Στην Αγχώδη-Αποφευκτική Διαταραχή της Προσωπικότητας, το άτομο έχει έντονο φόβο για την αρνητική κριτική από άλλα άτομα και κατά συνέπεια υποφέρει από υψηλά επίπεδα κοινωνικής δυσφορίας. Τα άτομα αυτά τείνουν να συνάπτουν σχέσεις μόνο όταν η πλήρης αποδοχή, χωρίς επικρίσεις, είναι σχεδόν εγγυημένη, είναι κοινωνικά αποστασιοποιημένα, έχουν χαμηλή αυτοπεποίθηση και μεγάλη επιθυμία για συμπάθεια και αποδοχή από τους άλλους. 

Μόνον όταν νιώσουν ότι ένα άλλο άτομο τα αποδέχεται χωρίς καμιά κριτική και τα υποστηρίζει, μπορεί να προχωρήσουν σε στενές σχέσεις. Γενικά, ο φόβος τους για την απόρριψη είναι μεγαλύτερος από την επιθυμία τους για την συμπάθεια των άλλων. Σε μια κοινωνική επαφή, το κάθε σχόλιο, εύκολα ερμηνεύεται ως αρνητική κριτική.

Διαγνωστικά κριτήρια Αποφευκτικής Διαταραχής

  • το άτομο πληγώνεται εύκολα από κριτική ή αποδοκιμασία.
  • δεν έχει στενούς φίλους και δεν εμπιστεύεται ανθρώπους, εκτός ίσως από συγγενείς πρώτου βαθμού.
  • αν δεν θεωρεί ότι θα είναι επιθυμητό, δείχνει μεγάλη απροθυμία να συμμετέχει σε κοινωνικές δραστηριότητες.
  • γενικά, αποφεύγει επαγγελματικές δραστηριότητες που απαιτούν σημαντική διαπροσωπική επαφή.
  • είναι λιγομίλητο σε κοινωνικές δραστηριότητες καθώς φοβάται ότι αν μιλήσει ή απαντήσει σε ερωτήματα, θα εκτεθεί, θα απαντήσει λανθασμένα ή δεν θα μπορέσει να απαντήσει καθόλου.
  • έχει έντονο φόβο μήπως έρθει σε δύσκολη θέση.
  • επιθυμεί να έχει μια ρουτίνα από την οποία δεν βγαίνει εύκολα. Υπερβάλει για τις πιθανές δυσκολίες ή τους κινδύνους που μπορεί να συναντήσει αν βγει από τη ρουτίνα του. Για παράδειγμα, μπορεί να ακυρώσει μια δραστηριότητα με το επιχείρημα ότι θα κουραστεί πολύ στην προσπάθεια του να φτάσει στον τόπο της δραστηριότητας.

Αιτιολογία της Αποφευκτικής Διαταραχής

Δεν υπάρχουν επαρκείς έρευνες αναφορικά με τα αίτια της συγκεκριμένης διαταραχής. Φαίνεται ωστόσο ότι μια εγγενής προδιάθεση υπάρχει. Ακόμη, εμπειρίες της παιδικής ηλικίας μοιάζει να διαδραματίζουν ρόλο στην μετέπειτα ανάπτυξη της αποφευκτικής διαταραχής.

Θεραπεία Αποφευκτικής Διαταραχής

Τόσο η ατομική όσο και η ομαδική ψυχοθεραπεία είναι αποτελεσματικές στην διαταραχή αυτή. Τα άτομα αυτά ωστόσο, εμφανίζουν ιδιαίτερη δυσκολία να αποδεχτούν την συμμετοχή τους σε μια ομαδική διαδικασία, ακριβώς εξαιτίας του κοινωνικού άγχους που βιώνουν, του φόβου της κριτικής, του φόβου της απόρριψης.

Γνωσιακές - Συμπεριφορές τεχνικές, είτε σε ατομικό είτε σε ομαδικό επίπεδο, μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά, ώστε το άτομο να αναγνωρίσει τις γνωστικές στρεβλώσεις και να αντιμετωπίσει, με σταδιακή απευαισθητοποίηση την διαταραχή.

Σε κάποιο βαθμό, θετικά επιδρούν τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, οι αναστολείς της ΜΑΟ και οι εκλεκτικοί αναστολείς της επαναπρόσληψης της σεροτονίνης.

Σημείωση: Η τυποποίηση στοιχείων προσωπικότητας δεν σημαίνει παθολογικότητα. Κοιτώντας μέσα μας, θα μπορούσαμε αρκετά εύκολα να ανακαλύψουμε στοιχεία ψυχαναγκαστικά, υστερικά, παρανοϊκά κτλ. Για να συνιστούν τα στοιχεία αυτά διαταραχή προσωπικότητας χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα δυσπροσαρμοστικά και δύσκαμπτα, ώστε να προκαλούν σημαντική προσωπική ενόχληση ή σημαντική έκπτωση της λειτουργικότητας του ατόμου.

Μην μπαίνετε στον πειρασμό της αυτοδιάγνωσης μέσω άρθρων που διαβάζετε στο διαδίκτυο. Αν υποπτεύεστε κάποια διαταραχή ή αν ταλαιπωρείστε από μια σειρά συμπεριφορών, σκέψεων και συναισθημάτων, απευθυνθείτε σε ειδικό ψυχικής υγείας προκειμένου να διερευνήσετε το θέμα.

Συγγραφή Άρθρου

E-Psychology.gr

e psy logo twitter2Επιστημονική ομάδα Ειδικών Ψυχικής Υγείας - Τμήμα Σύνταξης Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Βρείτε ειδικό Ψ.Υγείας

Ο μοναδικός εξειδικευμένος κατάλογος Ψυχολόγων, Συμβούλων Ψ.Υγείας.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Ο θεραπευτής έχει πολλούς θεραπευόμενους. Ο θεραπευόμενος, έναν θεραπευτή
θεραπευτική σχέση

Υπάρχουν φορές που οι θεραπευόμενοι μου παραπονιούνται για την ανισότητα της ψυχοθεραπευτικής συνθήκης - γράφει ο Irvin Yalom στο βιβλίο του "Το δώρο της ψυχοθεραπείας".

Εκείνοι με σκέφονται πολύ περισσότερο από όσο σκέφτομαι εγώ εκείνους. Δείχνω πολύ σημαντικότερος για τη ζωή τους, από όσο δείχνουν εκείνοι για τη δική μου ζωή.

Πωλούνται 4 Μεταχειρισμένα Βιβλία Ψυχολογίας

Πωλούνται τρία επιστημονικά βιβλία που σχετίζονται με θέματα Γνωσιακής και Συμπεριφοριστικής Θεραπείας και ένα βιβλίο αυτοβοήθειας.

Αντιγόνη Γαρυφαλλάκη

antigoni garifallakiΟνομάζομαι Αντιγόνη Γαρυφαλλάκη, γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Νέα Σμύρνη. Είμαι πτυχιούχος του Τμήματος Ψυχολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος άδειας άσκησης επαγγέλματος ψυχολόγου (Α.Π. 3659/30-07-2012). Εξειδικεύτηκα στην Ειδική Αγωγή στο Παιδαγωγικό Τμήμα του Πανεπιστήμιου Αθηνών και το Κέντρο Έρευνας και Μελέτης της Ψυχοφυσιολογίας. Ολοκλήρωσα τις μεταπτυχιακές σπουδές μου στην Ψυχολογία της Εκπαίδευσης (MEd. Psychology of Education) στο University of Manchester του Ηνωμένου Βασιλείου, και επέστρεψα στην Ελλάδα για να ασκήσω το επάγγελμά μου.

Έχω συνεργαστεί με τα κέντρα ειδικής αγωγής "Μαργαρίτα" και "Ερμής" ως φοιτήτρια στα πλαίσια της πρακτικής μου άσκησης. Επιπλέον, συνεργάστηκα σε εθελοντικό επίπεδο ως ψυχολόγος με το Παιδοψυχιατρικό Τμήμα του Κοινοτικού Κέντρου Ψυχικής Υγείας Παγκρατίου του Γ.Ν.Α. Ευαγγελισμός καθώς και με τον Μη-Κερδοσκοπικό Οργανισμό "Ένα παιδί, ένας κόσμος". Σήμερα εργάζομαι στην δημόσια εκπαίδευση ως αναπληρώτρια εκπαιδευτική ψυχολόγος προσφέροντας υπηρεσίες αξιολόγησης και υποστήριξης σε μαθητές ειδικής και γενικής αγωγής καθώς και στους γονείς και εκπαιδευτικούς.

Η πορεία μου φυσικά δεν σταματά εδώ. Η δια βίου μάθηση αποτελεί κινητήριο δύναμη για την προσωπική, επιστημονική και επαγγελματική μου ανάπτυξη, κάτι που επιδιώκω με συνεχείς εκπαιδεύσεις και συνεργασίες τόσο με επαγγελματίες όσο και την ακαδημαϊκή κοινότητα. Αυτή την περίοδο εκπαιδεύομαι στην Συστημική Θεραπεία και Θεραπεία Οικογένειας.

Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για πτυχιούχους Κοινωνικών & Ανθρωπιστικών Επιστημών
find-job

Η Οργάνωση της Κοινωνίας των Πολιτών ΜΕΤΑδραση αναζητά άτομα για να ενισχύσει το Δίκτυο Επιτροπείας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, το οποίο δραστηριοποιείται σε όλη την Ελλάδα, σε σημεία στα οποία εντοπίζονται και διαμένουν πολλά από τα ασυνόδευτα παιδιά.

Ψυχολόγος στον Ενιαίο Δημοσιογραφικό Οργανισμό Επικουρικής Ασφάλισης & Περίθαλψης

Ο Ενιαίος Δημοσιογραφικός Οργανισμός Επικουρικής Ασφάλισης & Περίθαλψης επιθυμεί να συνεργασθεί με Ψυχολόγο, για παροχή υπηρεσιών στις εγκαταστάσεις του Οργανισμού στην Αθήνα.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.