη Νιζέττα Αναγνωστοπούλου,
  • του Processwork Hub με τη Βενετία Μπουρονίκου
  • του Κέντρου Focusing με την Άννα Καραλή και τη Ρεβέκκα Ροδοπούλου.

Στις 24 Αυγούστου θα πραγματοποιηθούν δύο βιωματικά εργαστήρια, κατόπιν ανοιχτής πρόσκλησης, δίνοντας έτσι την ευκαιρία σε ψυχοθεραπευτές και άλλων προσεγγίσεων να παρουσιάσουν τη δουλειά τους.

Πρόγραμμα:

  • 24 Αυγούστου Αφίξεις // Οpen call: Βιωματικά Εργαστήρια
  • 25 Αυγούστου: Δραματοθεραπεία
  • 26 Αυγούστου: Εικαστική Ψυχοθεραπεία (ΑRT THERAPY)
  • 27 Αυγούστου: Processwork
  • 28 Αυγούστου: Focusing Βιωματική Προσέγγιση
  • 29 Αυγούστου: Λήξη εργασιών // Αποχαιρετισμός

Το Πήλιο, ως τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, συνδυάζει αρμονικά διακοπές στο βουνό και τη θάλασσα και ως μυθικός και θεραπευτικός τόπος ξυπνάει όλες τις αισθήσεις για να προσφέρει εσωτερική ηρεμία και γαλήνη. Το "Χωριό Ψ" σε μια συγκυρία δύσκολη για τη χώρα αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη μπορεί να αποτελέσει έναν τόπο συνάντησης, επαφής, μοιράσματος και ουσιαστικής φροντίδας της ψυχής.

Για περαιτέρω πληροφορίες:

Δημήτρης Παντελής | kondyli@gmail.com,6944908844
Αταλάντη Απέργη | atalandi@gmail.com, 6972859160

Ζητείται Ψυχολόγος από Εταιρεία Ψυχοκοινωνικών Ερευνών

find job003H "Εταιρεία Ψυχοκοινωνικών Ερευνών" για την κάλυψη έκτακτων εργασιακών αναγκών στις κατά τόπους δομές της, προσκαλεί:

Στη Δομή Δραπετσώνας έναν/μία ειδικό/κή παιδαγωγό ή ψυχολόγο, για πλήρη πρωινή απασχόληση (5 ημέρες/εβδομάδα, 8ωρο) με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου διάρκειας από 01/09/2018 έως 31/07/2019. Απαραίτητη προϋπόθεση τριετής τουλάχιστον εμπειρία στον αυτισμό.

Ένας/μία απόφοιτος ΠΕ Ψυχολογίας για εξ αποστάσεως συνεργασία

find job006Η παρούσα Πρόσκληση Εκδήλωση Ενδιαφέροντος αφορά μία (01) ΘΕΣΗ για την ανάθεση έργου και αναφέρονται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις και προσόντα, ως και κριτήρια επιλογής κ.λπ.

Ο Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας (Ε.Λ.Κ.Ε.) Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου (Ε.Α.Π.),
προσκαλεί τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν εκδήλωση ενδιαφέροντος για την ανάθεση έργου
στο πλαίσιο του Έργου ΦΚ171 «Κέντρο Συμβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης», με επιστημονικό υπεύθυνο τον Καθηγητή κ. Κωνσταντίνο Πετρογιάννη, ως εξής:

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).