Σχετικά άρθρα x

 

Διαταραχές Προσωπικότητας
Σε μια σειρά από άρθρα που πραγματεύονται την αιτιολογία του εγκλήματος του βιασμού, συζητήθηκαν η σωματική σεξουαλική διέγερση, η έλλειψη συναισθηματικού ελέγχου καθώς και η γνωστική αξιολόγηση. Η έρευνα έχει δείξει πως οι παραπάνω παράγοντες μπορούν να αποτελέσουν βασικές αιτίες εμφάνισης σεξουαλικά επιθετικής συμπεριφοράς.

Επιπροσθέτως, πολλές είναι οι περιπτώσεις που παρατηρείται ένας τέταρτος παράγοντας αρκετά δυνατός ώστε να επηρεάσει την εμφάνιση προβληματικής συμπεριφοράς. Αυτός είναι ότι ο δράστης μπορεί να πάσχει από κάποια διαταραχή προσωπικότητας.

Ο εν λόγω παράγοντας αφορά σε ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα του ατόμου το οποίο αλληλεπιδρά με τους υπόλοιπους τρείς παράγοντες με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι πιθανότητες εμφάνισης προβληματικής σεξουαλικής συμπεριφοράς. Η εμφάνιση διαταραχών προσωπικότητας προκύπτει από πρώιμες αρνητικές εμπειρίες και είναι δυνατό να οδηγήσει σε τρωτότητα όσον αφορά την ανάληψη ευθυνών απέναντι σε ένα σεξουαλικό έγκλημα.

Οι πρώιμες αρνητικές εμπειρίες μπορεί να αφορούν στο διαζύγιο ή την εγκληματική συμπεριφορά των γονιών ή των άμεσων συγγενών, παραμέληση κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας ή ακόμη και σεξουαλική, σωματική ή συναισθηματική κακοποίηση αλλά και ενδοοικογενειακή βία. Η εμφάνιση σεξουαλικής βίας επίσης διευκολύνεται από τις δυσπροσαρμοστικές κοινωνικές δεξιότητες καθώς και τη χαμηλού επιπέδου εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση. Έτσι, το άτομο που έχει βιώσει κάποιες από τις παραπάνω κακουχίες κατά τη παιδική του ηλικία έχει αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης κάποιας διαταραχής προσωπικότητας η οποία με τη σειρά της είναι δυνατό να αυξήσει τη πιθανότητα διάπραξης κάποιου σεξουαλικού εγκλήματος, καθώς και τη βαρύτητα του αδικήματος. Πολύ σημαντικό να ειπωθεί είναι ότι οι τρείς πρώτοι παράγοντες που συζητήθηκαν και έχουν να κάνουν περισσότερο με τη παρούσα κατάσταση του άτομου, είναι δυνατό να μην προκαλέσουν σεξουαλικά επιθετική συμπεριφορά όταν η προσωπικότητα του ατόμου λειτουργεί με κατάλληλο τρόπο.

Ξεκινώντας με μία βιβλιογραφική αναδρομή, έρευνες αναδεικνύουν πως ένα 25-70% των εγκληματιών σεξουαλικών εγκλημάτων που βρίσκονται έγκλειστοι σε κάποιο σωφρονιστικό ίδρυμα έχουν αναφέρει πως έχουν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση κατά τη παιδική τους ηλικία.Επιπλέον, σύμφωνα με τις διάφορες θεωρίες σεξουαλικού εγκλήματος, οι πτωχές εμπειρίες κοινωνικοποίησης εξαιτίας της βίας κατά τη παιδική ηλικία φέρουν βασική ευθύνη για τα μεταγενέστερα αρνητικά συναισθήματα όπως η εχθρότητα. Τέτοια συναισθήματα είναι όχι μόνο βασικό αλλά και αναγκαίο συστατικό της εμφάνισης βίαιης σεξουαλικής συμπεριφοράς.

Όσον αφορά τα άτομα που διαπράττουν το έγκλημα του βιασμού ειδικότερα, έρευνες αποδεικνύουν πως έχουν ιστορικό αντικοινωνικής συμπεριφοράς, καθώς και πρώιμο ποινικό μητρώο που αφορά σε μη σεξουαλικά εγκλήματα. Ακόμη, η έρευνα δείχνει πως οι βιαστές έχουν αυξημένη βαθμολογία στη κλίμακα 4 του Minnesota Multiphasic Personality Inventory που σχετίζεται με τα ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά. Σχετική έρευνα ανέδειξε πως βιαστές αναφέρουν εμπειρίες σωματικής κακοποίησης, γονικής βίας, συναισθηματικής κακοποίησης αλλά και βίας ενάντια στα ζώα κατά τη παιδική τους ηλικία.

Συμπληρωματικά, παρατηρείται υψηλό ποσοστό έκθεσης σε βία μέσω των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Επιπλέον, μια πληθώρα ερευνών που ασχολήθηκαν με τις πρώιμες εμπειρίες των βιαστών παρατήρησαν προβληματικούς δεσμούς με τους γονείς τους κατά τη παιδική ηλικία. Στη συνέχεια, άλλες έρευνες έδειξαν πως το ενδοοικογενειακό δυσλειτουργικό περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει ένα παιδί είναι δυνατό να αποτελέσει πολύ βασικό αναπτυξιακό παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξή βίαιης σεξουαλική συμπεριφοράς στο μέλλον. ‘Όπως σε κάθε περίπτωση, έτσι και εδώ, υπάρχει η υπόθεση ότι πολλοί σεξουαλικοί εγκληματίες προσποιούνται πως έχουν βιώσει παιδική κακοποίηση, κάτι το οποίο αναγκαστικά μειώνει την αξία των αποτελεσμάτων της βιβλιογραφίας, παραμένοντας όμως μια απλή υπόθεση.

Οι διαταραχές προσωπικότητας ανήκουν στο φάσμα των ψυχικών διαταραχών. Πέραν από το πόσο οι διαταραχές προσωπικότητας είναι δυνατό να επηρεάσουν το έγκλημα, υπό ερώτημα τίθεται και το κατά πόσο ψυχικές ασθένειες όπως η σχιζοφρένεια είναι δυνατό να έχουν αντίστοιχες επιρροές. Τα στατιστικά στοιχεία αναδεικνύουν πως άνθρωποι που πάσχουν από ψυχικές ασθένειες είναι τέσσερεις φορές πιο πιθανό να εμπλακούν σε κάποιο έγκλημα είτε να έχουν καταδικαστεί για κάποιο σοβαρό σεξουαλικό έγκλημα σε σχέση με αυτούς που δεν έχουν κάποια διάγνωση.

Τελικά παρατηρούμε πως οι εμπειρικές αποδείξεις υποστηρίζουν κάθε μία από τις προσεγγίσεις που συζητήθηκαν για την αιτιολόγηση του εγκλήματος του βιασμού. Το σύνολο αυτών των παραγόντων αντιμετωπίζουν τον βιασμό ως ένα πολύπλοκο φαινόμενο, λαμβάνοντας υπόψη πως η βίαιη συμπεριφορά μπορεί να λάβει χώρα εξαιτίας πολλών αιτιών καθώς και ενός συνδυασμού γεγονότων, καταστάσεων και χαρακτηριστικών προσωπικότητας. Σε κάθε μια από τις περιπτώσεις παρατηρείται πως ένας παράγοντας τείνει να διακρίνεται σε σχέση με τους άλλους. Άλλωστε είναι ξεκάθαρο πως κάθε άτομο εγκληματεί για διαφορετικούς λόγους. Βεβαίως, κάθε δράστης αποτελεί μια ιδιαίτερη υπόθεση και γι’ αυτό καλούνται οι ειδικοί να εφαρμόσουν τη θεωρία στην πράξη.

 

Βιβλιογραφία

  • Drake, C. R., & Pathe, M. (2004). Understanding sexual offending in schizophrenia. Crim Behav Ment Health, 14, 108‑120.
  • Graham, K. R. (1996). The childhood victimization of sex offenders: An underestimated issue. International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology, 40, 192–203.
  • Hall, G. C. N., Graham, J. R., & Shepherd, J. B. (1991). Three methods of developing MMPI taxonomies of sexual offenders. Journal of Personality Assessment, 56, 2-13.
  • Hall, G. C. N., & Hirschman, R. (1991). Toward a theory of sexual aggression: A Quadripartite Model. Journal of Consulting and Clinical Psychology, Vol.59, No. 5, 662-669.
  • Hindman, J. (1988). Research disputes assumptions about child molesters. National District Attorneys Association Bulletin, 7,1–3.
  • Hindman, J., & Peters, J. M. (1999). Uncovering the true histories of youthful sex offenders. Unpublished manuscript. Alexandria Associates, Baker City, OR.
  • Knight, R. A., & Prentky, R. A. (1990). Classifying sexual offenders: the development and corroboration of taxonomic models. In W. L. Marshall, D. R. Laws, & H. E. Barbaree
  • (Eds.), The handbook of sexual assault (pp. 23-52). New York: Plenum Press.
  • Lee, J. K. P., Jackson, H. J., Pattison, R., & Ward, T. (2002). Developmental risk factors for sexual offending. Child Abuse & Neglect, 26, 73-92.
  • Marshall, W. L, & Barbaree, H. E. (1990). An integrated theory of the etiology of sexual offending. In W. L. Marshall, D. R. Laws, &H. E. Barbaree (Eds.), Handbook of sexual assault: Issues, theories, and treatment of the offender (pp. 257-275). New York: Plenum.
  • Simons, D.A., Wurtele, S. K., & Durham, R. L. (2008). Developmental experiences of
  • Child sexual abusers and rapists. Child Abuse & Neglect, 32, 549-560.

Συγγραφή Άρθρου

Λυδία Μυλωνάκη
Ψυχολόγος - Δικαστική Ψυχολογία 
Επιστημονικός συνεργάτης του E-Psychology.gr

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
Σχετικά άρθρα
Προσωπικότητα
Διασπαστική διαταραχή Προσωπικότητας - Οι κανόνες του Fight Club
  • Τετάρτη, 20 Ιούλιος 2016
  • Από: Χρυσανθακοπουλου Μαρία

Το Fight Club πρόκειται για μια ταινία περιπέτειας, οπού ο πρωταγωνιστής έχει μια ήσυχη χωρίς πολλές ανατροπές ζωή, ο οποίος καταλήγει να διευθύνει το ‘fight club’ μια...

Σχέσεις - Σεξουαλικότητα
Προδιαθεσικοί παράγοντες στην ανδρική ομοφυλοφιλία
  • Τετάρτη, 13 Ιούλιος 2016
  • Από: Παναγιώτα Κυπραίου

Σύμφωνα με την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία (APA), δεν υπάρχει συναίνεση για το τι προκαλεί την ομοφυλοφιλία. Όμως έχουν παρατηρηθεί οκτώ προδιαθεσικοί παράγοντες που είναι συνήθεις στο υπόβαθρο των...

Δικαστική Ψυχολογία
Η Αιτιολογία του Εγκλήματος του Βιασμού – Δ’ Μέρος
  • Δευτέρα, 30 Μάιος 2016
  • Από: Λυδία Μυλωνάκη

Η Γνωστική ΑξιολόγησηΣε προηγούμενα άρθρα που πραγματεύονται την αιτιολογία του εγκλήματος του βιασμού συζητήθηκε η σεξουαλική συναισθηματική διέγερση αλλά και η έλλειψη συναισθηματικού ελέγχου....

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Δικαστική Ψυχολογία: Τα πεδία της και οι πολλαπλοί ρόλοι ενός Δικαστικού Ψυχολόγου

Η Δικαστική ψυχολογία αφορά στη συσχέτιση της Ψυχολογίας με το νόμο και διακρίνεται σε διάφορα πεδία δράσης του δικαστικού ψυχολόγου με βάση τα οποία διαφοροποιείται ο ρόλος του, οι βασικές του αρμοδιότητες καθώς και η συνθήκη συνεργασίας του τόσο με το θεραπευόμενο όσο και με το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης.

Δουλεύοντας με άτομα που πάσχουν από ψυχικό τραύμα. Η επαγγελματική εξουθένωση του θεραπευτή.

Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας που εργάζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα με άτομα τα οποία έχουν υποστεί τραύμα στο παρελθόν τείνουν να αναπτύσσουν αυξημένα επίπεδα στρες και άγχους, καθώς πολλές φορές να οδηγούνται σε επαγγελματική εξουθένωση. Μια τέτοια κατάσταση είναι δυνατό να επηρεάσει τη θεραπευτική σχέση του θεραπευτή με τον ασθενή του.

Διαταραχή Προσωπικότητας, έγκλημα και πρώιμες εμπειρίες προσκόλλησης

Η ανθρώπινη φυσιολογική συμπεριφορά της προσκόλλησης είναι που φέρνει το παιδί πιο κοντά στους τροφούς του, που συνήθως είναι οι γονείς του, και επηρεάζει άμεσα τη ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού σε όλα τα στάδια της μετέπειτα ζωής του. Αυτή η πρώιμη προσκόλληση είναι που δίνει στους ανθρώπους τη δυνατότητα να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν, καθώς το ανθρώπινο είδος είναι ευάλωτο και εξαρτημένο από τους ενήλικες για  ένα μεγάλο χρονικό διάστημα στα πρώτα στάδια της ζωής.

Η Αιτιολογία του Εγκλήματος του Βιασμού – Δ’ Μέρος

Η Γνωστική Αξιολόγηση
Σε προηγούμενα άρθρα που πραγματεύονται την αιτιολογία του εγκλήματος του βιασμού συζητήθηκε η σεξουαλική συναισθηματική διέγερση αλλά και η έλλειψη συναισθηματικού ελέγχου. Κι’ όμως παρά τα πλούσια ερευνητικά δεδομένα που αναδεικνύουν τους παραπάνω παράγοντες, παραμένουν ανεπαρκείς για να επεξηγήσουν κάθε περιστατικό βιασμού.

Η Αιτιολογία του Εγκλήματος του Βιασμού – Γ’ Μέρος

Έλλειψη Συναισθηματικού Ελέγχου
Σε προηγούμενο άρθρο συζητήθηκε η σωματική σεξουαλική διέγερση ως ένας βασικός παράγοντας που μπορεί να οδηγήσει στη διάπραξη του αδικήματος του βιασμού. Συνδυαστικά, ένας δεύτερος παράγοντας που είναι δυνατό να επεξηγήσει την σεξουαλικώς βίαιη συμπεριφορά είναι η έλλειψη ελέγχου των συναισθημάτων.

Εγγραφή στο Newsletter

Κάντε εγγραφή στο 15νθημερο Newsletter για ενημέρωση σεμιναρίων, νέων άρθρων, βιβλίων, θέσεων εργασίας κ.α.