Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας που εργάζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα με άτομα τα οποία έχουν υποστεί τραύμα στο παρελθόν τείνουν να αναπτύσσουν αυξημένα επίπεδα στρες και άγχους, καθώς πολλές φορές να οδηγούνται σε επαγγελματική εξουθένωση. Μια τέτοια κατάσταση είναι δυνατό να επηρεάσει τη θεραπευτική σχέση του θεραπευτή με τον ασθενή του.

Ταυτόχρονα, οι θεραπευτές χάνουν την ικανότητα τους να είναι φιλεύσπλαχνοι και συμπονετικοί απέναντι στο πελάτη τουςγεγονός το οποίο είναι δυνατό να οδηγήσει σε καταστροφή της θεραπευτικής σχέσης.

Η επαφή των θεραπευτών με ψυχικά τραυματισμένο πληθυσμό, τους φέρνει καθημερινά αντιμέτωπους με δεδομένα, πληροφορίες και περιστατικά τόσο αντίξοα και δυσάρεστα που πολλές φορές είναι αδύνατο να τους αφήσουν ανεπηρέαστους. Τα φυσιολογικά επίπεδα άγχους και κούρασης μπορούν να αυξήσουν τη χαρά, το κίνητρο, την ενεργητικότητα αλλά και την θεραπευτική αντίληψη των θεραπευτών, κάτι το οποίο είναι ιδανικό. Παρόλα αυτά, συχνά το στρες και η ψυχική και συναισθηματική εξουθένωση των θεραπευτών ξεπερνά τα φυσιολογικά επίπεδα και γίνονται επικίνδυνα, απειλώντας την αποτελεσματικότητα του επαγγελματία ψυχικής υγείας, πλήττοντας έτσι το θεραπευόμενο.

Έρευνες ανάμεσα σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας έχουν δείξει πως η έμμεση επαφή των θεραπευτών με το ψυχικό τραύμα που ταλαιπωρεί και στιγματίζει την καθημερινή ζωή των ασθενών τους, μπορεί να προκαλέσει σημαντικές συναισθηματικές, γνωστικές αλλά και συμπεριφορικές αλλαγές στο τρόπο που οργανώνουν την θεραπευτική διαδικασία και ασκούν το επάγγελμά τους. Αυτό μπορεί να είναι το αποτέλεσμα της επαγγελματικής εξουθένωσης τους αλλά και της απελπισίας που πολλές φορές τους καταβάλει λόγω του βαθμού δυσκολίας τέτοιων περιστατικών.

Από την άλλη πλευρά, μια τόσο απαιτητική θεραπευτική διαδικασία με τελικό στόχο να απαλύνει το πόνο που το ψυχικό τραύμα έχει επιφέρει στη ζωή του ασθενή, είναι δυνατό να προσφέρει και ικανοποίηση στο θεραπευτή. Αποτελέσματα διάφορων ερευνών αναδεικνύουν πως η συμπόνια των θεραπευτών για τους ασθενείς τους όχι μόνον αυξάνει τα θετικά αποτελέσματα της ίδιας της θεραπείας αλλά ταυτόχρονα αυξάνει την αίσθηση της προσωπικής ανάπτυξης μέσα από τη δουλειά.

Ύστερα από μία επιτυχή θεραπευτική συνάντηση, ο επαγγελματίας έχει αυξημένο κίνητρο και υψηλή αυτοπεποίθηση.

Το γεγονός ότι η θεραπεία του τραύματος είναι μια επίπονη και δύσκολη διαδικασία τόσο για τον θεραπευόμενο όσο και για το θεραπευτή, είναι αναγνωρισμένο απ’ όλη την ψυχοθεραπευτική κοινότητα. Γι’ αυτό το λόγο η θεραπεία της ψυχικής υγείας πρέπει να στηρίζεται σε τεκμηριωμένες θεωρητικές και πρακτικές βάσεις.

Η αυτοπεποίθηση, η καλή συνεργασία με το θεραπευόμενο, η διατήρηση των απαραίτητων θεραπευτικών ορίων και η δημιουργία μίας σχέσης αλληλοσεβασμού και εμπιστοσύνης μπορεί να παίξουν βασικό ρόλο στα θεραπευτικά αποτελέσματα, ενώ ταυτόχρονα να μειώσουν την επαγγελματική εξουθένωση αλλά και τις επιδράσεις της στη θεραπευτική σχέση. Έτσι, κρίνεται αναγκαία η εποπτεία του εκάστοτε θεραπευτή, από κάποιον περισσότερο έμπειρο και εξοικειωμένο επαγγελματία με σκοπό την όσο το δυνατό μείωση της επαγγελματικής εξουθένωσης και αύξηση της ευχαρίστησης που λαμβάνει ο θεραπευτής από τη δουλειά του, κάτι που θα τον κάνει καλύτερο και περισσότερο ικανό.

 

Βιβλιογραφία

1. Adams, R., Figley, C., &Boscariono, J. (2008). The Compassion Fatigue Scale: Its use with social workers following urban disasters. Research in Social Work Practice, 18, 238_250.

2.Badger, K., Royse, D., & Craig, C. (2008). Hospital social workers and indirect trauma exposure: An exploratory study of contributing factors. Health & Social Work, 33, 63_71.

3. Foa, E.B., Keane, T.M., & Friedman, M.J. (2000).Guidelines for treatment of PTSD.Journal of Traumatic Stress, 13, 539_580.

4. Linley, P.A., & Joseph, S. (2007). Therapy work and therapists’ positive and negative wellbeing. Journal of Social and Clinical Psychology, 26, 385_403.

5. Nelson-Gardell, D., & Harris, D. (2003). Childhood abuse history, secondary traumatic stress, and child welfare workers. Child Welfare, 82, 5_25.

6. Stevens, M., & Higgins, D. (2002). The influence of risk and protective factors on burnout experienced by those who work with maltreated children. Child Abuse Review, 11, 313_331.

Συγγραφή Άρθρου

Λυδία Μυλωνάκη

lydia mylonakiΨυχολόγος - MSc Forensic Mental Health.
Απόφοιτος του Τμήματος Ψυχολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Επιστημονική Συνεργάτιδα του E-Psychology

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Βρείτε Ψυχολόγο-Ψυχοθεραπευτή

Επιλέξτε θεραπευτή ανάλογα με την εξειδίκευση σε συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Η σεξουαλική κακοποίηση δεν είναι γένους θηλυκού – Μέρος 4ο
ανδρική σεξουαλική κακοποίηση

Οι άνδρες θύματα έχουν αναφέρει εχθρότητα, αυξημένο το αίσθημα το θυμού, συμπτώματα κατάθλιψης, άγχος και συμπεριφορές πρόκλησης βλάβης στο ίδιο τους τον εαυτό, αίτια της σεξουαλικής κακοποίησης. Οι άνδρες είναι πιθανό να έχουν μια αντίδραση θυμού αμέσως μετά από το περιστατικό, καθώς ο θυμός θεωρείται ο αρσενικός τρόπος αντιμετώπισης του τραύματος.

Η σεξουαλική κακοποίηση δεν είναι γένους θηλυκού – Μέρος 3ο
ανδρική σεξουαλική κακοποίηση

Η σεξουαλική κακοποίηση είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο, το οποίο πλήττει τόσο ενήλικες όσο και παιδιά, τόσο γυναίκες όσο και άνδρες. Παρόλα αυτά, οι περισσότερες θυματολογικές μελέτες με θέμα τις επιδράσεις της τραυματικής εμπειρίας της σεξουαλικής κακοποίησης επικεντρώνονται ως επί το πλείστον στις γυναίκες και παιδιά θύματα.

Η σεξουαλική κακοποίηση δεν είναι γένους θηλυκού – Μέρος 2ο
σεξουαλική κακοποίηση ανδρών

Η θυματοποίηση είναι γενικότερα συνδεδεμένη με τη ρουτίνα αλλά και το lifestyle των θυμάτων, τα οποία είναι σε θέση να επηρεάσουν το μέγεθος της έκθεσης τους σε πιθανούς δράστες. Επιπλέον η θυματοποίηση σχετίζεται με το πόσο ευάλωτο μπορεί να είναι το πιθανό θύμα.

Η σεξουαλική κακοποίηση δεν είναι γένους θηλυκού (Μέρος 1ο)
σεξουαλική κακοποίηση σε άντρες

Ο βιασμός έχει λάβει ιδιαίτερα υψηλή δημοσιότητα ως ένα πρόβλημα γένους θηλυκού. Ο φεμινιστικός χρωματισμός του, δυστυχώς έχει ως συνέπεια να αγνοούνται οι εμπειρίες σεξουαλικής κακοποίησης των ανδρών.

Η πρόβλεψη της βίαιης συμπεριφοράς
βίαιη συμπεριφορά

Τόσο η επιστήμη της Ψυχολογίας, όσο και η Ψυχιατρική, διδάσκουν πως η συμπεριφορά είναι το αποτέλεσμα πολύπλοκων περιβαλλοντικών παραγόντων σε συνδυασμό με την αλληλεπίδραση τους με την εκάστοτε χαρακτηριστικά προσωπικότητας και βιολογική κατάσταση του ατόμου την κάθε δεδομένη στιγμή. Όταν η συζήτηση έρχεται στο θέμα της επικινδυνότητας, το ζήτημα εκλαμβάνεται διαφορετικά από τη νομική επιστήμη σε σχέση με τις επιστήμες της ανθρώπινης συμπεριφοράς.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.