Η τελειομανία είναι ένας πολυδιάστατος τύπος προσωπικότητας που σχετίζεται με έναν αριθμό από ψυχολογικές, διαπροσωπικές και συσχετιζόμενες με την επίδοση δυσκολίες. Δεν είναι πρωτογενής διαταραχή από μόνη της, αλλά μπορεί να είναι ένδειξη διαταραχής και πιο συγκεκριμένα της Ψυχαναγκαστικής Διαταραχής.

Γενικότερα είναι ένας παράγοντας που δημιουργεί προβλήματα σε ενήλικες, εφήβους και παιδιά. Δεν πρέπει να συγχέουμε την τελειομανία με το υγιές κυνήγι της τελειότητας, το οποίο είναι θετικό γιατί συνήθως συνοδεύεται από μία αίσθηση ικανοποίησης και ολοκλήρωσης μετά από την επίτευξη ενός στόχου. Η τελειομανία ωστόσο δεν είναι μία τέτοια υγιής συμπεριφορά. Οι τελειομανείς θέτουν πολύ υψηλούς, πολλές φορές και άπιαστους στόχους τους οποίους είναι δύσκολο να πετύχουν με αποτέλεσμα να μην είναι ποτέ ευχαριστημένοι από την επίδοσή τους.

Ο Κύκλος της Τελειομανίας

    • Τα άτομα αρχικά θέτουν υψηλούς και μη εύκολα επιτεύξιμους στόχους.
    • Αποτυγχάνουν στην πραγματοποίησή τους γιατί δεν ξέρουν από πού να ξεκινήσουν.
    • Η πίεση για την επίτευξη στόχου και η αναπόφευκτη συνεχής αποτυχία μειώνουν την παραγωγικότητα και αποτελεσματικότητα του ατόμου.
    • Αυτό οδηγεί τα άτομα να είναι αυστηρά με τον εαυτό τους και να αυτοκατηγορούνται, με αποτέλεσμα την χαμηλή αυτοεκτίμηση, το άγχος και την κατάθλιψη.
    • Παρατούν ολοκληρωτικά τους στόχους τους και θέτουν καινούργιους με αποτέλεσμα ο κύκλος να ξαναρχίζει.


Περιγραφή Προβλημάτων και Τυπικών Συμπεριφορών Τελειομανών
Έρευνες έχουν δείξει ότι οι τελειομανείς είναι πιο αγχώδεις και είναι λιγότερο αποδοτικοί στις εργασίες που έχουν αναλάβει να φέρουν εις πέρας. Ο έντονος φόβος τους για αποτυχία σε συνδυασμό με τους πολύ δύσκολους στόχους που θέτουν έχουν ως αποτέλεσμα την αποτυχία. Ως αποτυχία θεωρούν οποιαδήποτε παρέκκλιση από τον ακριβή τελικό τους στόχο. Αν δεν πετύχουν τον στόχο τους στο έπακρο νιώθουν ανάξιοι. Ο φόβος της αποτυχίας των τελειομανών είναι τόσο έντονος που πολλές φορές έχει αρνητική επίπτωση στην λειτουργικότητά τους μέσα από την καθημερινότητα. Επίσης αντιμετωπίζουν δυσκολία στο να δουν την θετική όψη των γεγονότων.

Ο φόβος για αποτυχία για τους τελειομανείς ισοδυναμεί με τον φόβο μήπως κάνουν λάθος. Αυτός τους ο φόβος οδηγεί στο να χάνουν ευκαιρίες να μάθουν και να ωριμάσουν. Καθοδηγούνται αποκλειστικά από τα «πρέπει» και όχι από τα «θέλω» τους.

Οι τελειομανείς έχουν την τάση να πιστεύουν ότι οι δικές τους προσπάθειες προς επίτευξη κάποιου στόχου είναι μάταιες, αδιέξοδες και ανεπαρκείς. Για τους άλλους πιστεύουν ότι μπορούν να πετύχουν καταβάλλοντας ελάχιστη προσπάθεια, κάνοντας λίγα λάθη, μη βιώνοντας συναισθηματικό στρες και έχοντας εμπιστοσύνη στον εαυτό τους.

Ένας άλλος φόβος των τελειομανών είναι ο φόβος της απόρριψης. Δεν θέλουν να ανακαλύψουν οι άλλοι τα λάθη τους γιατί νομίζουν ότι αν γίνει αυτό δεν θα είναι πλέον αποδεκτοί. Με το να είναι τέλειοι προστατεύουν τους εαυτούς τους από την κριτική, την απόρριψη και την αποδοκιμασία.

Οι τελειομανείς συχνά αναφέρονται στην αυτοεκτίμησή τους μόνο σε σχέση με την ικανότητά τους να πετυχαίνουν στόχους και αυτός είναι ένας παράγοντας της χαμηλής τους αυτοεκτίμησης. Με το να θέτουν πολύ δύσκολους στόχους αυξάνουν τις πιθανότητες να μην καταφέρουν να τους πετύχουν, κάτι που έχει άμεση επίπτωση στην αυτοεκτίμησή τους αφού γι? αυτούς η αυτοεκτίμηση μεταφράζεται ως επίτευξη στόχων.

Επίσης, επειδή συχνά οι τελειομανείς θεωρούν ότι έχουν απογοητεύσει τους άλλους, ιδιαίτερα όταν δεν καταφέρνουν να πετυχαίνουν στόχους, έχουν αυξημένα αισθήματα ντροπής και ενοχών. Για να απαλλαγούν από αυτά τα αρνητικά συναισθήματα εφαρμόζουν ένα αυστηρό καθημερινό πρόγραμμα.

Η χαμηλή αυτοεκτίμηση και το αίσθημα αποτυχίας των τελειομανών σε μεγαλύτερες ηλικίες μπορεί να οδηγήσει στην αυξημένη χρήση αλκοόλ, ναρκωτικών και άλλων επικίνδυνων και επιβλαβών για την υγεία ουσιών. Επίσης τελειομανή άτομα καταφεύγουν στον τζόγο ή και άλλες συμπεριφορές που εμπεριέχουν την ανάληψη ρίσκου.

Πιθανά Αίτια Τελειομανίας
Υπάρχουν εισηγήσεις ότι οι αιτίες της τελειομανίας πηγάζουν στις σχέσεις των γονέων με τα παιδιά τους. Συγκεκριμένα οι μαθητές που προέρχονται από οικογένειες με μερική ή καθόλου αποδοχή δεν μαθαίνουν πως μπορούν να ικανοποιήσουν τους γονείς τους και αυτοί που προέρχονται από οικογένειες με υπό όρους αποδοχή όπου οι γονείς επιβραβεύουν το παιδί τους μόνο όταν πλήρης επιτυχία, έχουν αυξημένες πιθανότητες να παρουσιάσουν τελειομανία.

Άλλες πιθανές αιτίες της τελειομανίας είναι η αντιγραφή από πλευράς του παιδιού των προτύπων συμπεριφοράς των τελειομανών γονέων ή η προσπάθεια ανταγωνισμού των τελειομανών συγγενών του αλλά και η τάση των δασκάλων να επιζητούν την τελειότητα και να κριτικάρουν τις ατέλειες στα επιτεύγματα των παιδιών.

Μορφές Τελειομανίας
Το μεγαλύτερο μέρος της βιβλιογραφίας αναφέρεται σε τρεις πιθανές εκδοχές τελειομανίας και σύμφωνα με τον Καναδικό Σύνδεσμο Ψυχολογίας καθένα από αυτά τα είδη σχετίζεται με διαφορετικού τύπου προβλήματα

    • Εσωτερικά κατευθυνόμενοι τελειομανείς: το άτομο τείνει να θέτει υψηλά προσωπικά πρότυπα επιτυχίας. θεωρείται ότι σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν προβλήματα κατάθλιψης και νευρική ανορεξία.
    • Εξωτερικά κατευθυνόμενοι τελειομανείς: το άτομο αναμένει από τους άλλους να είναι τέλειοι στις εργασιακές τους επιδόσεις. θεωρείται ότι σχετίζονται με προβλήματα όπως ανικανοποίηση από το γάμο τους, τη σεξουαλική ζωή τους αλλά και θυμό.
    • Κοινωνικά κατευθυνόμενοι τελειομανείς: το άτομο πιστεύει ότι τα άλλα άτομα αναμένουν την τελειότητα για τον εαυτό τους. θεωρείται ότι σχετίζονται με συμπτώματα άγχους ή κατάθλιψης, αλλά και με διατροφικές διαταραχές. 

 

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

  • Brophy J. (1996). Teaching problem students. NY: Guildford
  • Hewitt P. (2000). Psychology works for perfectionism. Canadian Psychological Association.
  • Thompson T., Foreman P. & Martin F. (2000). Impostor fears and Perfectionistic Concern Over Mistakes. Personality and Individual Differences


Αναδημοσίευση άρθρου κατόπιν σχετικής αδείας: Ψυχολογείν

 

Συγγραφή Άρθρου

E-Psychology.gr Επιστημονική ομάδα της πύλης ψυχολογίας E-Psychology.gr

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Κάντε εγγραφή στο 15νθημερο Newsletter για ενημέρωση σεμιναρίων, νέων άρθρων, βιβλίων, θέσεων εργασίας κ.α.


Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα
Εργασιακή Ψυχολογία
Εργασιακή εξουθένωση (burnout) και επιλογή επαγγέλματος
  • Δευτέρα, 20 Μάρτιος 2017
  • Από: Άννα Αλβανού

Σύμφωνα με την υπαρξιακή προσέγγιση, η ανάγκη των ανθρώπων να δώσουν νόημα στη ζωή τους μέσω της εργασίας συμβάλλει στην άρνηση της παραδοχής ότι ως θνητά όντα, καλούμαστε να...

Παιδαγωγική Ψυχολογία
Οι 10 Συμβουλές του Μάσλοου για την εκπαίδευση
  • Δευτέρα, 20 Μάρτιος 2017
  • Από: Έλλη Γκαλτέμη

Ο Μάσλοου, μέσα από την ιεραρχική απεικόνιση των αναγκών του ανθρώπου, θέλησε να δείξει την έμφυτη ροπή που παρουσιάζει ο άνθρωπος για τον συνεχή προσανατολισμό του προς την...

Σημαντικοί Ψυχολόγοι
Τζέντλιν (Eugene Gendlin)
  • Παρασκευή, 17 Μάρτιος 2017
  • Από: Έλλη Γκαλτέμη

Αμερικανός ψυχοθεραπευτής και φιλόσοφος, ο οποίος εισήγαγε τη θεραπευτική προσέγγιση του focusing (διαδικασία εστίασης) που μεταθέτει την προσοχή στο σώμα.Προσωπική ζωή του Eugene...

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ


Βρείτε ειδικό Ψυχικής Υγείας

Αναζητήστε ειδικούς για ιδεοληψίες, ψυχαναγκαστική διαταραχή. Ο μοναδικός εξειδεκευμένος κατάλογος.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Gender Based Violence Specialist at ActionAid Hellas

Deadline Application: 29-03-2107

Candidates must have at least three (3) years of working experience in social work, psychology, Gender studies or other related field.

Ψυχολόγος στο SolidarityNow
Υποβολή μέχρι: 28/03/2017
Τοποθεσία: Θήβα
Status: Full Time
Πόσο αντέχεις την αλήθεια;
poso antecheis tin alitheiaΣυγγραφέας: Γρηγόρης Βασιλειάδης
Σελίδες: 328
Διαστάσεις: 14x21
Εκδοτικός Οίκος: Εν Πλω
 
Θεραπευτικές επιγνώσεις για την ψυχή και τις σχέσεις
 
Το βιβλίο
Σκοπός της ζωής δεν είναι η ευτυχία, ούτε ο πόνος.
Δεν είναι να περνάς καλά, ούτε να γίνεις «καλός».
Είναι, με εργαλεία την αυθεντικότητα και την επιθυμία που σε κατοικούν, να βρεις το νόημα μέσα σε κάθε εξωτερική κι εσωτερική σου κατάσταση.
Το νόημα που δικαιώνει και αποβλέπει στην πίστη, την ελπίδα και την αγάπη.
Συμβουλευτική Ψυχολογία & Συμβουλευτική στην Ειδική Αγωγή, την Εκπαίδευση και την Υγεία

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ – ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Το Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ανακοινώνει την έναρξη της διαδικασίας υποβολής αιτήσεων για την εισαγωγή μεταπτυχιακών φοιτητριών και φοιτητών, για το ακαδημαϊκό έτος 2017-2018, στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) (ΦΕΚ 3607/31-12-2014/τ.B’) με τίτλο:

Psychologist at the Médecins du Monde Grèce (Larissa)
ORGANIZATION: Médecins du Monde Grèce (MdM Gr)
TITLE: Psychologist
LOCATION: Larissa
DURATION: Until December 2017
DEADLINE FOR APPLICATIONS: 24 March 2017