Όταν ένας η μια ασθενής διαγνωστεί ότι πάσχει από το Σύνδρομο του Χρόνιου Πυελικού Άλγους (ΧΠΑ), μπορεί να χρειαστεί -όπως είπαμε στα προηγούμενα άρθρα μας-  και την συνδρομή ψυχολόγου.
Αλλά ποιες μορφές ψυχοθεραπείας είναι οι πιο πρόσφορες για το σύνδρομο του Χρόνιου Πυελικού Άλγους?

Ο κλάδος της ψυχολογίας χαρακτηρίζεται από ένα αριθμό διαφορετικών τάσεων διάγνωσης και θεραπείας. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την δημιουργία διαφορετικών «σχολών» για την αντιμετώπιση των εκάστοτε ψυχολογικών προβλημάτων.

Αν και άλλα μοντέλα αντιμετώπισης ψυχολογικών αιτιάσεων όπως η Συστημική προσέγγιση για παράδειγμα μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες στους ασθενείς με ΧΠΑ, στο παρόν άρθρο μας θα ασχοληθούμε με την Συμπεριφεριολογική Ανάλυση ως μοντέλο θεραπείας του ΧΠΑ.

Ως Συμπεριφεριολογική Ανάλυση ορίζουμε την ανάλυση των ειδικών μεταβλητών που ελέγχουν ή επηρεάζουν την συμπεριφορά του ατόμου σε συγκεκριμένες καταστάσεις.

Βασικός του στόχος του θεραπευτικού αυτού μοντέλου είναι η δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για την θεραπευτική αλλαγή. Η θεώρηση βασίζεται στην παρατήρηση, ότι οι ασθενείς σπάνια βλέπουν την ανάγκη να αλλάξουν τον τρόπο που βλέπουν τον εαυτό τους, τα πράματα γύρω τους ή γενικά τον τρόπο ζωής τους. Εστιάζουν κυρίως στο να μεταβάλλουν τις συνέπειες των αντιδράσεων τους παρά τις ίδιες τις συμπεριφορές τους. Σαν αποτέλεσμα εμφανίζουν χαμηλά κίνητρα για την ενεργή συμμετοχή στη θεραπεία.

Η συμπεριφεριολογική ανάλυση έχει δύο στόχους:
Α) να βοηθήσει τους ασθενείς να αναγνωρίσουν τον σύνδεσμο ανάμεσα στις συμπεριφορές τους και στα εξωτερικά κίνητρα, και
Β) να δείξει στους ασθενείς ότι έχουν δύναμη να επηρεάσουν άλλους με τις πράξεις τους και με τις καταστάσεις που αυτές δημιουργούν.

Η συμπεριφεριολογική ανάλυση είναι μια συνεχής διαδικασία. Από
την πρώτη συνέντευξη οι ασθενείς μαθαίνουν τις διαφορές ανάμεσα στη
τωρινή κατάσταση τους και στην επιθυμητή κατάσταση, την οποία θέτουν ως στόχο. Έπειτα  μαθαίνουν να διαμορφώνουν μια λειτουργική ανάλυση της συμπεριφοράς τους, και  επανεκτιμούν τους στόχους τους
καθώς προχωρά η διαδικασία της αλλαγής.

 
Η ανάλυση της συμπεριφοράς βασίζεται σε τρεις δομικές έννοιες:

Α) Τις ικανότητες-δεξιότητες (competencies-skills)
Είναι ο τρόπος με τον οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται τη ζωή, καθώς και οι ειδικές δεξιότητες και ικανότητες επίλυσης των προβλημάτων του.

Β) Οι σκοποί (goals)
Η ικανότητα του ανθρώπου να θέτει σκοπούς τον διευκολύνει στην οργάνωση, στον έλεγχό και το σχεδιασμό της συμπεριφοράς του.

Γ) Ο εαυτός (the self)
Εδώ περιλαμβάνονται πολλές δοκιμασίες ελέγχου του εαυτού και αυτορρύθμισης οι οποίες μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την χρονική στιγμή ή περίσταση.

Αφού οριστεί η προβληματική συμπεριφορά και γίνει κατανοητός ο μηχανισμός που την παράγει και την συντηρεί, ο ασθενής αρχίζει να κατανοεί την ανάγκη για αλλαγή. Ωστόσο η σύγκρουση ανάμεσα στην επιθυμία για διατήρηση κάποιων στοιχείων (ωφέλιμων συνήθως για τον ασθενή), της υπάρχουσας κατάστασης, και στην συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας για κατάργηση αυτών μπορεί να είναι παράγοντες διστακτικότητας.

Η ψυχολογική προσέγγιση του προβλήματος έχει συνήθως τρία στάδια:
Στο πρώτο στάδιο η αυτοπαρατήρηση βοηθά τον ασθενή να καθορίσει λεπτομερώς και με ακρίβεια τις ιδιαίτερες συνθήκες, συμπεριφορές και συνέπειες που είναι προβληματικές. Στη συνέχεια τού ζητείται να παρατηρεί τις συμπεριφορές του και να καταγράφει σε ποιόν τομέα εμφανίζονται πιο συχνά προβλήματα, εάν περιορίζονται σε κάποιους ή γενικά, τι είδους ερέθισμα προηγείται και τι είδους ερέθισμα έπεται της συμπεριφοράς που τον απασχολεί.

Στο δεύτερο στάδιο, ο ασθενής αναλύει και κατανοεί την συμπεριφορά του, αναζητώντας τις αιτίες. Στη φάση ακριβώς αυτή καλείται να σκεφτεί τι αλλαγές θα ήταν εφικτές και επιθυμητές και να τις θέσει ως στόχους.

Στο τρίτο στάδιο ο θεραπευτής ασχολείται με την ενδυνάμωση των κινήτρων για θεραπεία , η οποία γίνεται όταν ο ασθενής κατανοήσει πόσο αναγκαία είναι η αλλαγή. Τεχνικές αξιολόγησης της προηγούμενης συμπεριφοράς του τον βοηθούν να αντιληφθεί τους παράγοντες που συντηρούν και ενισχύουν την δυσλειτουργική του συμπεριφορά καθώς και τους λόγους που επιβάλλουν την αναγκαιότητα της αλλαγής.

Βασικό μέλημα του θεραπευτή είναι να σπάζει την παθητικότητα, τους φόβους και την απροθυμία του ασθενή. Να του υπενθυμίζει τον ενεργητικό του ρόλο ως παρατηρητή και κριτή της ίδιας του της συμπεριφοράς. Έτσι ο ασθενής έχει ενεργητικό ρόλο και δεν καταθέτει απλώς τα προβλήματα του στον θεραπευτή περιμένοντας από εκείνον τη λύση και την επιστημονική απάντηση.

Παρόλο που όλα τα παραπάνω μπορεί να φαίνονται θεωρητικά ή κάπως δυσνόητα,  είναι όμως σημαντικές διεργασίες για την ψυχολογική εξισορρόπηση του ασθενούς και την αντιμετώπιση επώδυνων συνδρόμων της πυέλου, και σύνδρομα μυικής τάσης του πυελικού εδάφους.

Αυτές είναι δυο σημαντικές κατηγορίες νοσημάτων οι οποίες περιλαμβάνονται στον ορισμό του Χρόνιου Πυελικού Άλγους.
Εν κατακλείδι πρέπει να τονίσουμε- όπως έχουμε ήδη πει- χρειάζεται η συντονισμένη προσπάθεια ιατρών και ψυχοθεραπευτών για την αντιμετώπιση του συνδρόμου του ΧΠΑ, έτσι ώστε να επιτευχθεί μια ουσιαστική λύση στο πρόβλημα του ασθενούς.

Συγγραφή Άρθρου

Κωνσταντίνος Καλύβας

Χειρουργός Ουρολόγος - MSc, FEBU. Κέντρο Χρόνιου Πυελικού Άλγους

Επικοινωνία: 6944-836 815 | Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Βρείτε Ψυχολόγο - Ειδικό Ψ.Υγείας

Επιλέξτε ειδικό για θέματα Ψυχολογίας Υγείας στον μοναδικό εξειδικευμένο κατάλογο του ελληνικού διαδικτύου.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις του χρόνιου πυελικού άλγους (πρώτο μέρος)

Θα ήθελα να αρχίσουμε το σύντομο αυτό άρθρο εξηγώντας το τι εννοούμε λέγοντας «Σύνδρομο του Χρόνιου Πυελικού Άλγους». Στην Ιατρική επιστήμη λοιπόν  ως χρόνιο πυελικό άλγος ορίζεται «ο πόνος διάρκειας 6 μηνών ή παραπάνω, ο οποίος εντοπίζεται στην περιοχή της πυέλου, και είναι τέτοιας βαρύτητας ώστε να απαιτείται θεραπεία με φάρμακα ή χειρουργική επέμβαση».

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις του χρόνιου πυελικού άλγους (Δεύτερο μέρος)

Όπως έχει αναφερθεί στο πρώτο μέρος, ως σύνδρομο του «Χρόνιου Πυελικού Άλγους» ορίζεται το άλγος που εντοπίζεται από το επίπεδο του ομφαλού μέχρι το άνω μέρος των κάτω άκρων, δηλαδή στη "λεκάνη" και στη περιοχή γύρω από αυτή. Η πηγή προέλευσης  του άλγους αυτού είναι συνήθως τα γεννητικά όργανα ανδρών ή γυναικών, και όλα τα άλλα συστήματα οργάνων που συνδέονται με αυτά ανατομικά ή λειτουργικά.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.