Η Νευρική Ορθορεξία είναι μια υποτιθέμενη διατροφική διαταραχή στην οποία το άτομο είναι υπερβολικά απασχολημένο με την υγιεινή διατροφή. Ο όρος σημαίνει εμμονή με την υγιεινή διατροφή και τη σωστή θρέψη. Οι φόβοι, οι ανησυχίες για την υγεία, το φαγητό και την ποιότητα του φαγητού είναι αξιοσημείωτα.

Σε ακραίες περιπτώσεις, τα ψυχαναγκαστικά και καταναγκαστικά χαρακτηριστικά της Ν.Ο γίνονται παθολογικά και κατακυριεύουν τη ζωή του ατόμου. Η υπεραπασχόληση με την ποιότητα του φαγητού και την υγιεινή διατροφή αποτελούν τα κυρίαρχα στοιχεία αυτής της διαταραχής. Η παθολογική εμμονή με τα βιολογικά προϊόντα και καταστήματα βιολογικών προϊόντων οδηγεί σ’ ένα ιδιαίτερο στυλ ζωής. Οι αυστηροί διαιτητικοί περιορισμοί και τα διατροφικά σχέδια, συνδυασμένα με μια προσωπικότητα και στάση υπεροχής με εμμονικά-φοβικά συμπεριφορικά χαρακτηριστικά προσδιορίζουν τον πυρήνα της Ν.Ο. Η παραβίαση των διαιτητικών κανόνων οδηγεί σε έντονη ανησυχία, συναισθήματα ενοχής και ντροπής και ακολουθείται από ακόμα πιο αυστηρούς διαιτητικούς περιορισμούς.

Στο παρόν, η Ν.Ο δεν είναι μια επίσημη διαταραχή, αλλά ολοένα και περισσότερες κλινικές αναφορές, που σχετίζονται μ’ αυτήν, έχουν κάνει την εμφάνισή τους καθώς έχει αρχίσει να γίνεται όλο και πιο οικεία στους επαγγελματίες υγείας. Δεν υπάρχει ομοφωνία στην κατηγοριοποίηση της Ν.Ο ανάμεσα στις ψυχικές διαταραχές ή αν αποτελεί ψυχική διαταραχή. Έχει συζητηθεί για το αν θα έπρεπε ή όχι να έχει θέση στο πρόσφατα δημοσιευμένο DSM-5. Περιληπτικά, η Ν.Ο είναι μια νέα και αμφιλεγόμενη έννοια.

Αρκετές κλινικές μελέτες έχουν βοηθήσει στην περαιτέρω κατανόηση των χαρακτηριστικών της Ν.Ο. Η διαφορά μεταξύ του ατόμου που υποφέρει από Ν.Ο και ενός συνειδητοποιημένου ατόμου στην υγιεινή διατροφή περιλαμβάνει την ακραία απορρόφηση στην υγιεινή διατροφή και την επίδειξη επικριτικής συμπεριφοράς προς τα άτομα που δεν ακολουθούν υγιεινή διατροφή. Επίσης, αυτές οι κλινικές αναφορές συστήνουν τη διάκριση της Ν.Ο από την ψύχωση.

Άτομα με μεγαλύτερη συχνότητα στην κατανάλωση υγιεινών τροφών, που έχουν ένα διατροφικό πρόγραμμα, που καταναλώνουν τροφές συγκεκριμένου χρώματος, που τρώνε συνήθως τον ίδιο τύπο τροφής και περνούν πολύ χρόνο στην παρασκευή των γευμάτων τους, δείχνουν πιο ισχυρή τάση για εμφάνιση Ν.Ο. Περαιτέρω, άτομα που βρίσκουν ότι η σεξουαλικότητα δεν είναι σημαντική, θεωρούν το να είναι κάποιος υπέρβαρος ως σημάδι αδυναμίας και απογοητεύονται από ανθρώπους που δεν μπορούν να υπερβούν τις επιθυμίες τους, επίσης έχουν υψηλότερη τάση για ανάπτυξη Ν.Ο. Το ίδιο ισχύει και για όσους πιστεύουν ότι οι άνθρωποι πρέπει να κατηγορούνται για τις ασθένειές τους και για όσους κριτικάρουν ανθρώπους που δεν ακολουθούν τους κανόνες της υγιεινής διατροφής.

Ανάλογα με τον προσανατολισμό του ορθορεξικού (χορτοφαγία, μακροβιοτική διατροφή κτλ.), σχεδόν οποιαδήποτε τροφή μπορεί να ενοχοποιηθεί. Οι συχνά αναγνωρισμένες «κακές τροφές» είναι τα λιπαρά, το αλάτι και η ζάχαρη. Κάθε τροφή που είναι επεξεργασμένη, νοθευμένη, περιλαμβάνει μη φυσικά συστατικά ή πιθανά υπολείμματα φυτοφαρμάκων ή θεωρείται μη αγνή με οποιοδήποτε τρόπο, διαγράφεται. Σε ακραίες περιπτώσεις, ακόμα και τροφές που θεωρούνται υγιεινές από τους περισσότερους, αποκλείονται εξαιτίας ιδιοσυγκρασιακών αντιλήψεων πρόκλησης ψυχοσωματικών αντιδράσεων.

Ο ορθορεξικός μπορεί να αναπτύξει τροφικές ευαισθησίες ή «αλλεργίες» σε οποιοδήποτε φαγώσιμο. Έχει περιγραφεί η περίπτωση γυναίκας που είχε περιορίσει αρκετές τροφές που ένιωθε ότι επηρεάζουν το άσθμα της. Οι διατροφικοί περιορισμοί με το χρόνο έγιναν αυστηρότεροι καθώς αναγνώριζε ολοένα και περισσότερες τροφές στις οποίες είχε ευαισθησία. Σ’ αυτές συμπεριλαμβάνονταν και αδιαμφισβήτητα υγιεινές τροφές όπως οι ντομάτες, τα μπρόκολα, τα μήλα, τα πορτοκάλια και τα ροδάκινα.

Ο ορθορεξικός γίνεται εμμονικός με τις διατροφικές επιλογές και το θέμα των «σωστών» τροφών. Ένα μεγάλο μέρος της ημέρας δαπανάται στην οργάνωση του τι θα φαγωθεί και τι πρέπει να αποφευχθεί. Κάθε γεύμα και κάθε κοινωνική δραστηριότητα που περιλαμβάνει φαγητό προκαλεί αγωνία. Ο ορθορεξικός συχνά φέρνει το δικό του φαγητό σε πάρτι και κοινωνικές εκδηλώσεις. Συχνά, η προοδευτική αύξηση των διατροφικών περιορισμών τον οδηγεί στην κοινωνική απομόνωση. Σε αντίθεση με την ανορεξία και τη βουλιμία, ο ορθορεξικός δεν απασχολείται τόσο με το σωματικό βάρος. Κινητοποιείται από την επιθυμία για υγεία και αγνή διατροφή. Νιώθουν «καθαροί» και σε ισορροπία όταν τρώνε τις τροφές που θεωρούν ότι είναι αβλαβείς. Ωστόσο, δεν συνειδητοποιούν ότι αποτελεί συναισθηματική ανισορροπία η ανάγκη τους να νιώθουν σε ισορροπία μέσω της διατροφής. Όταν υποκύπτουν στις επιθυμίες τους και καταναλώνουν κάτι απαγορευμένο, μετά νιώθουν ενοχές και επιβάλλουν στον εαυτό τους ακόμα πιο αυστηρούς διατροφικούς περιορισμούς.

Η συσκότιση του ορθορεξικού, όσον αφορά τις αρχές της διατροφής, μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα υγείας όπως, επικίνδυνη απώλεια βάρους και σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να επέλθει και ο θάνατος από τον υποσιτισμό. Όμως, η αληθινή τραγωδία είναι η απώλεια του τι είναι αληθινά σημαντικό στη ζωή. Στην περίπτωση του ορθορεξικού, η ειρωνεία είναι ότι η επιδίωξη της αγνότητας μπορεί να παράξει μια «ακάθαρτη» ύπαρξη.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

  • Bratman S, Knight D: Health food junkies: overcoming the obsession with healthful eating. New York: Broadway Books; 2000.
  • Vandereycken W: Media hype, diagnostic fad or genuine disorder? Professionals’ opinions about night eating syndrome, orthorexia, muscle dysmorphia, and emetophobia. Eat Disord 2011, 19:145–155.

 

Συγγραφή Άρθρου

Ελίνα Τσιούλη - Ψυχολόγος

Ελίνα Τσιούλη: έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology”, σημαίνει ότι το E-Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος Διαχείρισης του Στρες (μεταπτυχιακή εξειδίκευση στην Ιατρική Σχολή Αθηνών), μέλος του Πανελληνίου Ψυχολογικού Συλλόγου. Ατομική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία για τη διαχείριση προβλημάτων στρες και την προαγωγή της ψυχικής υγείας.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Κάντε εγγραφή στο 15νθημερο Newsletter για ενημέρωση σεμιναρίων, νέων άρθρων, βιβλίων, θέσεων εργασίας κ.α.


Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα
Διαταραχές πρόσληψης τροφής
Νευρική Ορθορεξία, Μια αθώα διατροφική συνήθεια ή μια νέα ψυχική διαταραχή
  • Πέμπτη, 01 Δεκέμβριος 2016
  • Από: ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ

Υγιεινή διατροφή. Την ακούμε και τη διαβάζουμε συνεχώς, ενίοτε προσπαθούμε να την ακολουθήσουμε για να αποκτήσουμε ένα καλίγραμμο σώμα και να βελτιώσουμε την διάθεση ή την...

Ψυχαναγκαστική διαταραχή
Η σχέση της ιδεοψυχαναγκαστικής νεύρωσης με την έννοια του χρόνου και τη θρησκεία
  • Δευτέρα, 23 Νοέμβριος 2015
  • Από: Σάββας Μπακιρτζόγλου

ψυχαναγκαστικά συμπτώματα και οι ιδεοληψίες έχουν να κάνουν με τον λόγο, δηλαδή με έσωθεν διαταγές , απαγορεύσεις , εκβιασμούς, βλασφημίες, εξιλεωτικές φόρμουλες, αιτήματα, αφηρημένους και...

Διαταραχές πρόσληψης τροφής
Η Διατροφή των εφήβων. Η σημασία της για την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του εφήβου.
  • Δευτέρα, 14 Σεπτέμβριος 2015
  • Από: Καλλιόπη Κωστέα

Είναι γενικώς αποδεκτό ότι κατά την διάρκεια της εφηβείας ,το άτομο αποκτά την ευθύνη της υγείας του και τις συνήθειες που θα ισχύσουν κατά την ενήλικη ζωή του και θα καθορίσουν...

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ


Βρείτε ειδικό για Διαταραχές Διατροφής

Ο μοναδικός εξειδικευμένος κατάλογος στο ελληνικό διαδίκτυο.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Aισθάνεστε κατάθλιψη; Πώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επηρεάζουν την ψυχική υγεία σας;
κατάθλιψη facebook

Kατά τη διάρκεια των τελευταίων δέκα ετών, η ταχεία ανάπτυξη των ιστοσελίδων κοινωνικής δικτύωσης (Facebook, Twitter, MySpace) έχει προκαλέσει βαθιές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι επικοινωνούν και διαντιδρούν. Το Facebook, το μεγαλύτερο κοινωνικό δίκτυο σήμερα, έχει περισσότερους από 1 δις ενεργούς χρήστες και υπολογίζεται ότι στο μέλλον αυτό το νούμερο θα αυξηθεί σημαντικά, κυρίως στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Πεινάς διαρκώς; Μάθε τι μπορεί να επηρεάσει την όρεξή σου.
πείνα και όρεξη

Η υπερφαγία και η παχυσαρκία εκθέτουν σε σοβαρό κίνδυνο την υγεία εκατομμυρίων ανθρώπων. Για την κατανόηση της φύσης του προβλήματος, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι δεν τρώμε υπερβολικά μόνο όταν το στομάχι μας είναι άδειο. Ο τρόπος με τον οποίο προσδιορίζουμε αν είμαστε ή όχι πεινασμένοι, αν πρέπει να φάμε ή όχι ή τι πρέπει να φάμε, είναι πιο πολύπλοκος.

Κρατήστε ευτυχισμένο τον/τη σύζυγό σας για καλύτερη υγεία!
σύντροφοι

Aν ο σύντροφός σας είναι ευτυχισμένος τότε και η δική σας υγεία θα είναι καλή!

Μια νέα έρευνα, που διεξήχθη σε άτομα μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας, υποστηρίζει ότι ο ευτυχισμένος σύντροφος μπορεί να επηρεάσει με θετικό τρόπο την υγεία σας. Οι ερευνητές ανέφεραν μερικούς πιθανούς λόγους γι αυτήν τη συσχέτιση.

Άγιος Βασίλης: H αποκάλυψη ενός μύθου. Τί να πείτε στο παιδί σας.

Αν και ο Άγιος Βασίλης είναι μια μυθική φιγούρα, η δημιουργία του βασίζεται εν μέρει σ’  έναν σπουδαίο Χριστιανό ονόματι Άγιο Νικόλαο, ο οποίος έζησε τον 4ο αι. μ.Χ. Γεννήθηκε από Χριστιανούς γονείς που του άφησαν την περιουσία τους όταν πέθαναν, την οποία μοίρασε στους φτωχούς. Έγινε ιερέας σε νεαρή ηλικία και ήταν γνωστός για τη συμπόνια και τη γενναιοδωρία του. Είχε τη φήμη ότι έδινε δώρα ανώνυμα και ότι πέταγε τσάντες με χρήματα στα σπίτια των ανθρώπων (μερικές φορές από τις καμινάδες) κατά τη διάρκεια της νύχτας για να μην τον παίρνουν είδηση.

 

Πώς να προετοιμάσετε ψυχολογικά το παιδί σας για την Α' Δημοτικού.

Η πρώτη μέρα στο σχολείο μπορεί να είναι σκληρή, τόσο για τα παιδιά όσο και για τους γονείς αλλά με λίγη προετοιμασία της νέας κατάστασης μπορεί να γίνει εύκολη υπόθεση.
Το να εφοδιάσετε τα παιδιά σας με τις απαραίτητες πρακτικές δεξιότητες που απαιτούνται πριν την έναρξη της σχολικής ζωής είναι το κλειδί της επιτυχίας.