Σχετικά άρθρα x

 

Ο άνθρωπος διαφοροποιείται από τα ζώα λόγω της ανώτερης μνημονικής λειτουργίας που διαθέτει, που εδράζεται στον εγκέφαλο και που του δίνει τη δυνατότητα να κωδικοποιεί, να καταγράφει, να αποθηκεύει και να ανασύρει πληροφορίες από την αντιλαμβανόμενη πραγματικότητα όπως μεταφέρεται αυτή μέσω των αισθητηρίων οργάνων του.

Η γερή μνήμη και οι δυνατές μνημονικές επιδόσεις είναι καθοριστικής σημασίας για την επίτευξη της επιθυμητής ποιότητας στη ζωή μας και επίσης σχετίζεται με επιτυχίες στην επαγγελματική ζωή. Η ποιότητα της μνήμης εξαρτάται μεν από γονιδιακούς παράγοντες, γενετικές προδιαθέσεις, από το μορφωτικό επίπεδο, ωστόσο έχουν διερευνηθεί και άλλοι περιβαλλοντικοί παράγοντες που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ποιότητα της μνημονικής λειτουργίας.

Η έκπτωση της μνημονικής λειτουργίας είναι πολυπαραγοντικής αιτιολογίας. Η μνημονική ικανότητα ενισχύεται από την τήρηση της ιδανικής ρουτίνας 24ωρου, τη συστηματική άσκηση, από τη διατήρηση των επιπέδων του στρες σε μη παθολογικά επίπεδα, από τη συναισθηματική ισορροπία, την ισορροπημένη διατροφή, από τα ισορροπημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και από την αποφυγή της κατανάλωσης αλκοόλ. Επομένως, η αναγκαιότητα ενός ισορροπημένου τρόπου ζωής και η μέριμνα για την ψυχοσυναισθηματική ισορροπία είναι βαρύνουσας σημασίας για τη διατήρηση καλής μνήμης.

Όταν δεν υιοθετούμε τους φυσικούς κύκλους στην καθημερινότητα, τότε διαταράσσονται οι γνωστικές λειτουργίες μεταξύ των οποίων και η μνημονική λειτουργία. Για παράδειγμα, αυτοί που κοιμούνται την ημέρα και εργάζονται τη νύχτα παρουσιάζουν πέραν των διαταραχών στους βιολογικούς ρυθμούς, διαταραχές του στρες που επηρεάζουν την ικανότητα συγκέντρωσης και προσοχής επηρεάζοντας ακολούθως και τη μνημονική ικανότητα. Ο βασικός κύκλος που στηρίζει όλους τους υπόλοιπους κύκλους είναι εκείνος α) της ανάπαυσης και β) της δραστηριότητας. Η ανάπαυση είναι το κλειδί για την επαναφορά των ρυθμών μας στο φυσιολογικό. Όλες οι θεραπείες για σωματικές και νοητικές ασθένειες συμπεριλαμβάνουν την ανάπαυση. Η συνεχής διέγερση αποτελεί έναν από τους εχθρούς της ανάπαυσης. Οι άνθρωποι σ’ αυτήν την περίπτωση σχεδόν πάντα επιδεικνύουν αναστάτωση σε σκέψεις και συναισθήματα. Εάν θέλετε τη μεγιστοποίηση των μνημονικών σας δυνατοτήτων πρέπει να συμπληρώνετε 7-8 ώρες ύπνου.

Η συστηματική αερόβια άσκηση αυξάνει το μέγεθος του ιππόκαμπου. Ο ιππόκαμπος είναι υπεύθυνος για μια μορφή μνήμης που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Ονομάζεται χωρική και είναι αυτή που σχετίζεται με χώρους, προσανατολισμό και αντικείμενα και τη μεταξύ τους σχέση. Ερευνητές θεωρούν, ότι όσο μεγαλύτερο είναι το μέγεθος του ιππόκαμπου τόσο καλύτερη χωρική μνήμη έχουμε. Οι γυμνασμένοι άνθρωποι έχουν μεγαλύτερο ιππόκαμπο και στους δύο λοβούς του εγκεφάλου. Αν παρατηρείτε, λοιπόν, αδυναμίες στη μάθηση και τη μνήμη αρχίστε την αερόβια άσκηση, όπως περπάτημα, ποδήλατο, τένις κλπ. Μικρές δόσεις στρες μπορεί να κινητοποιήσουν τον οργανισμό και να τον ωθήσουν στην εξεύρεση λύσεων. Όμως, υπάρχει ένας επηρεασμός της μνήμης από την ποσότητα του στρες που δέχεται το άτομο. Η κορτιζόλη, δηλαδή η ορμόνη που παράγει το στρες, προκαλεί έντονες διαταραχές σε εγκεφαλικές περιοχές όπως η αμυγδαλή και ο ιππόκαμπος, που η ομαλή λειτουργία τους είναι προϋπόθεση για την καλή μνήμη. Νευροφυσιολογικές εξετάσεις μπορούν να οδηγήσουν στην έγκυρη διάγνωση του παθολογικού ορίου του στρες.

Ο εγκεφαλικός φλοιός αποτελεί την έδρα πολύπλοκων πνευματικών λειτουργιών, όπως η μνήμη, η σκέψη, η συνείδηση κ.α. Η γλυκόζη είναι το κύριο καύσιμο του εγκεφάλου. Η έλλειψη γλυκόζης μπορεί να προκαλέσει αδυναμία συγκέντρωσης και μείωση της πνευματικής απόδοσης. Επίσης, η έλλειψη σιδήρου μπορεί να προκαλέσει διαταραχές της μνήμης και της μαθησιακής ικανότητας. Καθοριστική, όμως, είναι και η επαρκής πρόσληψη βιταμινών, μετάλλων και ιχνοστοιχείων για την ομαλή εγκεφαλική λειτουργία. Ειδικότερα, η βιταμίνη Β12 συμβάλλει στην αυτοσυγκέντρωση και τη μνήμη. Η έλλειψή της προκαλεί νευρολογικές διαταραχές. Η βιταμίνη Β12 βρίσκεται μόνο σε προϊόντα ζωικής προέλευσης, όπως κρέας, ψάρι, γάλα, αυγό, πουλερικά, τυρί. Είναι, λοιπόν, σαφές, ότι οι διατροφικές μας επιλογές επηρεάζουν την εγκεφαλική λειτουργία.

Στον εγκέφαλο, ο ιππόκαμπος μειώνεται σε μέγεθος στα άτομα που παρουσιάζουν υψηλή γλυκόζη στο αίμα τους. Σε ασθενείς με αντίσταση στην ινσουλίνη, που υποβλήθηκαν σε τεστ φάνηκε ότι η βραχυπρόθεσμη μνήμη τους ήταν σημαντικά μειωμένη σε σύγκριση με συνομηλίκους που δεν είχαν διαταραχές του μεταβολισμού της γλυκόζης. Στους ασθενείς αυτούς η γλυκόζη παραμένει σε υψηλά επίπεδα στο αίμα ενώ δεν εισέρχεται στο βαθμό που θα έπρεπε μέσα στα κύτταρα με αποτέλεσμα την εκδήλωση λειτουργικών διαταραχών στη μνήμη. Επομένως, οι διαβητικοί ασθενείς έχουν ένα σοβαρό λόγο να μεριμνούν για τη γλυκαιμική τους ρύθμιση ενώ οι προδιαβητικοί να αλλάξουν τον τρόπο ζωής τους (άσκηση, διατροφή κλπ.)

Τέλος, η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ (1-2 ποτήρια ημερησίως) δεν είναι επιβλαβής για τον εγκέφαλο, ως ένα βαθμό ενισχύει τις γνωστικές λειτουργίες ωστόσο, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ επηρεάζει, τόσο τη βραχυπρόθεσμη, όσο και τη μακροπρόθεσμη μνήμη και έχει νευροτοξική δράση. Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ επηρεάζει την εγκεφαλική ενεργοποίηση σε αρκετές εγκεφαλικές περιοχές. Μπορεί να προκύψουν προβλήματα κατά την οδήγηση, την ενασχόληση με μια δραστηριότητα που περιλαμβάνει πολύπλοκες κινήσεις, την ανάγνωση ενός χάρτη, την απομνημόνευση μιας διαδρομής. Επηρεάζονται αρνητικά και άλλες λειτουργίες, όπως η συγκέντρωση και η «λειτουργική μνήμη» που σχετίζεται με την επεξεργασία μιας πληροφορίας, τη λογική σκέψη και την ορθή κρίση.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Dagnino-Subiabre A. (2013). Effects of chronic stress on the auditory system and fear learning: an evolutionary approach. Rev Neurosci
  • Ridley NJ, Draper B, Withall A. (2013). Alcohol-related dementia: an update of the evidence.Alzheimers Res Ther
  • Hammar A, Schmid M.(2013). Memory Performance in Patients with Major Depression: A 9-Month Follow-Up.Appl. Neuropsychol. Adult

Συγγραφή Άρθρου

Ελίνα Τσιούλη

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
Σχετικά άρθρα
Αυτοβοήθεια
Η αξία και η βαθύτερη αιτία ύπαρξης του ύπνου
  • Δευτέρα, 21 Νοέμβριος 2016
  • Από: Μαρία Σκαμπαρδώνη

Η φύση έχει υποχρεώσει τον άνθρωπο να κοιμάται, ακόμα και παρά τη θέλησή του. Είναι πλέον διαπιστωμένο ότι ο κάθε άνθρωπος περνάει τουλάχιστον το 1/3 της ζωής του σε έναν κόσμο...

Αυτοβοήθεια
Στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα
  • Δευτέρα, 14 Νοέμβριος 2016
  • Από: Χατζηστρατή Μάγδα

Ο ποιητής Ρουμί μας λέει: «Αυτή τη στιγμή, γευόμαστε τη γεύση της αιωνιότητας». Υπερβείτε τον φόβο σας για το άγνωστο, εστιάζοντας στην παρούσα στιγμή. Γευθείτε τη στιγμή αυτή σαν μια στιγμή...

Ψυχολογία Υγείας
Αλτζχάϊμερ Νόσος (Alzheimer) - Ορισμός, Αιτιολογία, Συμπτώματα, Θεραπεία
  • Τρίτη, 25 Οκτώβριος 2016
  • Από: Αμανατίδου Φωστηρία

Η νόσος Alzheimer αποτελεί μια μορφή άνοιας, η οποία είναι και η πιο συχνά εμφανιζόμενη σε σχέση με τα υπόλοιπα είδη άνοιας (π.χ. άνοια με σωμάτια Lewy στην οποία παρατηρούνται δυσκολίες στη βάδιση...


Βρείτε Ψυχολόγο - Ειδικό Ψ.Υγείας

Επιλέξτε ειδικό για θέματα Ψυχολογίας Υγείας στον μοναδικό εξειδικευμένο κατάλογο του ελληνικού διαδικτύου.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Πώς να προετοιμάσετε ψυχολογικά το παιδί σας για την Α' Δημοτικού.

Η πρώτη μέρα στο σχολείο μπορεί να είναι σκληρή, τόσο για τα παιδιά όσο και για τους γονείς αλλά με λίγη προετοιμασία της νέας κατάστασης μπορεί να γίνει εύκολη υπόθεση.
Το να εφοδιάσετε τα παιδιά σας με τις απαραίτητες πρακτικές δεξιότητες που απαιτούνται πριν την έναρξη της σχολικής ζωής είναι το κλειδί της επιτυχίας.

Aναγνωρίστε τη Νευρική Ορθορεξία. Όταν η υγιεινή διατροφή γίνεται εμμονή.

Η Νευρική Ορθορεξία είναι μια υποτιθέμενη διατροφική διαταραχή στην οποία το άτομο είναι υπερβολικά απασχολημένο με την υγιεινή διατροφή. Ο όρος σημαίνει εμμονή με την υγιεινή διατροφή και τη σωστή θρέψη. Οι φόβοι, οι ανησυχίες για την υγεία, το φαγητό και την ποιότητα του φαγητού είναι αξιοσημείωτα.

Ποιες τροφές επιλέγουν οι στρεσαρισμένοι άνθρωποι
στρες και διατροφή

Σε «δύσκολες» περιόδους κατά τις οποίες το άτομο δέχεται την παρατεταμένη επίδραση στρεσογόνων παραγόντων, παρατηρείται διαταραχή της ομοιόστασης του οργανισμού στην προσπάθειά του να αντιμετωπίσει τα στρεσογόνα ερεθίσματα που συνίσταται σε αλλαγή στην ψυχοφυσιολογία του οργανισμού.

Σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας.

Ο όρος σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας είναι ένας σχετικά νέος όρος που περιγράφει ένα ιδιαίτερα σοβαρό φαινόμενο. Έκθεση εμπειρογνωμόνων που συντάχθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, διαπίστωσε ότι η σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για πολλές εργαζόμενες γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και αποτελεί μια δυσάρεστη και αναπόφευκτη όψη της επαγγελματικής ζωής (Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, 1993).

Τα πιο συνηθισμένα λάθη που πρέπει να αποφύγετε στις σχέσεις

Η έννοια της σχέσης αναφέρεται στο δεσμό ανάμεσα σε πρόσωπα. Τόσο η λέξη «έξη» όσο και η λέξη σχέση αποτελούν παράγωγα του ρήματος «έχω». Ωστόσο, στην αρχαία γλώσσα η λέξη «έξις» αναφερόταν σε συνήθειες που χαρακτηρίζονται από διάρκεια, ενώ η λέξη «σχέσις» δήλωνε κυρίως την επαφή ή τη σύνδεση που χαρακτηρίζεται από προσωρινότητα. 

Εγγραφή στο Newsletter

Κάντε εγγραφή στο 15νθημερο Newsletter για ενημέρωση σεμιναρίων, νέων άρθρων, βιβλίων, θέσεων εργασίας κ.α.