“Η συνείδηση μοιάζει με σιντριβάνι που παιχνιδίζει στον ήλιο και ξαναβυθίζεται στη μεγάλη υπόγεια δεξαμενή του υποσυνείδητου από όπου πηγάζει”. SigmundFreud
Η μελέτη της προσωπικότητας προκαλεί το ενδιαφέρον των ειδικών και μη, του τομέα της ψυχολογίας. Η προσωπικότητα μπορεί να εξεταστεί και να μελετηθεί υπό το πρίσμα διαφορετικών θεωριών, κοινός τόπων των οποίων είναι η μελέτη του ατόμου.

Η προσωπικότητα μπορούμε να πούμε πως αντιπροσωπεύει τα χαρακτηριστικά τα οποία εξηγούν τους τύπους συναισθήματος, σκέψης και συμπεριφοράς.

Μια από τις πολλές υπάρχουσες θεωρίες οι οποίες μελετούν τα στοιχεία της προσωπικότητας είναι η Ψυχαναλυτική Θεωρία, ιδρυτής της οποίας είναι ο Αυστριακός ιατρός - ψυχίατρος SigmundFreud. Η θεωρία του για την ανάπτυξη της προσωπικότητας αλλά και της ύπαρξης του ασυνείδητου αποτέλεσαν ορόσημο για την ανάδειξη της. Παρότι οι επιστημονικές του θεωρίες εγείρουν μέχρι και σήμερα έντονη αμφισβήτηση και προβληματισμό (λόγο έλλειψης επιστημονικών τεκμηρίων), είναι γεγονός πως επηρέασε όσο κανένας άλλος την εξέλιξη της ψυχολογίας και της ψυχιατρικής.

Η έννοια του ασυνείδητου είναι αυτή που δελεάζει τον αναγνώστη και τον παροτρύνει να εμβαθύνει περισσότερο στην μελέτη των Ψυχαναλυτικών θεωριών. Αυτό που είχε προτείνει ο S. Freud ήταν πως ο άνθρωπος επηρεάζεται από καταπιεσμένες επιθυμίες και σκέψεις οι οποίες βρίσκονται σε κάποιο μέρος που το άτομο δεν έχει πρόσβαση. Τα όνειρα αποτελούσαν για τον Freud μια διέξοδο όλων αυτών των επιθυμιών, ένας τρόπος δηλαδή εξόδου των ασυνείδητων στοιχείων στην επιφάνεια. Η δομή της προσωπικότητας σύμφωνα με τη θεωρία του χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες στο Εκείνο, το Εγώ και το Υπερεγώ. Τα τρία αυτά στάδια δεν είναι ξεχωριστά αλλά αντίθετα  αλληλεξαρτώνται.


ΕκείνοΠεριλαμβάνει έμφυτα στοιχεία τα οποία ενυπάρχουν στον άνθρωπο τα οποία κληρονομεί. Το Εκείνο αποτελεί ένα κομμάτι του ασυνείδητου στο οποία βρίσκονται όλες οι καταπιεσμένες σκέψεις και επιθυμίες του ανθρώπου. Περιέχονται όλα τα πρωτόγονα ένστικτα για ζωή, σεξ, νερό και τροφή.

ΕγώΠεριλαμβάνει επίκτητα στοιχεία τα οποία το άτομο έχει αφομοίωση από την αλληλεπίδραση του με το κοινωνικό του περιβάλλον. Το εγώ λειτουργεί όχι με βάση την επιθυμία για ικανοποίηση (όπως συμβαίνει στο Εκείνο) αλλά με βάση την πραγματικότητα. Σύμφωνα με το Εγώ ο άνθρωπος προσπαθεί να σκεφτεί λογικά προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στη δημιουργική σκέψη και την απόλαυση.

ΥπερεγώΌλα τα στοιχεία που βρίσκονται σε αυτό το στάδιο αποκτώνται από το άτομο στην ηλικία των τεσσάρων ετών. Είναι αυτή η περίοδος κατά την οποία το παιδί αποκτά όλα εκείνα τα ηθικά στοιχεία από τους γονείς που θα το βοηθήσουν στην μετέπειτα ζωή του. Γι’ αυτό το λόγο το Υπερεγώ αντικρούει τις επιθυμίες του Εκείνο οι οποίες οδηγούν το άτομο στο να ενεργήσει αυθόρμητα. Έτσι το άτομο προσπαθεί να ανταποκριθεί στις επιτάσεις της κοινωνίας, των θεσμών και της οικογένειας.


Εάν η ισορροπία μεταξύ των τριών αυτών σταδίων διαταραχθεί τότε εμφανίζονται συμπτώματα άγχους, στρες και δυσπροσαρμοστικότητας καθώς το άτομο νιώθει πως δε μπορεί να ανταποκριθεί αφενός στις επιθυμίες του και αφετέρου στις αξίες που έχει υιοθετήσει από τα σημαντικά πρόσωπα του περιβάλλοντος του. Επιπλέον, το άτομο μπορεί να προβεί στην εμφάνιση αμυντικών μηχανισμών έτσι ώστε να λύσει τις υπάρχουσες συγκρούσεις. Οι αμυντικοί μηχανισμοί του ατόμου (απώθηση, άρνηση κ.α.) θεωρούνται αποτελεσματικοί μόνο αν είναι παροδικοί και όχι μόνιμοι. Εάν η διάρκεια τους είναι μακρόχρονη αυτό μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση ψυχολογικών διαταραχών όπως η κατάθλιψη και ο ναρκισσισμός.

Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των διαταραχών η Ψυχαναλυτική προσέγγιση-Θεραπεία ακολουθεί διάφορες, τεχνικές μερικές από τις οποίες είναι:

1. Ανάλυση Ονείρων
2. Ελεύθεροι Συνειρμοί
3. Αντιμεταβίβαση.


Συγγραφή Άρθρου

Χρήστος Πηλίτσης - Ψυχολόγος, University Of East London, Amc
Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Ιστοσελίδα: Chrispilitsis.com

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα
Ναρκισσισμός

Ακούω συχνά αυτό τον όρο. Τι σημαίνει να είναι κάποιος...

Βιογραφίες Διάσημων Ψυχολόγων

Ζαν Πιαζέ (Jean Piaget 1896-1980)

Ελβετός βιολόγος και κλινικός

+ View

Μινούτσιν Σαλβαντόρ (Salvador Minuchin)

Αργεντίνος γιατρός, ένας από τους

+ View

Paul Watzlawick (1921-2007)

Αυστροαμερικανός ψυχολόγος και

+ View

Παβλόφ Ιβάν (Ivan Pavlov 1849-1936)

Ρώσος γιατρός, φυσιολόγος και

+ View

Μαρία Μοντεσσόρι (Maria Montessori 1870-1952)

Η Μαρία Θέκλα Αρτεμισία Μοντεσσόρι

+ View

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.