Τα όρια τα μαθαίνουμε και τα διαμορφώνουμε εν μέρει από τους γονείς, μέσα από το καθρέφτισμα και τη μοντελοποίηση του οριοθετημένου τρόπου συσχέτισης που διέπεται από σεβασμό. Έτσι μαθαίνουμε πώς και πότε να ερχόμαστε σε επαφή με τους άλλους. Όταν αυτή η διαδικασία αλλοιώνεται, τότε δεν διαμορφώνονται σωστά τα όρια.

Ως αποτέλεσμα, μερικοί άνθρωποι δημιουργούν ισχυρές άμυνες βασισμένες στο φόβο, που λειτουργούν σαν τείχη πάνω από τα οποία «κρυφοκοιτάζουν» τον κόσμο. Άλλοι, δεν έχουν καθόλου όρια και αφήνουν τον εαυτό τους εκτεθειμένο σε εισβολή, συναισθηματική αδιαφοροποίηση (έντονη εξάρτηση από τους άλλους και ανύπαρκτη αυτονομία/διαφοροποίηση) ή κακοποίηση.

Τα υγιή όρια μας παρέχουν προστασία και μας δίνουν τα μέσα για να λέμε «όχι» όταν αισθανόμαστε να συμβαίνει μια παραβίαση ορίων. Η έλλειψη ορίων δημιουργεί έλλειψη ασφάλειας και έλλειψη γείωσης ενώ τα σκληρά τείχη που υποκαθιστούν τα όρια, είναι φτιαγμένα από ένα μείγμα φόβου και θυμού.

Ένα μη γειωμένο άτομο χωρίς όρια, χρειάζεται να βρει καταφύγιο στο κεφάλι του, σε μια στάση υπερ-επαγρύπνησης, πίσω από το φρούριο της αμυντικής στάσης του όπου προσπαθεί να αναλύει τα πάντα, από μια θέση δυσπιστίας και -ενδεχομένως- παράνοιας. Σε αυτή την κατάσταση, ζει σε φόβο τον περισσότερο χρόνο και μπορεί να ασκεί έλεγχο προκειμένου να νιώθει ασφαλής.

Εναλλακτικά, μπορεί να αποσυνδέεται συχνά, δηλαδή «αποσύρεται» στον δικό του κόσμο και έτσι αποφεύγει να αισθανθεί το σώμα του ή να έρθει σε επαφή με το περιβάλλον ή τους άλλους ανθρώπους. Αυτές οι άμυνες ήταν, ενδεχομένως, εκείνες που υιοθέτησε κατά την παιδική ηλικία για να μπορέσει να επιβιώσει και να αντέξει τα προβλήματα, τα τραύματα και τον πόνο που υπέστη και που τώρα έχουν γίνει οι κύριες άμυνες που χρησιμοποιεί στην ενήλικη ζωή.

Συνήθως ένα τέτοιο άτομο έχει ανάγκη από ένα μεγάλο όριο ασφαλούς χώρου γύρω του, που έρχεται σε αντίθεση με το πώς λειτουργεί η πλειοψηφία της κοινωνίας στις εκάστοτε συναναστροφές. Πιθανά να βιώνει τους άλλους ανθρώπους ως επικίνδυνους, καθώς αισθάνεται ότι «εισβάλλουν στο χώρο του», όταν στην πραγματικότητα λειτουργούν μέσα απ’ αυτό που θεωρείται ασφαλής ουδέτερος χώρος για την πλειοψηφία των άλλων.

Το θέμα είναι ότι ως παιδί, δεν έμαθε ποιες είναι οι ενδεδειγμένες συμπεριφορές και τα κατάλληλα ασφαλή όρια στη κοινωνική συναναστροφή, οπότε το άτομο στην ενήλικη ζωή είναι κοινωνικά εκτοπισμένο. Ένα τέτοιο άτομο συνήθως εκδηλώνει αδέξιες συμπεριφορές στα κοινωνικά πλαίσια και έτσι μπορεί να καταστήσει τον εαυτό του ευάλωτο σε εκφοβισμό, πειράγματα ή απόρριψη. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα ενισχύσει τα συμπεράσματα που έχει βγάλει ότι η ζωή και οι άλλοι άνθρωποι είναι «επικίνδυνοι».

Ο άνθρωπος αυτός συνήθως δεν αντιλαμβάνεται τη δική του συμμετοχή σε μια τέτοια δυναμική και ότι ουσιαστικά εξαιτίας της γίνεται θύμα στις περιστάσεις της ζωής. Μπορεί να λέει «ναι» ενώ στην πραγματικότητα θέλει να πει «όχι» αλλά δεν το κάνει. Σαμποτάρει τα δικαιώματά του με την αδυναμία του να επικοινωνήσει τις ανάγκες και τις επιθυμίες του, όταν είναι σκόπιμο να το πράξει.

Αυτό είναι συνήθως μια ένδειξη ότι το άτομο δεν είχε κανένα δικαίωμα ή καμία ασφάλεια να πει «όχι» ως παιδί στους γονείς ή στους δασκάλους του. Μπορεί να είχε υποστεί σωματική ή διανοητική/συναισθηματική κακοποίηση και έτσι τώρα λέει «ναι» ακόμη, καθώς το σώμα του μπαίνει στο φόβο και στο τραύμα.

Ως ενήλικας, μπορεί να κατηγορεί το άλλο άτομο και ταυτόχρονα να γίνεται θύμα του. Θεωρεί τον άλλο επικίνδυνο, αναξιόπιστο, αγενή, νταή ή ηλίθιο χωρίς ωστόσο να σκεφτεί με ποιο τρόπο θα έπρεπε να επικοινωνήσει τις ανάγκες και τις επιθυμίες του αλλά δεν το έκανε.

Είναι ευθύνη κάθε ενήλικα να επικοινωνεί τις ανάγκες του σχετικά με τα όρια, όπως και όταν αυτό απαιτείται.

Χωρίς τη φωνή της διαμαρτυρίας ή το «όχι», δεν μπορούμε ποτέ να έχουμε ένα αυθεντικό «ναι» στη ζωή και στους άλλους. Πολλά θύματα προσπαθούν να ευχαριστούν τους άλλους προκειμένου να αποφύγουν το θυμό, την απόρριψη, την εγκατάλειψη ή την κακοποίηση από κάποιον άλλο. Δεν είναι αληθινοί με τον εαυτό τους και τους άλλους. Δεν νιώθουν ασφάλεια και καθιστούν και τους άλλους μη ασφαλείς στην πορεία.

Σε πολλούς ανθρώπους που έρχονται στη θεραπεία συναντάμε την αποκηρυγμένη διαμαρτυρία και την καταστολή του «όχι» (του παιδιού) που είναι θαμμένα στο ασυνείδητο και αντανακλώνται στη σωματική στάση του ατόμου. Μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων έχουν γίνει «καλοί» και έχουν νεκρώσει τον εαυτό τους στα ανεπεξέργαστα συναισθήματα του θυμού, του μίσους και της απελπισίας.

Μπορούν να διαμαρτυρηθούν μόνο έμμεσα και παθητικά, συνήθως στους λίγους «ασφαλείς» ανθρώπους που έχουν μείνει στη ζωή τους. Δημιουργούν προβλήματα στις σχέσεις τους με τους φίλους και την οικογένεια, στην εργασία και με θεραπευτές που στην αρχή τους αντιλαμβάνονται ως «καλούς» αλλά που στη συνέχεια γίνονται σύντομα «κακοί». Κατά συνέπεια, έχουν την τάση να απομονώνονται περισσότερο και να εμπιστεύονται όλο και λιγότερους ανθρώπους.

Στη σωματική ψυχοθεραπεία βοηθάμε αυτά τα άτομα να εκφράσουν τη διαμαρτυρία τους και να μάθουν να συνειδητοποιούν και να αντέχουν τα συναισθήματά τους. Δεν υπάρχει μέλλον για τους ενήλικες που βρίσκονται σε σχέση και δείχνουν προς τα έξω παθητικοί αλλά εσωτερικά κρίνουν και έχουν κρυφές σκέψεις και συναισθήματα και στη συνέχεια τιμωρούν τους άλλους μέσω παθητικής επιθετικότητας. Το άτομο πρέπει να έρθει άμεσα και συνειδητά σε επαφή με την οργή και το μίσος του και στη συνέχεια να τα εκφορτίσει εκφράζοντάς τα μέσα στη θεραπεία.

Στη Σωματική Ψυχοθεραπεία, παράλληλα με τη ψυχοδυναμική επεξεργασία, δουλεύουμε και με ασκήσεις γείωσης, φόρτισης και εκφόρτισης, για να δημιουργηθούν όρια μέσα από το σώμα του ατόμου.

Οι ασκήσεις βοηθούν επίσης στην απελευθέρωση των καταπιεσμένων τραυμάτων στο σώμα. Δουλεύουμε με και αποκαθιστούμε την ασυνείδητη προδιάθεση στο σώμα και στη μυϊκή στάση, ώστε το άτομο να μετακινηθεί από την έντονη σύσπαση της κατάστασης «μάχης ή φυγής» και να μπει σε μια κατάσταση ηρεμίας και ασφάλειας του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος.

Ακόμη, οι ασκήσεις παρέχουν γείωση στο άτομο, που σημαίνει το να ζεις στο παρόν, σε ενσώματη κατάσταση επίγνωσης κάθε στιγμή. Αν δεν είμαστε γειωμένοι, είναι πολύ δύσκολο να έχουμε ευέλικτα και λειτουργικά όρια που μας κάνουν ασφαλείς στη ζωή.

 

Συγγραφή Άρθρου

Παναγιώτα Κυπραίου - Ψυχοθεραπευτής

Παναγιώτα Κυπραίου: έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology”, σημαίνει ότι το E-Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχοθεραπεύτρια, Συντονίστρια Σχολών Γονέων.
Κάτοχος του Ευρωπαϊκού Πιστοποιητικού Ψυχοθεραπείας (ECP), Μέλος της British Psychological Society και της European Association for Body Psychotherapy.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Κάντε εγγραφή στο 15νθημερο Newsletter για ενημέρωση σεμιναρίων, νέων άρθρων, βιβλίων, θέσεων εργασίας κ.α.


Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα
Παιδί και έφηβος, οικογένεια
Πώς να πειθαρχήσετε τα παιδιά σας μέσω του περιγραφικού επαίνου
  • Τρίτη, 14 Μάρτιος 2017
  • Από: Βαλεντίνα Θεοδώρου

Η συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών είναι ένα βαρύ και δύσκολο στοίχημα για τους γονείς. Μέσα σε μια δυσβάσταχτη και γεμάτη απαιτήσεις καθημερινότητα, οι γονείς καλούνται να πειθαρχήσουν και να...

Παιδί και έφηβος, οικογένεια
Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ADHD)
  • Τετάρτη, 08 Μάρτιος 2017
  • Από: Ειρήνη Κελγιάννη

Ένα αρκετά γνωστό φαινόμενο στις μέρες μας είναι τα παιδιά να έχουν μαθησιακές δυσκολίες. Παλαιότερα δεν υπήρχε κάποια διάγνωση για τα συγκεκριμένα παιδιά με αποτέλεσμα να είναι...

Διάφορα θέματα Ψυχολογίας
Αυτοπραγμάτωση: Τι είναι και πώς επιτυγχάνεται σύμφωνα με τον Maslow
  • Τετάρτη, 08 Μάρτιος 2017
  • Από: Έλλη Γκαλτέμη

Σύμφωνα με τον υποστηρικτή της θετικής ψυχολογίας, Αβραάμ Μάσλοου, η ψυχολογία οφείλει να διαθέτει διευρυμένα επιστημονικά όρια και δεν πρέπει να αρκείται μόνο στην εξέταση της συμπτωματολογίας και, κατ’ επέκταση, στην εξεύρεση μεθόδων αντιμετώπισης αυτής.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ


Βρείτε ειδικό Ψ.Υγείας

Ο μοναδικός εξειδικευμένος κατάλογος Ψυχολόγων, Συμβούλων Ψ.Υγείας.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Πως μπορούμε να τιθασεύσουμε τον εσωτερικό κριτή;
εσωτερικός κριτής

Όλοι γνωρίζουμε τη γκρινιάρικη φωνή μέσα μας που λέει ότι είμαστε ανεπαρκείς και μας θυμίζει τις αποτυχίες μας. Μερικές φορές ακούμε μια φωνή που μας προειδοποιεί να μην κάνουμε μεγαλεπήβολα σχέδια, να μη στοχεύουμε πολύ ψηλά ή να μην είμαστε τόσο σίγουροι για τον εαυτό μας.

Η θετικότητα κατευθύνει τους επιγενετικούς μας μηχανισμούς προς την υγεία
θετικότητα και επιγενετική

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν ότι δεν μπορούμε πραγματικά να αλλάξουμε και έτσι χρησιμοποιούν αυτό σαν δικαιολογία για να μην κοιτάξουν πέρα από τις τρέχουσες συνθήκες και την κατάσταση της ζωής τους. Όμως τώρα πλέον γνωρίζουμε ότι μπορούμε να είμαστε είτε συνειδητοί ή μη συνειδητοί συμμέτοχοι και δημιουργοί στη δική μας εξέλιξη μέσω των διαδικασιών της Επιγενετικής που συνδέονται με τη σωματονοητική μας κατάσταση.

Πως μπορούμε να ξεπεράσουμε την τελειομανία;
τελειομανία

Α. Αλλαγή του τελειομανούς τρόπου σκέψης
1.Εξασκήσου στο ρεαλιστικό τρόπο σκέψης. Επειδή οι τελειομανείς είναι συχνά πολύ επικριτικοί με τον εαυτό τους, ένας πολύ αποτελεσματικός τρόπος για να ξεπεράσεις την τελειομανία είναι να αντικαταστήσεις τις αυτοκριτικές ή τελειομανείς σκέψεις με πιο ρεαλιστικές και βοηθητικές δηλώσεις.

Γιατί τσακώνονται τα ζευγάρια;
ζευγάρια τσακωμός

Πολύ συχνά, τα ζευγάρια δεν τσακώνονται για αυτό που νομίζουν, δηλαδή για τα χρήματα, το σεξ, την ανατροφή των παιδιών, τα πεθερικά ή τις δουλειές του σπιτιού. Στην πραγματικότητα, οι σύντροφοι τσακώνονται κυρίως όταν πιστεύουν ότι το ταίρι τους δεν ενδιαφέρεται για το πώς αισθάνονται. Τσακώνονται εξαιτίας του πόνου της αποσύνδεσης.

Αναλύοντας το μοτίβο της αναβλητικότητας
αναβλητικότητα

Το μοτίβο της αναβλητικότητας χαρακτηρίζεται από την τάση να αποφεύγουμε ορισμένα είδη δράσης. Μπορεί να αποφεύγουμε καθήκοντα που δεν μας αρέσουν ιδιαίτερα. Μπορεί επίσης να αποφεύγουμε πράγματα που πραγματικά θέλουμε να κάνουμε, ειδικά δραστηριότητες που συνεπάγονται την ανάληψη ρίσκου και την πιθανότητα της αποτυχίας.