Η Δικαστική Ψυχολογία είναι ο κλάδος που εξετάζει και αξιολογεί τα στοιχεία και τα ευρήματα εκείνα που θα βοηθήσουν στην διερεύνηση των διαφόρων μορφών και εκφράσεων της παραβατικής συμπεριφοράς. Ο ρόλος του Δικαστικού Ψυχολόγου είναι να διευκολύνει την δικαστική διεργασία τόσο σε υποθέσεις αστικής όσο και ποινικής ευθύνης.

Η Εγκληματολογία υπάγεται κατά κύριο λόγο στον επιστημονικό κλάδο της Νομικής και ερευνά την εγκληματικότητα ή την παραβατική συμπεριφορά σε σχέση με τους πρωταγωνιστές της, θύτες, θύματα αλλά και μάρτυρες υπεράσπισης ή κατηγορίας. Ως κλάδος βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση με την Δικαστική Ψυχολογία και λειτουργούν συμπληρωματικά. 

Η συνδρομή του Δικαστικού Ψυχολόγου είναι απαραίτητη όταν σε μία ποινική πράξη εμπλέκονται άτομα που υπάρχει η υποψία ότι αντιμετωπίζουν ή έχει εξακριβωθεί η παρουσία ψυχικών διαταραχών. 

Ως ψυχικά πάσχων ορίζεται όποιος πληρεί τα διαγνωστικά κριτήρια για μία διαταραχή είτε στον Άξονα Ι (κλινικές διαταραχές) είτε στον Άξονα ΙΙ (διαταραχές προσωπικότητας/ νοητική υστέρηση) κατά το DSM-IV (1994) ή DSM-V (2015). Να σημειωθεί ότι προκειμένου να διερευνηθεί αν όντως πάσχει κάποιος από μία ψυχική διαταραχή χρειάζεται λεπτομερής κλινική εξέταση. Όλες οι διαταραχές είτε στον Άξονα Ι ή ΙΙ δεν οδηγούν σε διατάραξη των πνευματικών ή ψυχικών λειτουργιών και για αυτό τον λόγο δεν χρειάζεται εγκλεισμός σε δημόσιο ψυχιατρείο. 

Οι ψυχικά πάσχοντες είναι μία ευπαθής ομάδα που χρειάζεται σε πολλές περιπτώσεις ειδική υποστήριξη και συμπαράσταση όσον αφορά το δικαστικό πλαίσιο. Το νομικό πλαίσιο αναγνωρίζοντας αυτήν την ιδιάζουσα ανάγκη έχει θεσπίσει ανάλογους νόμους προκειμένου να προστατέψει τα άτομα αυτά από τυχόν παρεκκλίνουσες ή άλλες παραβατικές συμπεριφορές  που θέτουν σε κίνδυνο και εν δυνάμει μπορεί να βλάψουν τους ίδιους ή τους γύρω τους (κοινωνία κατ’ επέκταση).

Τα άτομα αυτά πρέπει επίσης να προστατεύονται προκειμένου να μην πέσουν θύματα εκμετάλλευσης λόγω της αδυναμίας ή της διατάραξης των πνευματικών τους λειτουργιών (ηλικιωμένοι με άνοια/ άλλες νευρολογικές διαταραχές όπου επηρεάζεται η κρίση και η λήψη αποφάσεων). Άλλες περιπτώσεις περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων, ποινικά αδικήματα ή εγκληματικές πράξεις που διαπράττονται από ψυχικά πάσχοντες, υπόνοιες ότι ένας δράστης μίας ποινικής πράξης είναι ψυχικά ασθενής και χρειάζεται εκτίμηση ικανότητας για καταλογισμό. 

Ο Ψυχολόγος μπορεί να παραστεί στο δικαστήριο προκειμένου να διευκολύνει την διαδικασία είτε ως τεχνικός σύμβουλος είτε ως πραγματογνώμονας για να βοηθήσει στην ανάλυση και την παρουσίαση των στοιχείων κατηγορίας ή υπεράσπισης. Για να εκτιμηθεί η υπευθυνότητα του δράστη όπως ορίζεται και να του επιβληθεί η προβλεπόμενη ποινή σε περιπτώσεις ψυχικά πασχόντων είναι απαραίτητη η συμβολή πραγματογνώμονα προκειμένου να συνταχθεί ψυχιατρική έκθεση ύστερα από εξέταση. Ο πραγματογνώμονας μπορεί και πρέπει να προσφέρει τις εκτιμήσεις του στα θέματα που άπτονται της ειδικότητας του κατόπιν διορισμού του και οφείλει να απαντήσει σε συγκεκριμένα ερωτήματα.  

 

Συγγραφή Άρθρου

Αναστασία Τέσσα Χριστοδούλου

tessa xristodoulouΚλινική και Δικαστική Ψυχολόγος - Νευροψυχολόγος.
Γνωστική Συμπεριφορική Θεραπεύτρια.
Διδάκτωρ Εφαρμοσμένης Ψυχολογίας στην Ιατρική.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Η διαδικασία της Δικαστικής Συμπαράστασης
Δικαστική Ψυχολογία

Η διαδικασία της Δικαστικής Συμπαράστασης ορίζει την διενέργεια Ψυχιατρικής Πραγματογνωμοσύνης για την διαπίστωση της κατάστασης του υποβαλλόμενου προσώπου. Μία πραγματογνωμοσύνη μπορεί να διαταχθεί είτε μέσω Τεχνικού Συμβούλου, είτε μέσω αίτησης ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου. Κατόπιν βάση του άρθρου 1667 ΑΚ, θα εκδικαστεί κατά την εκούσια δικαιοδοσία.

Νευροψυχολογικές παρεμβάσεις σε ασθενείς με νόσο Parkinson’s

Η νόσος του Parkinson’s είναι μία χρόνια, μη ιάσιμη, νευροεκφυλιστική διαταραχή που σχετίζεται με βλάβη σε μεταιχμιακές και νεοφλοιώδεις εγκεφαλικές περιοχές. Αρχικά, εντοπίζεται κατά κύριο λόγο στις ντοπαμινεργικές ίνες των νευρώνων στην οπισθιο-πλάγια περιοχή του κερκοφόρου πυρήνα. Σταδιακά, παρατηρείται απώλεια της ντοπαμίνης με την βλάβη να επεκτείνεται στο ραβδωτό, το στέλεχος και τον νωτιαίο μυελό.

Νευροψυχολογική αξιολόγηση της Μνήμης

Συχνά υπάρχει η παρανόηση ότι η έκπτωση των νοητικών λειτουργιών είναι χαρακτηριστικό της φυσιολογικής διαδικασίας της γήρανσης άρα και αναμενόμενο. Αυτό όμως δεν είναι η αλήθεια καθώς κάποια άτομα λόγω γενετικής προδιάθεσης και προσωπικού ιατρικού ιστορικού μπορεί να εμφανίσουν ή να μην εμφανίσουν συμπτώματα ανάλογα των ανοϊκών συνδρόμων.

Αξιολόγηση Γενικής Νοημοσύνης (IQ test)

Κατόπιν πολυετούς αναμονής κυκλοφόρησαν και στην Ελλάδα από τις εκδόσεις ΜΟΤΙΒΟ Αξιολόγηση σε συνεργασία με την Pearson Assessment Group, UK, οι κλίμακες αξιολόγησης της γενικής νοημοσύνης για εφήβους (16+ ετών) και ενήλικες, Wechsler Adult Intelligence Scale IV, Ελληνική Έκδοση.

Νευροψυχολογικός Έλεγχος. Τι είναι και σε ποιους απευθύνεται;

Ο Κλινικός Νευροψυχολόγος είναι ειδικά εκπαιδευμένος στο να εξετάζει το πώς η συμπεριφορά και οι νοητικές διεργασίες σχετίζονται με τον εγκέφαλο. Ο Νευροψυχολογικός Έλεγχος αξιολογεί τις νοητικές λειτουργίες αλλά και τα ελλείμματα του ασθενούς προκειμένου να εντοπιστεί ακριβώς η φύση αλλά και η περιοχή της βλάβης στον εγκέφαλο και να σχεδιαστούν οι κατάλληλες θεραπευτικές παρεμβάσεις. 

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.