Έλλειψη Συναισθηματικού Ελέγχου
Σε προηγούμενο άρθρο συζητήθηκε η σωματική σεξουαλική διέγερση ως ένας βασικός παράγοντας που μπορεί να οδηγήσει στη διάπραξη του αδικήματος του βιασμού. Συνδυαστικά, ένας δεύτερος παράγοντας που είναι δυνατό να επεξηγήσει την σεξουαλικώς βίαιη συμπεριφορά είναι η έλλειψη ελέγχου των συναισθημάτων.

Η έλλειψη συναισθηματικού ελέγχου οδηγεί σε αρνητική συναισθηματική κατάσταση η οποία με τη σειρά της δημιουργεί γνωστικές ακολουθίες που πιθανώς να οδηγήσουν στην εκδήλωση δυσλειτουργικής σεξουαλικής συμπεριφοράς. Στις περιπτώσεις των ατόμων που έχουν διαπράξει βιασμό παρατηρείται πως τα συναισθήματα που είναι πιο πιθανό να δημιουργήσουν αρνητική συναισθηματική κατάσταση είναι ο θυμός και η εχθρική διάθεση.

Μια πληθώρα ερευνών αναγνωρίζουν την αρνητική συναισθηματική κατάσταση ως πρόγονο των σεξουαλικών εγκλημάτων.Στην πραγματικότητα δεν είναι μόνο οι συναισθηματική κατάσταση του δράστη αλλά ακόμα περισσότερο η δυσκολία του ή η ανικανότητα του να αντιμετωπίσει θετικά τα αρνητικά του συναισθήματα. Τα συγκεκριμένα άτομα επηρεάζονται σε τέτοιο βαθμό από τη συναισθηματική τους κατάσταση, σε σημείο να μην καταφέρνουν να ελέγξουν την συμπεριφορά τους, καταλήγοντας σε βίαιες σεξουαλικές πράξεις.

Καταρχήν, τόσο η έρευνα όσο και η κλινική πράξη έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα πως οι εγκληματίες σεξουαλικών εγκλημάτων αντιμετωπίζουν προβλήματα που αφορούν στη ρύθμιση των αρνητικών τους συναισθημάτων. Επιπλέον, έχει προταθεί ότι τέτοια ελλείμματα παίζουν πάρα πολύ βασικό ρόλο στο κύκλο και τη διαδικασία ενός βίαιου σεξουαλικού εγκλήματος ή μιας ακατάλληλης σεξουαλικής συμπεριφοράς. Έτσι, η πράξη του βιασμού είναι αποτέλεσμα λανθασμένου χειρισμού των αρνητικών συναισθημάτων του δράστη.

Πιο συγκεκριμένα, είναι αλήθεια πως πολλές έρευνες έχουν αναφερθεί στη σχέση μεταξύ των υψηλών επιπέδων θυμού και διάπραξης βίαιων εγκλημάτων. Αντίθετα όμως, υπάρχουν ερευνητές που αμφισβητούν το ρόλο του θυμού και των αρνητικών συναισθημάτων γενικότερα στην έκφραση βίαιης συμπεριφοράς, πόσο μάλλον τη διάπραξη βίαιων εγκλημάτων. Παρά τη πληθώρα διαφορετικών απόψεων, καθώς και διαφορετικών ευρημάτων, το έγκλημα του βιασμού έχει συσχετιστεί άμεσα με τα έντονα αρνητικά συναισθήματα που βιώνει ο δράστης καθώς και με την ανικανότητα του να τα αντιμετωπίσει, να τα εκλογικεύσει και να τα ξεπεράσει. Μια ομάδα μελετών αναγνωρίζουν την ύπαρξη μιας υποομάδας βιαστών που χαρακτηρίζονται ως ‘θυμωμένοι βιαστές’. Τα άτομα αυτά κυρίως οδηγούνται στο έγκλημα εξαιτίας της δυσκολίας που αντιμετωπίζουν με τη ρύθμιση των συναισθημάτων τους. Θεωρείται πιθανό πως η εν λόγω ομάδα παραβατών είναι δυνατό να βοηθηθεί από ψυχολογική θεραπεία, η οποία θα συμβάλει στο να μάθουν να διαχειρίζονται τα συναισθήματα τους.

Παρά τις παραπάνω αναφορές είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε πως ο θυμός δεν είναι ούτε απαραίτητο ούτε αρκετό συστατικό προκειμένου ένα άτομο να οδηγηθεί στη διάπραξη ενός τόσο βίαιου εγκλήματος όπως ο βιασμός. Έρευνες έχουν αποδείξει ότι η θεραπεία για τη μείωση των συναισθημάτων θυμού προκειμένου να μειωθεί η υποτροπή της εγκληματικής συμπεριφοράς αποτελεί πλάνη. Είναι ξεκάθαρο πως η πλειοψηφία των περιστατικών έκφρασης έντονου θυμού δεν θα προκαλέσουν τελικά βίαιη συμπεριφορά.

Παρόλα αυτά, σύμφωνα με τον επιστημονικό κόσμο, είναι προτιμότερο να αναγνωρίζουμε στο θυμό τη δυνατότητα να επηρεάσει την εκδήλωση βίας, ειδικότερα όταν συνδυάζεται με άλλους επικίνδυνους παράγοντες εμφάνισης σεξουαλικού εγκλήματος. Στη συνέχεια, η αιτιολόγηση του βιασμού μέσω ενός ακόμη επικίνδυνου παράγοντα, της γνωστικής αξιολόγησης.

 

Διαβάστε ακόμη από την ψυχολόγο Λυδία Μυλωνάκη, επιστημονική συνεργάτη του E-Psychology.gr, το 2ο μέρος της ενότητας: Η Αιτιολογία του Εγκλήματος του Βιασμού - 2ο μέρος 

αλλά και το 1ο μέρος της ενότητας: Η Αιτιολογία του Εγκλήματος του Βιασμού (Α μέρος) 

Βιβλιογραφία

  • Groth, A. N. (1979). Men who rape. New York: Plenum.
  • Hall, G. C. N., & Hirschman, R. (1991). Toward a theory of sexual aggression: A Quadripartite Model. Journal of Consulting and Clinical Psychology, Vol.59, No. 5, 662-669.
  • Howell, K. (2004). Anger and its links to violent offending. Psychiatry, Psychology and Law, Vol. 11, No. 2, pp. 189-196.
  • Howells, K., Day, A., & Wright, S. (2004). Affect, emotions and sex offending. Psychology, Crime and Law, 10, 179–195.
  • Loza, W., & Loza-Fanous, A. (1999). The fallacy of reducing rape and violent recidivism by treating anger. International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology, 43 (4), 498-502.
  • Muirhead, J. (1997). Assessment of anger, and negative affect as they relate to the prediction of criminal violence in a federal inmate population: A retrospective study. Unpublished doctoral dissertation, Carleton University, Ottawa, Canada.
  • Polaschek, D. L. L., & Ward, T. (2002). The implicit theories of potential rapists. What our questionnaire tell us. Aggression and Violent Offending, 7, 385-406.
  • Ward, T., & Hudson, S. (2000). A self-regulation model of relapse prevention. In D. R.
  • Laws, S. M. Hudson, & T. Ward (Eds.), Remaking relapse prevention with sex offenders: A sourcebook (pp. 79–101). Thousand Oaks, CA: Sage.

 

Συγγραφή Άρθρου

Λυδία Μυλωνάκη

lydia mylonakiΨυχολόγος - MSc Forensic Mental Health.
Απόφοιτος του Τμήματος Ψυχολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Επιστημονική Συνεργάτιδα του E-Psychology

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Deliberate Self Harming & Possible Interventions II
Self Harming

Back to the issue that has been highly researched over the recent years, self-harming behaviour. As discussed in previous article, there has been a large amount of research investigating the possible successful or not so successful interventions when it comes to the self-harming behaviour.

Deliberate Self Harming & Possible Interventions I
Self Harming

Self-harm is the non-fatal intentional acts of self-poising or self-injury irrespectively of the extent of suicidal intent. Self-harming has been a growing problem, it is estimated that there are more than 200000 persons presenting with self-harming in general hospitals over the UK at the moment. Self-harming is most common in younger people aged between 15 to 35 years old and moreover, it appears to be more frequent in women than men and also decreases over lifespan.

Η σεξουαλική κακοποίηση δεν είναι γένους θηλυκού – Μέρος 4ο
ανδρική σεξουαλική κακοποίηση

Οι άνδρες θύματα έχουν αναφέρει εχθρότητα, αυξημένο το αίσθημα το θυμού, συμπτώματα κατάθλιψης, άγχος και συμπεριφορές πρόκλησης βλάβης στο ίδιο τους τον εαυτό, αίτια της σεξουαλικής κακοποίησης. Οι άνδρες είναι πιθανό να έχουν μια αντίδραση θυμού αμέσως μετά από το περιστατικό, καθώς ο θυμός θεωρείται ο αρσενικός τρόπος αντιμετώπισης του τραύματος.

Η σεξουαλική κακοποίηση δεν είναι γένους θηλυκού – Μέρος 3ο
ανδρική σεξουαλική κακοποίηση

Η σεξουαλική κακοποίηση είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο, το οποίο πλήττει τόσο ενήλικες όσο και παιδιά, τόσο γυναίκες όσο και άνδρες. Παρόλα αυτά, οι περισσότερες θυματολογικές μελέτες με θέμα τις επιδράσεις της τραυματικής εμπειρίας της σεξουαλικής κακοποίησης επικεντρώνονται ως επί το πλείστον στις γυναίκες και παιδιά θύματα.

Η σεξουαλική κακοποίηση δεν είναι γένους θηλυκού – Μέρος 2ο
σεξουαλική κακοποίηση ανδρών

Η θυματοποίηση είναι γενικότερα συνδεδεμένη με τη ρουτίνα αλλά και το lifestyle των θυμάτων, τα οποία είναι σε θέση να επηρεάσουν το μέγεθος της έκθεσης τους σε πιθανούς δράστες. Επιπλέον η θυματοποίηση σχετίζεται με το πόσο ευάλωτο μπορεί να είναι το πιθανό θύμα.

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).