Στην Αγχώδη-Αποφευκτική Διαταραχή της Προσωπικότητας, το άτομο έχει έντονο φόβο για την αρνητική κριτική από άλλα άτομα και κατά συνέπεια υποφέρει από υψηλά επίπεδα κοινωνικής δυσφορίας. Τα άτομα αυτά τείνουν να συνάπτουν σχέσεις μόνο όταν η πλήρης αποδοχή, χωρίς επικρίσεις, είναι σχεδόν εγγυημένη, είναι κοινωνικά αποστασιοποιημένα, έχουν χαμηλή αυτοπεποίθηση και μεγάλη επιθυμία για συμπάθεια και αποδοχή από τους άλλους. 

Μόνον όταν νιώσουν ότι ένα άλλο άτομο τα αποδέχεται χωρίς καμιά κριτική και τα υποστηρίζει, μπορεί να προχωρήσουν σε στενές σχέσεις. Γενικά, ο φόβος τους για την απόρριψη είναι μεγαλύτερος από την επιθυμία τους για την συμπάθεια των άλλων. Σε μια κοινωνική επαφή, το κάθε σχόλιο, εύκολα ερμηνεύεται ως αρνητική κριτική.

Διαγνωστικά κριτήρια Αποφευκτικής Διαταραχής

  • το άτομο πληγώνεται εύκολα από κριτική ή αποδοκιμασία.
  • δεν έχει στενούς φίλους και δεν εμπιστεύεται ανθρώπους, εκτός ίσως από συγγενείς πρώτου βαθμού.
  • αν δεν θεωρεί ότι θα είναι επιθυμητό, δείχνει μεγάλη απροθυμία να συμμετέχει σε κοινωνικές δραστηριότητες.
  • γενικά, αποφεύγει επαγγελματικές δραστηριότητες που απαιτούν σημαντική διαπροσωπική επαφή.
  • είναι λιγομίλητο σε κοινωνικές δραστηριότητες καθώς φοβάται ότι αν μιλήσει ή απαντήσει σε ερωτήματα, θα εκτεθεί, θα απαντήσει λανθασμένα ή δεν θα μπορέσει να απαντήσει καθόλου.
  • έχει έντονο φόβο μήπως έρθει σε δύσκολη θέση.
  • επιθυμεί να έχει μια ρουτίνα από την οποία δεν βγαίνει εύκολα. Υπερβάλει για τις πιθανές δυσκολίες ή τους κινδύνους που μπορεί να συναντήσει αν βγει από τη ρουτίνα του. Για παράδειγμα, μπορεί να ακυρώσει μια δραστηριότητα με το επιχείρημα ότι θα κουραστεί πολύ στην προσπάθεια του να φτάσει στον τόπο της δραστηριότητας.

Αιτιολογία της Αποφευκτικής Διαταραχής

Δεν υπάρχουν επαρκείς έρευνες αναφορικά με τα αίτια της συγκεκριμένης διαταραχής. Φαίνεται ωστόσο ότι μια εγγενής προδιάθεση υπάρχει. Ακόμη, εμπειρίες της παιδικής ηλικίας μοιάζει να διαδραματίζουν ρόλο στην μετέπειτα ανάπτυξη της αποφευκτικής διαταραχής.

Θεραπεία Αποφευκτικής Διαταραχής

Τόσο η ατομική όσο και η ομαδική ψυχοθεραπεία είναι αποτελεσματικές στην διαταραχή αυτή. Τα άτομα αυτά ωστόσο, εμφανίζουν ιδιαίτερη δυσκολία να αποδεχτούν την συμμετοχή τους σε μια ομαδική διαδικασία, ακριβώς εξαιτίας του κοινωνικού άγχους που βιώνουν, του φόβου της κριτικής, του φόβου της απόρριψης.

Γνωσιακές - Συμπεριφορές τεχνικές, είτε σε ατομικό είτε σε ομαδικό επίπεδο, μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά, ώστε το άτομο να αναγνωρίσει τις γνωστικές στρεβλώσεις και να αντιμετωπίσει, με σταδιακή απευαισθητοποίηση την διαταραχή.

Σε κάποιο βαθμό, θετικά επιδρούν τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, οι αναστολείς της ΜΑΟ και οι εκλεκτικοί αναστολείς της επαναπρόσληψης της σεροτονίνης.

Σημείωση: Η τυποποίηση στοιχείων προσωπικότητας δεν σημαίνει παθολογικότητα. Κοιτώντας μέσα μας, θα μπορούσαμε αρκετά εύκολα να ανακαλύψουμε στοιχεία ψυχαναγκαστικά, υστερικά, παρανοϊκά κτλ. Για να συνιστούν τα στοιχεία αυτά διαταραχή προσωπικότητας χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα δυσπροσαρμοστικά και δύσκαμπτα, ώστε να προκαλούν σημαντική προσωπική ενόχληση ή σημαντική έκπτωση της λειτουργικότητας του ατόμου.

Μην μπαίνετε στον πειρασμό της αυτοδιάγνωσης μέσω άρθρων που διαβάζετε στο διαδίκτυο. Αν υποπτεύεστε κάποια διαταραχή ή αν ταλαιπωρείστε από μια σειρά συμπεριφορών, σκέψεων και συναισθημάτων, απευθυνθείτε σε ειδικό ψυχικής υγείας προκειμένου να διερευνήσετε το θέμα.

Συγγραφή Άρθρου

E-Psychology.gr

e psy logo twitter2Επιστημονική ομάδα Ειδικών Ψυχικής Υγείας - Τμήμα Σύνταξης Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Βρείτε ειδικό Ψ.Υγείας

Ο μοναδικός εξειδικευμένος κατάλογος Ψυχολόγων, Συμβούλων Ψ.Υγείας.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Το μανιφέστο της ευτυχίας
ευτυχία

Making Slough Happy (Φέρνοντας την ευτυχία στο Slough), είναι η εκπομπή που πριν από μερικά χρόνια ξεκίνησε στη Βρετανική Τηλεόραση. Το επίκεντρο της εκπομπής αυτής, ήταν η ευτυχία. Σκοπός της εκπομπής ήταν να συγκεντρώσει ένα σύνολο δραστηριοτήτων και συμπεριφορών που μπορούν να φέρουν τη μέγιστη ευτυχία σ΄ένα μεγάλο αριθμό ανθρώπων, ακόμη και σε όσους αισθάνονται πεσμένοι ψυχολογικά.

Μη βασανίζεστε για μικροπράγματα... γιατί όλα είναι μικροπράγματα
ola einai mikropragmataΣυγγραφέας: Richard Carlson
Μετάφραση: Αγορίτσα Μπακοδήμου
Επιμέλεια: Χρύσα Ξενάκη
Εκδόσεις: Πεδίο
Σχήμα: 13.5 x 16.5 cm
Σελίδες: 272
Εξώφυλλο: Μαλακό
 
Μήπως η ζωή σας είναι γεμάτη άγχος; Φυσικά και είναι, ειδικά στις μέρες μας που η ζωή είναι περίπλοκη και γεμάτη δυσκολίες.
 
« Χωρίς αμφιβολία, πολλοί από εμάς έχουμε κατακτήσει τη νευρωτική τέχνη τού να περνούμε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μας ανησυχώντας για τα πάντα ».
Το εγώ είναι εχθρός
to ego einai exthrosΣυγγραφέας: Ryan Holiday
Μετάφραση: Χαριτωμένη Βόντα
Επιμέλεια: Χρύσα Ξενάκη
Εκδόσεις: Πεδίο
Σχήμα: 13.5 x 16.5 cm
Σελίδες: 368
Εξώφυλλο: Μαλακό
 
Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, οι δυνατότητες που παρέχουν τα social media και η τεχνολογία, και οι ποικίλες μορφές ναρκισσιστικής αυτοπροβολής ρίχνουν λάδι στη φωτιά του Εγώ – πυροδοτώντας την αλαζονεία, την αίσθηση της υπεροχής και τη βεβαιότητα
που υπερβαίνει τα όρια της αυτοπεποίθησης και του ταλέντου.
 
Το Μυστικό
the secretΣυγγραφέας: Ρόντα Μπερν (Rhonda Byrne)
Μετάφραση: Αύρα Κονιόρδου
Εκδόσεις: Πεδίο
Σχήμα: 17 x 24 cm
Σελίδες: 240
Εξώφυλλο: Μαλακό
10η Επετειακή Έκδοση
 
Στην ανάδυση και κατανόηση μιας βαθιά κρυμμένης, ανεκ-μετάλλευτης εσώτερης δύναμης του ανθρώπου, η οποία τον βοηθά να αντιμετωπίζει και να υπερπηδά ει δυνατόν τα
εμπόδια που θέτει η ζωή, στοχεύει αυτό το βιβλίο.
Η δημοφιλής συγγραφέας Ρόντα Μπερν, ξεκινώντας από την προσωπική της ιστορία, μια συνοπτική περιγραφή τού πώς ανακάλυψε το σωτήριο Μυστικό ούσα στο χείλος της καταστροφής, οδηγεί τον αναγνώστη, με τη βοήθεια των «διδασκάλων» οι οποίοι συμμετέχουν ευρηματικά στο βιβλίο, να κερδίσει πολλά με τη δύναμη της σκέψης του.
2η Συνάντηση Ψυχοθεραπειών στο Χωριό Ψ

2η Συνάντηση Ψυχοθεραπειών με θέμα: «Αργοναυτική Εκστρατεία: Στόχος-Σχέση-Σύνδεση-Ταξίδι-Θεραπεία» στις Πινακάτες Πηλίου από 18 έως 27 Αυγούστου. Το βουνό των Κενταύρων, γνωστό για τις θεραπευτικές του ιδιότητες, και πιο συγκεκριμένα οι Πινακάτες, ένα διατηρητέο χωριό, με Προεδρικό Διάταγμα από το 1979 με έντονο παραδοσιακό χρώμα, αποτελεί και το φετινό καλοκαίρι, τόπο φροντίδας της ψυχής.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.