Ο Αυστρο-ουγγαρός γιατρός και ψυχαναλυτής Wilhelm Reich (1897 – 1957), μαθητής και μετέπειτα συνεργάτης του Freud, έγινε σταδιακά ο πιο σημαντικός πρωτοπόρος της Σωματικής Ψυχοθεραπείας. Ο Reich προχώρησε πέρα από τη ψυχαναλυτική μέθοδο της ερμηνείας, εστιάζοντας στον «χαρακτήρα» του αναλυόμενου που αποτελεί τη βάση των συμπτωμάτων που εκδηλώνονται.

Η έννοια του «χαρακτήρα» αναφέρεται στον προσωπικό ιδιαίτερο τρόπο ύπαρξης του καθενός μας. Περιλαμβάνει τις απόψεις για τον εαυτό μας και τον κόσμο αλλά κυρίως τις ασυνείδητες πεποιθήσεις μας που δημιουργήθηκαν με βάση τα παιδικά μας βιώματα και που -αφανώς- καθορίζουν την συμπεριφορά και τον τρόπο σκέψης μας. Υποστηρίζεται από την συγκεκριμένη στάση του σώματός μας, από μυϊκές συσπάσεις και αλληλεπιδρά με το αυτόνομο νευρικό σύστημα. Αρνητικά παιδικά βιώματα δημιουργούν στοιχεία του Χαρακτήρα που προδιαθέτουν σε ψυχική δυσφορία και συμπτώματα. Αυτά τα παθογόνα στοιχεία του Χαρακτήρα -και όχι όλη η προσωπικότητα- είναι το αντικείμενο της θεραπευτικής «Ανάλυσης του Χαρακτήρα», την οποία παρουσίασε ο Reich στο ομότιτλο βιβλίο του το 1933.

Υπό αυτή τη θεώρηση, η αντίσταση του πελάτη στη διαδικασία της ψυχοθεραπείας και στον ψυχοθεραπευτή, βασίζεται σε ψυχικές και σωματικές στάσεις του «χαρακτήρα». Το σώμα και ο νους αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και καθρεφτίζουν το ένα το άλλο, οπότε όλα τα νευρωτικά συμπτώματα έχουν και μια σωματική συνιστώσα.

Ο Reich εισήγαγε την έννοια «θωράκιση» που αναφέρεται στον αμυντικό μηχανισμό που αναπτύσσει ένα άτομο για να ανταπεξέλθει σε έντονες αισθήσεις και ανυπόφορα συναισθήματα. Η «θωράκιση» προκαλείται από τη συστηματική ματαίωση των συναισθηματικών αναγκών των παιδιών στα πρώτα χρόνια της ζωής τους και έχει χαρακτηρολογική και σωματική συνιστώσα. Η «Χαρακτηρολογική θωράκιση» αφορά στις τυπικές χαρακτηρολογικές στάσεις που αναπτύσσει το άτομο για να προστατευτεί από ανυπόφορες συγκινήσεις. Η «μυϊκή θωράκιση» αφορά στις μυϊκές συσπάσεις του σώματος που αναπτύσσει το άτομο για να καταστείλει έντονες αισθήσεις και ανυπόφορα συναισθήματα (π.χ. άγχος, θυμό, σεξουαλική διέγερση). Η μυϊκή και η χαρακτηρολογική θωράκιση εξυπηρετούν τον ίδιο σκοπό.

Η έννοια της «θωράκισης» καλύπτει την αμυντική και την αυτο-προστατευτική λειτουργία της απώθησης που ήταν ακρογωνιαίος λίθος της ψυχαναλυτικής θεωρίας. Απωθούμε στο ασυνείδητο ό,τι δεν μπορούμε να διαχειριστούμε προκειμένου να προστατευτούμε από την αναβίωση του πόνου. Οι συνήθεις σωματικές εντάσεις έχουν μια προστατευτική λειτουργία αλλά επίσης περιορίζουν και τη βίωση της ευχαρίστησης, του αυθορμητισμού και της χαράς της ζωής.

Ο Reich παρατήρησε το νευροφυτικό ή αυτόνομο νευρικό σύστημα μέσα στη θεραπεία, διαπιστώνοντας ότι οι νευροφυτικές αντιδράσεις του σώματος αντιστοιχούσαν στην ερμηνεία και στη χαλάρωση των αντιστάσεων του χαρακτήρα. Αυτές οι νευροφυτικές αντιδράσεις ήταν ακούσιες δηλ. πέρα από τον έλεγχο του νου και παρατηρούνταν π.χ. στον ρυθμό της αναπνοής, σε μια αλλαγή στο χρώμα ή στη θερμοκρασία του δέρματος, σε μυϊκές συσπάσεις, στη λειτουργία της περίσταλσης κοκ. Ενίοτε υπήρχε ταυτόχρονη συναισθηματική εκφόρτιση και ανάκληση απωθημένων τραυμάτων, εικόνων και αναμνήσεων. Μακροπρόθεσμα, αυτές οι αλλαγές στη νευροφυτική ροή και αυθορμητισμό, μπορούσαν σωρευτικά να προκαλέσουν ορατές μεταβολές στη μυοσκελετική στάση και στις αντίστοιχες χαρακτηρολογικές στάσεις.

Ο Reich χρησιμοποίησε τον όρο «Νευροφυτοθεραπεία» για να περιγράψει αυτό τον τρόπο δουλειάς με το σώμα, την οποία θεώρησε ως «μια ανάλυση του χαρακτήρα στο επίπεδο του σώματος».

Η Νευροφυτοθεραπεία είναι μέθοδος αποκατάστασης της υγιούς λειτουργίας του Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος μέσω συγκεκριμένων σωματικών τεχνικών και ασκήσεων που ακολουθούνται από λεκτική έκφραση και επεξεργασία.

Οι ασκήσεις της Νευροφυτοθεραπείας επιδρούν στην αναπνοή, στο μυϊκό τόνο και στη λειτουργία των εσωτερικών οργάνων, επιδρούν βαθιά στον οργανισμό και στην ψυχική σφαίρα. Έτσι βελτιώνεται η συνολική ενεργειακή ισορροπία του οργανισμού, γιατί οι ψυχοσωματικές εντάσεις δεσμεύουν την ενέργειά του, που αλλιώς θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την υγεία και την δημιουργικότητα του ατόμου.

O Reich υποστήριξε ότι αν δεν γίνει επεξεργασία της «σωματικής θωράκισης», η θεραπευτική διαδικασία εύκολα περιορίζεται στη νοητική κατανόηση και επίγνωση. Οπότε μπορεί ο αναλυόμενος να έχει κατανοήσει την προέλευση των σωματικών/συναισθηματικών καταστάσεων που βιώνει αλλά να παραμένει παγιδευμένος εκεί όπως ήταν πάντα. Αν έχει συλλάβει τις εσωτερικές του συγκρούσεις μόνο νοητικά, η ζωτικότητά του μπορεί να παραμείνει εγκλωβισμένη στο σωματικό επίπεδο. Οι συγκρούσεις μεταξύ ανάγκης, ενέργειας και επιθυμίας από τη μία και φόβου, αναστολής και στοχασμού από την άλλη, μπορεί να ανακυκλώνονται και να εκδραματίζονται αδιάκοπα αντί να βιώνονται πραγματικά. Το σώμα μπορεί να βοηθήσει να έχουμε πρόσβαση σε όλη την ένταση και το δυναμικό της σύγκρουσης. Αυτό υποδηλώνει ότι το σώμα είναι το ίδιο αποτελεσματικό και αναγκαίο με το νου, σαν πεδίο της αλλαγής.

Οι ιδέες του Reich για τον «χαρακτήρα» και για την επεξεργασία της αντίστασης και της αρνητικής μεταβίβασης έγιναν ευρέως αποδεκτές στον ψυχαναλυτικό κόσμο ενώ η έμφαση που έδινε στην δουλειά με το σώμα, στην συναισθηματική εκφόρτιση και στη σεξουαλικότητα, συνεχίστηκε και αναπτύχθηκε από διάφορες νέο-ραϊχικές και βιενεργητικές σχολές.

Συγγραφή Άρθρου

Παναγιώτα Κυπραίου - Ψυχοθεραπευτής

Παναγιώτα Κυπραίου: έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology”, σημαίνει ότι το E-Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχοθεραπεύτρια, Συντονίστρια Σχολών Γονέων.
Κάτοχος του Ευρωπαϊκού Πιστοποιητικού Ψυχοθεραπείας (ECP), Μέλος της British Psychological Society και της European Association for Body Psychotherapy.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Κάντε εγγραφή στο 15νθημερο Newsletter για ενημέρωση σεμιναρίων, νέων άρθρων, βιβλίων, θέσεων εργασίας κ.α.


Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα
Αυτοβοήθεια
Η θετικότητα κατευθύνει τους επιγενετικούς μας μηχανισμούς προς την υγεία
  • Παρασκευή, 17 Φεβρουάριος 2017
  • Από: Παναγιώτα Κυπραίου

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν ότι δεν μπορούμε πραγματικά να αλλάξουμε και έτσι χρησιμοποιούν αυτό σαν δικαιολογία για να μην κοιτάξουν πέρα από τις τρέχουσες συνθήκες και την...

Άγχος/Φοβίες
Νοσοφοβία
  • Δευτέρα, 13 Φεβρουάριος 2017
  • Από: Μαρία Σκαμπαρδώνη

Με τη λέξη νοσοφοβία περιγράφεται μία σοβαρή ψυχική διαταραχή στην οποία το άτομο υποφέρει από τον παράλογο φόβο ότι πάσχει από κάποια σοβαρή ασθένεια. Ο άνθρωπος που πάσχει από νοσοφοβία διακατέχεται από...

Προσωπικότητα
Στάδια Ψυχοσεξουαλικής Ανάπτυξης
  • Δευτέρα, 13 Φεβρουάριος 2017
  • Από: ΤΖΙΝΑ ΧΟΝΔΡΟΥ

Ο Freud πίστευε ότι οι βάσεις της προσωπικότητας του ατόμου θέτονται στην παιδική ηλικία και ότι όλοι περνάμε από μια καθορισμένη αναπτυξιακή σειρά ψυχοσεξουαλικών σταδίων.Αυτά...

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ


Βρείτε Ψυχολόγο-Ψυχοθεραπευτή

Επιλέξτε θεραπευτή ανάλογα με την εξειδίκευση σε συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Πως μπορούμε να τιθασεύσουμε τον εσωτερικό κριτή;
εσωτερικός κριτής

Όλοι γνωρίζουμε τη γκρινιάρικη φωνή μέσα μας που λέει ότι είμαστε ανεπαρκείς και μας θυμίζει τις αποτυχίες μας. Μερικές φορές ακούμε μια φωνή που μας προειδοποιεί να μην κάνουμε μεγαλεπήβολα σχέδια, να μη στοχεύουμε πολύ ψηλά ή να μην είμαστε τόσο σίγουροι για τον εαυτό μας.

Η θετικότητα κατευθύνει τους επιγενετικούς μας μηχανισμούς προς την υγεία
θετικότητα και επιγενετική

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν ότι δεν μπορούμε πραγματικά να αλλάξουμε και έτσι χρησιμοποιούν αυτό σαν δικαιολογία για να μην κοιτάξουν πέρα από τις τρέχουσες συνθήκες και την κατάσταση της ζωής τους. Όμως τώρα πλέον γνωρίζουμε ότι μπορούμε να είμαστε είτε συνειδητοί ή μη συνειδητοί συμμέτοχοι και δημιουργοί στη δική μας εξέλιξη μέσω των διαδικασιών της Επιγενετικής που συνδέονται με τη σωματονοητική μας κατάσταση.

Πως μπορούμε να ξεπεράσουμε την τελειομανία;
τελειομανία

Α. Αλλαγή του τελειομανούς τρόπου σκέψης
1.Εξασκήσου στο ρεαλιστικό τρόπο σκέψης. Επειδή οι τελειομανείς είναι συχνά πολύ επικριτικοί με τον εαυτό τους, ένας πολύ αποτελεσματικός τρόπος για να ξεπεράσεις την τελειομανία είναι να αντικαταστήσεις τις αυτοκριτικές ή τελειομανείς σκέψεις με πιο ρεαλιστικές και βοηθητικές δηλώσεις.

Γιατί τσακώνονται τα ζευγάρια;
ζευγάρια τσακωμός

Πολύ συχνά, τα ζευγάρια δεν τσακώνονται για αυτό που νομίζουν, δηλαδή για τα χρήματα, το σεξ, την ανατροφή των παιδιών, τα πεθερικά ή τις δουλειές του σπιτιού. Στην πραγματικότητα, οι σύντροφοι τσακώνονται κυρίως όταν πιστεύουν ότι το ταίρι τους δεν ενδιαφέρεται για το πώς αισθάνονται. Τσακώνονται εξαιτίας του πόνου της αποσύνδεσης.

Αναλύοντας το μοτίβο της αναβλητικότητας
αναβλητικότητα

Το μοτίβο της αναβλητικότητας χαρακτηρίζεται από την τάση να αποφεύγουμε ορισμένα είδη δράσης. Μπορεί να αποφεύγουμε καθήκοντα που δεν μας αρέσουν ιδιαίτερα. Μπορεί επίσης να αποφεύγουμε πράγματα που πραγματικά θέλουμε να κάνουμε, ειδικά δραστηριότητες που συνεπάγονται την ανάληψη ρίσκου και την πιθανότητα της αποτυχίας.