Μηχανισμοί άμυνας Εγώ

Ένας από τις πιο σημαντικούς μηχανισμούς άμυνας κατά το Φρόυντ είναι η προβολή.
Τι είναι όμως η προβολή;
Θεωρώ σε αυτό το σημείο σκόπιμο να δώσουμε έναν ορισμό, ώστε να γίνει πιο εύκολα αντιληπτή από κάθε αναγνώστη.

Ορισμός Προβολής

Προβολή λοιπόν είναι ο μηχανισμός άμυνας του Εγώ, όπου το άτομο απομακρύνει από τον εαυτό του και αποδίδει σε κάποιο άλλο πρόσωπο επιθυμίες, ιδιότητες ή συναισθήματα τα οποία είτε αγνοεί, είτε αρνείται για τον εαυτό του. Δηλαδή δε μπορεί να αντέξει ή δε γνωρίζει αυτό που είναι και προβάλει κομμάτια του στον άλλο, προσπαθώντας να βρει μια ισορροπία με τον εαυτό του. Μια συμπεριφορά γνώριμη που όλοι την έχουμε βιώσει είτε ως πομπός, είτε ως δέκτης.

Τα ερωτήματα που γεννιούνται μετά από αυτή τη τοποθέτηση, είναι πολλά. Κάποια από αυτά αφορούν το πως μπορώ να αναγνωρίσω τον μηχανισμό αυτό και πως μπορώ να τον αντιμετωπίσω. Θα ξεκινήσω με μια διαπίστευση που θα βοηθήσει στην εύρεση απαντήσεων, στα ερωτήματα που μόλις τέθηκαν.

Καθετί που λέμε εκφράζει αποκλειστικά εμάς. Κάποιες φορές το λέμε εξ ονόματος του εαυτού μας και μόνο, ενώ άλλες χρησιμοποιούμε τους οικείους μας, για να το εκφράσουμε μέσω προτροπών ή συμβουλών. Αυτό σημαίνει πως οτιδήποτε λέμε, εκφέρεται από εμάς και καταλήγει σε εμάς. Άρα όταν ακούμε μια τοποθέτηση από κάποιον, να σκεφτόμαστε πάντα τι θέλει να πετύχει με αυτό που εξέφρασε και τι από όλα αυτά που είπε, μας ακούμπησε βαθύτερα ή όχι.

Το δεύτερο και πιο ουσιώδες ερώτημα, είναι πως μπορούμε να αντιδράσουμε εμείς οι ίδιοι σε όλο αυτό;  Το μοναδικό όπλο είναι η προσωπική γνώση του εαυτού μας, ή με άλλα λόγια, η αυτογνωσία. Να χρησιμοποιήσει κάνεις μέσα όπως είναι η προσωπική ψυχοθεραπεία, η επαφή  με τη τέχνη, ή οτιδήποτε κάποιος πιστεύει ότι μπορεί να τον βοηθήσει στην αναζήτηση του πραγματικού του εαυτού. Να ξέρει δηλαδή ποιος είναι, από πού έρχεται και που θέλει να πάει. Όταν κάποιος έχει επίγνωση για το ποιος είναι, μπορεί να καταλάβει ευκολότερα τα κίνητρα κάποιου, καθώς του εκτοξεύει χολή, ή υπερβολικούς επαίνους. Μπορεί να προστατεύσει τον εαυτό του, ή ακόμα καλύτερα  να σταματήσει το ασυνείδητο καθρέφτισμα στους άλλους, χάνοντας  την επαφή με το αληθινό πρόσωπο του.

Είναι πολλές φορές που όταν σκέφτομαι το συγκεκριμένο θέμα, μου έρχεται συνειρμικά στο νου η Οδύσσεια του Όμηρου. Ειδικά η στιγμή που ο Οδυσσέας περνάει από το νησί των σειρήνων και διατάζει τους ναύτες του, να τον δέσουν στο κατάρτι, για να μη διακόψει το ταξίδι του. Ο κίνδυνος που διατρέχει είναι τεράστιος. Μπορεί είτε να ξεχάσει τον προορισμό του, είτε να τον κατασπαράξουν.

Κάπως έτσι δεν είναι η ζωή μας; Ακούμε χιλιάδες "εσωτερικές φωνές" κάθε μέρα οι οποίες μας υπαγορεύουν τι πρέπει να κάνουμε και τι όχι. Προβολές επί προβολών σε μια εποχή που κανείς δε μπορεί να αντιμετωπίσει τον εαυτό του πραγματικά. Το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε, είναι να παραδειγματιστούμε από τον Οδυσσέα. Να δεθούμε στο δικό μας κατάρτι και να μη παρασυρθούμε από τα ελκυστικά η ακόμα τρομαχτικά λόγια των άλλων. Έχω επίγνωση ότι αυτό που λέω είναι δύσκολο. Όλα αυτά που μας λένε,  διαχέουν μέσα μας τη σαγήνη της ασφάλειας που έχει ένα κύριο  χαρακτηριστικό. Την ίδια στιγμή που απαιτεί από εμάς το ελάχιστο, μας ρουφάει συγχρόνως όλη τη ζωτική μας ενέργεια. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε τελικά, είναι ανακαλύψουμε το προσωπικό μας μονοπάτι στο χάρτη της ζωής και να το ακολουθήσουμε απολαμβάνοντας κάθε στιγμή. Γιατί ο μόνος δρόμος, είναι ο δρόμος.

Συγγραφή Άρθρου

Γιάννης Αγγελής
Απόφοιτος τμήματος κοινωνικής εργασίας.
Εκπαιδευόμενος στη Σωματική Ψυχοθεραπεία
Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Αξίζει να ζεις
Αξίζει να ζεις

Το δάκτυλο βρισκόταν στη σκανδάλη. Με μια κίνηση, θα τελείωναν όλα. Ήταν αποφασισμένος. Ήταν άνεργος εδώ και δυο χρόνια χωρίς κάποια μόνιμη σχέση. Είχε αποκοπεί από γνωστούς και φίλους. Ντρεπόταν για την οικονομική κατάσταση που είχε περιέλθει. Δε μπορούσε να βγάλει ούτε τα προς το ζην. Τα παντζούρια ήταν κλειστά. Είχε χάσει την επαφή του με το χρόνο. Κοιτούσε το όπλο. Αναρωτιόταν πως θα ήταν ο θάνατος.

Το πέταγμα
Το πέταγμα

-''Φοβάμαι Γέροντα'' -'' Τι φοβάσαι;'' -'' Φοβάμαι τα πάντα.'' -''Δηλαδή;'' -''Φοβάμαι τις φωνές. Φοβάμαι τις γρήγορες ομιλίες. Φοβάμαι τους ανθρώπους που χαμογελούν ψεύτικα.'' -''Τι σκέφτεσαι να κάνεις;'' -''Σκέφτομαι να τινάξω τα μυαλά μου στον αέρα.'' -'' Μα η ζωή είναι δώρο που σου δίνεται μια φορά.'' -''Το ξέρω αλλά φοβάμαι.''  

Η επανάσταση των αισθήσεων

Όλοι σε διάφορες φάσεις της ζωής μας έχουμε ευχηθεί να αναστηθούμε από το γολγοθά μας ζώντας ένα μεγάλο έρωτα. Φανταζόμαστε ότι θα έρθει από μια επουράνια δύναμη και θα μας σώσει από το βούρκο που ήμαστε φυλακισμένοι. Για αυτό λοιπόν ελπίζουμε και ονειρευόμαστε χωρίς σταματημό.

Η μάσκα που κρύβεις
μάσκα

Ζούμε σε μια εποχή και σε μια χώρα, όπου το παράλογο επικρατεί και διευρύνεται, δίχως αντίπαλο. Μέχρι στιγμής ήξερα ότι υπήρχαν οι δογματικοί άνθρωποι που πιστεύουν τη τάδε ή δείνα θεωρία, χωρίς να θέλουν αντίλογο. Όσο περνάει ο καιρός ανακαλύπτω ότι υπάρχουν άνθρωποι - επαγγέλματα που έχουν περάσει στη σφαίρα του ιερού, που οποιαδήποτε αναφορά σε αυτούς, πρέπει να συνοδεύεται με  θαυμασμό και έπαινο.

Ας επαναφέρουμε την ποίηση στην καθημερινότητα μας

Στο άκουσμα της λέξης καθημερινότητα οι περισσότεροι άνθρωποι νιώθουν μια περίεργη δυσφορία. Σα να τους κόβεται αυτομάτως η ανάσα, χωρίς να ξέρουν το λόγο. Τη μισούν θανάσιμα και θέλουν να τη διώξουν από κοντά τους. Επιζητούν την ανατροπή και δεν εφησυχάζουν με τίποτα. Ενώ μια άλλη κατηγορία ανθρώπων θεωρεί την καθημερινότητα ιερή, επειδή κατά τη γνώμη τους  έχει μια προκαθορισμένη δομή, που απαγορεύεται να αλλάζει.


Βρείτε ειδικό Ψ.Υγείας

Ο μοναδικός εξειδικευμένος κατάλογος Ψυχολόγων, Συμβούλων Ψ.Υγείας.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).