τύποι μάθησης

Στα πλαίσια της μαθητοκεντρικής εκπαίδευσης, που δίνει ιδιαίτερη προσοχή στις προσωπικές μαθησιακές προτιμήσεις του καθενός, οι  τύποι μάθησης μπορούν να προσφέρουν ένα καλό εργαλείο για την αναγνώριση των ατομικών διαφορών στον τρόπο μάθησης.

Έχουν βρεθεί στη βιβλιογραφία πολλοί διαφορετικοί όροι που περιγράφουν τους ιδιαίτερους τρόπους που μαθαίνει κανείς, όπως «γνωστικοί τύποι» (cognitive styles), «μαθησιακοί τύποι» (learning styles), γνωστικοί έλεγχοι» (cognitive controls), «τύποι επεξεργασίας πληροφορίας» (information processing styles), «τύποι προσωπικότητας» (personality types), και «τύποι σκέψης» (thinking styles).

Σαν «γνωστικοί τύποι» (cognitive styles) έχουν ορισθεί οι σταθερές χαρακτηριστικές προσεγγίσεις ενός ατόμου στην οργάνωση και επεξεργασία της πληροφορίας (Tennant, 1988) και θεωρούνται σα σταθερές ατομικές προδιαθέσεις (πχ. Οπτικός/Ακουστικός, Σειριακός/Ολιστικός, Αναλυτικός/Συσχετικός), ενώ σαν μοντέλα ή τύποι ή στυλ μάθησης (learning styles) θεωρούνται οι γνωστικοί τύποι που σχετίζονται περισσότερο με εφαρμοσμένα μαθησιακά περιβάλλοντα (Jonassen & Grabowski, 1993). Ο όρος «τύπος μάθησης» χρησιμοποιείται σ' αυτή την εργασία και αναφέρεται στον ατομικό προτιμητέο τρόπο μάθησης.

O Kolb (1984) ορίζει τους τύπους μάθησης σαν την προτιμητέα μέθοδο αντίληψης και επεξεργασίας της πληροφορίας, ενώ ο Vermunt (1996) τους ορίζει ως σταθερά πρότυπα μαθησιακών δραστηριοτήτων που συνδέονται συστηματικά με τις πεποιθήσεις και τα κίνητρα των μαθητευόμενων. Ένας άλλος τρόπος θεώρησης του ανθρώπου πέρα από μία συλλογή από «χαρακτηριστικά» (traits), όπως εξωστρέφεια ή διαισθητικότητα, είναι σαν ένας συγκεκριμένος τύπος προσωπικότητας (personality type) (Bartram, 2005). Σύμφωνα με αυτή τη θεώρηση, η οπτική των χαρακτηριστικών είναι μία μεταβλητο-κεντρική προσέγγιση, σε αντίθεση με την οπτική των τύπων που θεωρείται προσωπο-κεντρική και παρέχει μία πλουσιότερη ατομική περιγραφή και θεωρεί τους ανθρώπους ως ένα ακέραιο όλον (Bartram, 2005).

Ένα πλήθος εργαλείων εκτίμησης τύπων μάθησης έχει προταθεί, εφαρμοστεί και αξιολογηθεί τις τελευταίες τρεις δεκαετίες: Kolb's Learning Styles Inventory (Kolb, 1984); Hermann?s Brain Dominance Model (Herrmann, 1990); Felder-Silverman?s Learning Model (Felder-Silverman, 1988); Howard Gardener's Multiple Intelligence Theory (Gardner, 1983); Myers & Briggs Type Indicator (Myers, 1962); the Group Embedded Figures test (Witkin et al., 1977) και το καθένα έχει αξιολογηθεί και χρησιμοποιηθεί σε διάφορες μαθησιακές καταστάσεις.

Η κριτική της χρήσης τύπων μάθησης στην εκπαίδευση

Η χρήση των τύπων μάθησης στην εκπαίδευση έχει προσελκύσει θετικές καθώς και αρνητικές κριτικές. Έρευνες δείχνουν ότι ο σχεδιασμός της διδασκαλίας που λάμβανε υπόψη τους μαθησιακούς τύπους των σπουδαστών, είχε ως αποτέλεσμα τις περισσότερες φορές, βελτιωμένες επιδόσεις και υψηλότερο επίπεδο ικανοποίησης στους σπουδαστές. (πχ Voges, 2005; Hulme et al, 2001) και ότι διδακτικές μέθοδοι που δεν ανταποκρίνονταν στις μαθησιακές προτιμήσεις μπορεί να οδηγήσουν σε αντίσταση στη μάθηση (Coetzee & De Boer, 2000). Από την άλλη πλευρά, η θεωρία των τύπων μάθησης φαίνεται να παρουσιάζει ελλείψεις εγκυρότητας και παιδαγωγικής. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος στην εφαρμογή της θεωρίας στην εκπαίδευση φαίνεται να βρίσκεται στην κατηγοριοποίηση των σπουδαστών και στην απόλυτη πεποίθηση ότι οι μαθησιακοί τύποι δεν μπορούν να αλλάξουν ή στην στενή οπτική της απόλυτης προσαρμογής της διδασκαλίας με τους μαθησιακούς τύπους των σπουδαστών (Coffield et al, 2004).

Το πώς οι διδάσκοντες βλέπουν το ρόλο τους είναι κρίσιμο (Rogers, 1969) και ο τρόπος που διδάσκουν μπορεί να ενθαρρύνει την επιφανειακή (surface) ή τη στρατηγική (strategic) παρά τη σε βάθος μάθηση (deep learning) (Coffield et al, 2004).

Η σε βάθος μάθηση συνδέεται με την πρόθεση κάποιου να κατανοήσει για τον εαυτό του, ενώ η επιφανειακή με την πρόθεση απλά να περάσει. Η στρατηγική μάθηση συνδέεται με το κίνητρο κάποιου να πετύχει προσωπικούς στόχους (Entwistle, 1998).

Πλεονεκτήματα εφαρμογής τύπων μάθησης στη διδασκαλία

Το σημαντικότερο πλεονέκτημα για την εφαρμογή των τύπων μάθησης στη διδασκαλία βρίσκεται στην ανάπτυξη της μεταγνωστικής ικανότητας σπουδαστών και καθηγητών (Coffield et al, 2004). Η μεταγνώση ορίζεται σαν η «σκέψη σχετικά με τη γνώση» και αναφέρεται σε υψηλής τάξης σκέψη που περιλαμβάνει ενεργό έλεγχο των γνωστικών διαδικασιών που εμπλέκονται στη μάθηση (Linvingston, 1997). Δραστηριότητες όπως ο σχεδιασμός της προσέγγισης μίας μαθησιακής εργασίας, η παρακολούθηση της κατανόησης, η αποτίμηση της προόδου προς της συμπλήρωση της εργασίας είναι από τη φύση τους μεταγνωστικές (Linvingston, 1997). Η μεταγνώση ή η ικανότητα κάποιου να ελέγχει τις γνωστικές του διαδικασίες (αυτό-ρύθμιση) έχει συνδεθεί με την ευφυΐα (Sternberg, 1986b). Καθώς οι μαθητές και οι διδάσκοντες αντιλαμβάνονται τον δικό τους τύπο μάθησης, ενθαρρύνονται να αναπτύξουν εναλλακτικές μαθησιακές και διδακτικές στρατηγικές από ένα ευρύ πεδίο επιλογών για μία συγκεκριμένη εργασία (Coffield et al, 2004).

Ένα σημαντικό επίσης πλεονέκτημα για την εφαρμογή των τύπων μάθησης είναι ότι η συζήτηση γύρω από αυτούς μπορεί να προσφέρει ένα λεξιλόγιο μάθησης για διάλογο μεταξύ καθηγητών και μαθητών και αυτό μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά βοηθητικό για ατομική, οργανωτική ή ακόμη συστημική αλλαγή (Coffield et al, 2004). Είναι πιθανό η συνειδητοποίηση του μαθησιακού τύπου ενός σπουδαστή να βελτιώσει την ικανότητά του να προσαρμόζεται σε διαφορετικές καταστάσεις (Sadler-Smith, 2001). Ένας ακόμη λόγος για τη χρήση των τύπων μάθησης είναι ότι οι μαθητές μαθαίνουν να ελέγχουν το κίνητρο για τη μάθησή τους (Apter, 2001).

 

Απόσπασμα από παρουσίαση στο συνέδριο ICODL 23-25 Νοεμβρίου 2007, Αθήνα
Η υποστήριξη της μαθητοκεντρικής από απόσταση εκπαίδευσης με τη χρήση ενός εργαλείου αναγνώρισης τύπων μάθησης
Supporting Learner-Centered Distance Education with the use of a learning styles inventory


Μαρία Κυπριανίδου, Τμήμα Πληροφορικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Υποψ. Διδάκτωρ
Σταύρος Δημητριάδης, Τμήμα Πληροφορικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Λέκτορας,
Ανδρέας Πομπόρτσης, Τμήμα Πληροφορικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Καθηγητής,
Γεώργιος Καρατάσιος, Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας, ΔιευθυντήςΑυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.">

Συγγραφή Άρθρου

E-Psychology.gr

e psy logo twitter2Επιστημονική ομάδα Ειδικών Ψυχικής Υγείας
Τμήμα Σύνταξης Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr
Επικοινωνία: editorial @e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Οι Γιατροί του Κόσμου ζητούν Ψυχίατρο, Θεσσαλονίκη

 

find job005Το Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο Γιατροί του Κόσμου – Ελληνική Αντιπροσωπεία, στο πλαίσιο του έργου “Επανεκκίνηση” σε συνεργασία με το Δήμο Θεσσαλονίκης και την ΑΡΣΙΣ. Το πρόγραμμα υλοποιείται με δωρεά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), στο πλαίσιο της ευρύτερης δωρεάς των €10 εκατομμυρίων που έχει διαθέσει το ΙΣΝ προς τον Δήμο Θεσσαλονίκης.

Προκηρύσσει: Μία (1) θέση Ιατρού- Ψυχιάτρου για ημι-απασχόληση (20 ώρες/εβδομάδα) με έδρα τη Θεσσαλονίκη.

Psychosocial Workers and Psychologists for IOM, Greece

find job0031. Position Title: Psychosocial Workers. Duty Station: Various Locations across Greece
Classification: Ungraded position, attractive remuneration package. Type of Appointment: Special short-term contract with possibility of extension.

Established in 1951, IOM is the leading inter-governmental organization in the field of migration and works closely with governmental, intergovernmental and non-governmental partners.

3η Συνάντηση Ψυχοθεραπειών με θέμα: «Το μήλο της Έριδος: Διχόνοια, Σύγκρουση, Θυμός, Θεραπεία»
συνάντηση ψυχοθεραπειών

Στις 24 - 29 Αυγούστου 2018 στις Πινακάτες Πηλίου ξεκινά το συναρπαστικό ταξίδι αναψυχής στο χώρο της ψυχής...

Στο βουνό των Κενταύρων, γνωστό για τις θεραπευτικές του ιδιότητες, και συγκεκριμένα στις Πινακάτες θα πραγματοποιηθεί η 3η Συνάντηση Ψυχοθεραπειών με θέμα: «Το μήλο της Έριδος: Διχόνοια, Σύγκρουση, Θυμός, Θεραπεία».

Πρόκειται για μία πρωτοβουλία που συνδέει την ψυχική υγεία με τη Φύση, δημιουργώντας μία κοινότητα ατόμων με κοινό ενδιαφέρον τη θεωρητική και βιωματική κατανόηση της έννοιας «θεραπεία της ψυχής» και της σημασίας του φυσικού περιβάλλοντος στην ίδια τη θεραπευτική διαδικασία.

Οι συμμετέχοντες ζουν για λίγες μέρες σε έναν χώρο εξαιρετικής ομορφιάς, μέσα στη Φύση, στοχεύοντας στην ανταλλαγή γνώσεων, σκέψεων και συναισθημάτων μέσα από τον ανοιχτό, ειλικρινή διάλογο αλλά και τις βιωματικές δράσεις. Έτσι ωφελούνται τόσο από την ευεργετική λειτουργία της μικρής Κοινότητας, όσο και από την ιαματική δυνατότητα που ούτως ή άλλως προσφέρει η Φύση.

Το "Χωριό Ψ" περιλαμβάνει βιωματικά εργαστήρια, παράλληλες δράσεις, ενώ παράλληλα αποτελεί έναν ιδανικό συνδυασμό απόδρασης καλοκαιρινών διακοπών και προσωπικής εξέλιξης.

Η φετινή 3η Συνάντηση εστιάζει στις έννοιες της διχόνοιας και της σύγκρουσης, στο συναίσθημα του θυμού και στον τρόπο που αυτά μπορούν να δουλευτούν σε μια θεραπευτική σχέση. Αφετηρία και πηγή έμπνευσης της διαδικασίας αποτελεί «Το Μήλο της Έριδος», ένας μύθος ο οποίος συνδέεται άμεσα με το βουνό Πήλιο, αφού σε μια σπηλιά στις κορυφές του έγινε ο γάμος του Πηλέα και της Θέτιδος.

Σε ποιους απευθύνεται:

  • Άτομα που ενδιαφέρονται να γνωρίσουν περισσότερο τον εαυτό τους και να πειραματιστούν με πιο εκφραστικούς τρόπους επικοινωνίας
  • Επαγγελματίες και φοιτητές από τον χώρο της ψυχικής υγείας, των ανθρωπιστικών επιστημών και συναφών κλάδων

Φέτος στο "Χωριό Ψ", στο βασικό του πρόγραμμα, θα παρουσιαστούν τέσσερις ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις:

  • του Ινστιτούτου Δραματοθεραπείας ΑΙΩΝ με τον Στέλιο Κρασανάκη και την Εμμανουέλα Κρασανάκη,
  • του Κέντρου Τέχνης και Ψυχοθεραπείας με τη Νιζέττα Αναγνωστοπούλου,
  • του Processwork Hub με τη Βενετία Μπουρονίκου
  • του Κέντρου Focusing με την Άννα Καραλή και τη Ρεβέκκα Ροδοπούλου.

Στις 24 Αυγούστου θα πραγματοποιηθούν δύο βιωματικά εργαστήρια, κατόπιν ανοιχτής πρόσκλησης, δίνοντας έτσι την ευκαιρία σε ψυχοθεραπευτές και άλλων προσεγγίσεων να παρουσιάσουν τη δουλειά τους.

Πρόγραμμα:

  • 24 Αυγούστου Αφίξεις // Οpen call: Βιωματικά Εργαστήρια
  • 25 Αυγούστου: Δραματοθεραπεία
  • 26 Αυγούστου: Εικαστική Ψυχοθεραπεία (ΑRT THERAPY)
  • 27 Αυγούστου: Processwork
  • 28 Αυγούστου: Focusing Βιωματική Προσέγγιση
  • 29 Αυγούστου: Λήξη εργασιών // Αποχαιρετισμός

Το Πήλιο, ως τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, συνδυάζει αρμονικά διακοπές στο βουνό και τη θάλασσα και ως μυθικός και θεραπευτικός τόπος ξυπνάει όλες τις αισθήσεις για να προσφέρει εσωτερική ηρεμία και γαλήνη. Το "Χωριό Ψ" σε μια συγκυρία δύσκολη για τη χώρα αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη μπορεί να αποτελέσει έναν τόπο συνάντησης, επαφής, μοιράσματος και ουσιαστικής φροντίδας της ψυχής.

Για περαιτέρω πληροφορίες:

Δημήτρης Παντελής | kondyli@gmail.com,6944908844
Αταλάντη Απέργη | atalandi@gmail.com, 6972859160

Ζητείται Ψυχολόγος από Εταιρεία Ψυχοκοινωνικών Ερευνών

find job003H "Εταιρεία Ψυχοκοινωνικών Ερευνών" για την κάλυψη έκτακτων εργασιακών αναγκών στις κατά τόπους δομές της, προσκαλεί:

Στη Δομή Δραπετσώνας έναν/μία ειδικό/κή παιδαγωγό ή ψυχολόγο, για πλήρη πρωινή απασχόληση (5 ημέρες/εβδομάδα, 8ωρο) με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου διάρκειας από 01/09/2018 έως 31/07/2019. Απαραίτητη προϋπόθεση τριετής τουλάχιστον εμπειρία στον αυτισμό.

Ένας/μία απόφοιτος ΠΕ Ψυχολογίας για εξ αποστάσεως συνεργασία

find job006Η παρούσα Πρόσκληση Εκδήλωση Ενδιαφέροντος αφορά μία (01) ΘΕΣΗ για την ανάθεση έργου και αναφέρονται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις και προσόντα, ως και κριτήρια επιλογής κ.λπ.

Ο Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας (Ε.Λ.Κ.Ε.) Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου (Ε.Α.Π.),
προσκαλεί τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν εκδήλωση ενδιαφέροντος για την ανάθεση έργου
στο πλαίσιο του Έργου ΦΚ171 «Κέντρο Συμβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης», με επιστημονικό υπεύθυνο τον Καθηγητή κ. Κωνσταντίνο Πετρογιάννη, ως εξής:

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).