Σχιζοφρένεια Ο ρόλος του εγκλεισμού

Η σχιζοφρένεια είναι μια ψυχωτική (ψυχική) διαταραχή αγνώστου αιτιολογίας που χαρακτηρίζεται από διαταραχές στη σκέψη, στη διάθεση και στη συμπεριφορά. Οι διαταραχές στη σκέψη εκδηλώνονται μέσω διαστρέβλωσης της πραγματικότητας με παραληρητικές ιδέες και ψευδαισθήσεις, συνοδευόμενες από κατακερματισμό των συνειρμών, γεγονός που οδηγεί σε αποδιοργανωμένο λόγο.

Η διαταραχή στη διάθεση περιλαμβάνει αμφιθυμία και απρόσφορες ή περιορισμένες συναισθηματικές απαντήσεις. Η διαταραχή στη συμπεριφορά μπορεί να εκδηλωθεί μέσω απαθούς απόσυρσης ή παράδοξης δραστηριότητας.

Αν και δεν αποτελεί γνωσιακή διαταραχή, η σχιζοφρένεια μπορεί να προκαλέσει γνωσιακά ελλείμματα. Εκδηλώνεται μέσω θετικών (παραληρητικές ιδέες, ψευδαισθήσεις, αποδιοργάνωση της συμπεριφοράς) και αρνητικών (αβουλησία, ανηδονία, αλογία, επιπέδωση του συναισθήματος) συμπτωμάτων. Η σχιζοφρένεια αποτελεί εγκεφαλική διαταραχή με ανατομικές και λειτουργικές βλάβες, οι οποίες είναι ορατές στις νευροαπεικονιστικές μελέτες.


Σχιζοφρένεια και Εγκληματικότητα

Η σχιζοφρένεια συνδέεται συχνά με την εγκληματικότητα. Ισχύει όμως κάτι τέτοιο; Συχνά οι άνθρωποι ταυτίζουν τους σχιζοφρενείς με τους εγκληματίες λόγω του μύθου που υπάρχει γύρω από την επικινδυνότητα, δηλαδή ο ψυχικά άρρωστος είναι βίαιος και επικίνδυνος. Το 2002 μια εμπεριστατωμένη ανασκόπηση ερευνών πάνω στη ψυχική ασθένεια που είχε πραγματοποιηθεί σε φυλακισμένους, επισήμανε πως στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ άτομα με ψυχική ασθένεια βρίσκονται σε μεγάλα ποσοστά μέσα στις φυλακές.

Η έρευνα έδειξε πως ένα 3,7% των φυλακισμένων αντρών και ένα 4% των φυλακισμένων γυναικών έπασχε από ψύχωση, συμπεριλαμβανόμενης της σχιζοφρένειας. Τα ποσοστά των εγκλείστων ατόμων με ψύχωση ήταν τριπλάσια από εκείνα του γενικού πληθυσμού.  Η αύξηση αυτή πιθανώς οφείλεται σε εξω-νοσολογικούς παράγοντες, ένας εκ των οποίων αναφέρεται στην αυξημένη πιθανότητα σύλληψης που έχει το άτομο με σχιζοφρένεια και άλλος ένας που αναφέρεται στον εγκλεισμό.

Είναι γεγονός ότι ο εγκλεισμός σε σωφρονιστικά ή ψυχιατρικά καταστήματα αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης ή επιδείνωσης των ψυχολογικών διαταραχών στους εγκλείστους. Οι ολέθριες συνέπειες για την ψυχική υγεία του ατόμου που επιφέρει ο εγκλεισμός σε ένα ίδρυμα έχει τονιστεί από πολλούς ερευνητές. Μελέτες εγκλείστων κατάδικων δείχνουν μια αύξηση των ψυχολογικών διαταραχών, παράλληλη με τη μακρύτερη παραμονή στο ίδρυμα και την αύξηση της ηλικίας. Οι ψυχοπαθολογικές καταστάσεις που παρατηρούνται σε κρατούμενους ενδέχεται να αποτελούν συνέπεια της εμπειρίας του εγκλεισμού και όχι διάπραξης του αδικήματος.

Στη χώρα μας το ευρύ κοινό είναι εξοικειωμένο κυρίως μέσα από την υπόθεση «Λέρος» και τη δημοσιότητα που της είχε δοθεί. Στη συλλοφική συνείδηση η έννοια του ψυχιατρικού εγκλεισμού παραπέμπει σε βία και κακομεταχείριση. Η βία όμως παραμένει πάντα από την πλευρά του ψυχικά αρρώστου. Εκείνος, και όχι οι συνθήκες στις οποίες ζει, είναι ο επικίνδυνος.

Ποια είναι τα συμπεράσματά μας; Πρώτον η συχνότητα των ψυχικών διαταραχών μεταξύ των εγκλείστων είναι ιδιαίτερα ψηλή. Δεύτερον, όταν αποφυλακίζονται, τα ψυχικά νοσούντα άτομα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να αναπτύξουν  βίαιη συμπεριφορά και ακολούθως να συλληφθούν, ειδικά αν έχουν ιστορικό προγενέστερων συλλήψεων ή βίας ή αν εμφανίζουν ψυχωσικά συμπτώματα.

Τέλος, οι ασθενείς που είναι έγκλειστοι σε κάποια ψυχιατρική δομή διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν βίαιη συμπεριφορά ενόσω βρίσκονται στο νοσοκομείο, ενώ τα μέλη της οικογένειας και όχι ο ευρύτερος πληθυσμός είναι οι πιθανοί στόχοι του ατόμου με σχιζοφρένεια που δεν έχει λάβει θεραπεία για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Συγγραφή Άρθρου

Αικατερίνη-Μαρία Ποπρέλκα
Φοιτήτρια Ψυχολογίας Παντείου Πανεπιστημίου

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Η απάθεια μετά το φόνο, ως μηχανισμός αυτοπροστασίας
απάθεια

Σύμφωνα με την κλασική ψυχιατρική, τα ψυχικά υγιή άτομα, τα οποία διαπράττουν φόνο έρχονται σε τραγική θέση μετά το έγκλημα αφού νιώθουν έναν αποτροπιασμό για την πράξη τους. Ωστόσο συμβαίνει το ίδιο με τα άτομα που πάσχουν από σχιζοφρένεια; Η απάθεια είναι μια χαρακτηριστική στάση που υιοθετούν τα άτομα με σχιζοφρένεια μετά το φόνο.

Πολιτισμικά προσδιοριζόμενα σύνδρομα
ψευδαισθήσεις

Ghost sickness: μία επίμονη ενασχόληση με το θάνατο και όσους έχουν πεθάνει, που συχνά παρατηρείται σε μέλη πολλών Αμερικάνικων φυλών Ινδιάνων. Διάφορα συμπτώματα μπορούν να αποδοθούν σε αυτή την κατάσταση, συμπεριλαμβανομένων των εφιαλτών, της αδυναμίας, του αισθήματος κινδύνου, της απώλειας της όρεξης, της λιποθυμίας, της ζάλης, του φόβου, του άγχους, των ψευδαισθήσεων και της απώλειας της συνείδησης.

Πως επιτυγχάνεται η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση
μυϊκή χαλάρωση

Η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση είναι μια απλή τεχνική αντιμετώπισης του άγχους στην οποία χαλαρώνουμε μία μία τις μυϊκές ομάδες. Αρχικά βρίσκουμε ένα ήσυχο μέρος, καθόμαστε ή ξαπλώνουμε έτσι ώστε να υποστηρίζεται ολόκληρο το σώμα μας και ακολουθούμε τα παρακάτω βήματα:

Νέμο: Εξετάζοντας μια ταινία κινούμενων σχεδίων από ψυχολογική σκοπιά
Νέμο

Είναι ευρέως διαδεδομένο πως η πολυαγαπημένη ταινία κινουμένων σχεδίων Νέμο είναι μια ταινία για μικρούς και μεγάλους και είναι ιδιαίτερα διδακτική κυρίως για τους γονείς και την υπερπροστατευτικότητά απέναντι στα παιδιά τους. Είναι γεγονός ότι οι δημιουργοί της ταινίας κατάφεραν να απεικονίσουν ανάγλυφα τη στάση πολλών γονέων, από το πόσο αυστηροί είναι μέχρι πόσο προστατευτικοί μπορούν να γίνουν. Πρόκειται για μια ταινία που περιλαμβάνει πληθώρα ψυχολογικών χαρακτηριστικών ή ακόμα και διαταραχών.

Σύνδρομο Asperger: Αιτιοπαθογένεια της Διαταραχής και Συμπτώματα
Σύνδρομο Asperger

Το σύνδρομο Asperger είναι μια διαταραχή που επηρεάζει το πώς το άτομο αντιλαμβάνεται τον κόσμο, επεξεργάζεται τις πληροφορίες που λαμβάνει και αλληλεπιδρά με τα άλλα άτομα. Αποτελεί, όπως και ο κλασσικός αυτισμός, μια «διαταραχή φάσματος» επειδή επηρεάζει τα άτομα με πολλούς διαφορετικούς τρόπους και σε ποικίλο βαθμό.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.