Ελβετή ψυχίατρος που διατύπωσε τη θεωρία για τα πέντε στάδια του πένθους. Η θεωρία αυτή χρησιμοποιείται σήμερα ευρέως με σκοπό να βοηθήσει το άτομο να διαχειριστεί την απώλεια και το θάνατο.

Προσωπική ζωή
Η Ελίζαμπεθ Κιούμπλερ-Ρος γεννήθηκε στην Ελβετία στις 8 Ιουλίου 1926 και ήταν το πρώτο παιδί από τα τρίδυμα της οικογένειας.

Ενάντια στις επιθυμίες του πατέρα της, ο οποίος έδινε προτεραιότητα στην εργασία και όχι στην εκπαίδευση, ξεκίνησε τις σπουδές της στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης, αφού πρώτα πέρασε ένα διάστημα προσφέροντας εθελοντική βοήθεια σε πρόσφυγες από τη ναζιστική Γερμανία.

Οι εμπειρίες που βίωσε στα ταξίδια που έκανε σε κατεστραμμένες πόλεις μετά το τέλος του πολέμου, την οδήγησαν να επικεντρώσει το ενδιαφέρον της στην ψυχιατρική. Μετά την αποφοίτησή της από την ιατρική σχολή το 1957 μετέβη στη Νέα Υόρκη για να συνεχίσει την εκπαίδευσή της. Την επόμενη χρονιά παντρεύτηκε τον Εμμάνουελ Ρος, ο οποίος ήταν και αυτός φοιτητής ιατρικής. Απέκτησαν δύο παιδιά και πήραν διαζύγιο το 1979. Απεβίωσε το 2004 μετά από αρκετά εγκεφαλικά επεισόδια.

Επαγγελματική διαδρομή
Κατά τη διάρκεια της εργασίας της στο Κρατικό Νοσοκομείο του Μανχάταν ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με ετοιμοθάνατους ασθενείς. Η έλλειψη ενδιαφέροντος, συμπόνιας και ανθρώπινης μεταχείρισης απέναντι στους βαριά ασθενείς σόκαρε την Κιούμπλερ-Ρος και την οδήγησε στη δημιουργία ενός εργαστήριου το οποίο ειδικευόταν στην αντιμετώπιση των αναγκών αυτών των ατόμων. Δίδασκε, επίσης, τους φοιτητές ιατρικής πώς να αντιμετωπίζουν με σεβασμό τους ασθενείς με ανίατες παθήσεις που οδηγούν στο θάνατο, προσδιορίζοντας και αναγνωρίζοντας παράλληλα τα διάφορα ζητήματα που αντιμετώπιζαν καθώς πλησίαζαν προς το τέλος της ζωή τους.

Το 1962 ξεκίνησε να εργάζεται ως βοηθός καθηγητή στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Κολοράντο. Λίγα χρόνια αργότερα, δέχθηκε τη θέση επίκουρης καθηγήτριας της ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή Πρίτσκερ στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, όπου συνέχισε το έργο της με ασθενείς που βρίσκονταν στο τελικό στάδιο της ασθένειάς τους. Δέχθηκε επαίνους αλλά και κριτικές για την έρευνα και τις θεωρίες της σχετικά με τις ανεπάρκειες των ψυχιατρικών και ιατρικών επαγγελμάτων αναφορικά με ετοιμοθάνατους ασθενείς.

Το 1969 δημοσίευσε το βιβλίο της με τίτλο «On Death and Dying», στο οποίο διατύπωσε για πρώτη φορά τη θεωρία της για τα πέντε στάδια της θλίψης. Πίστευε ότι οι ετοιμοθάνατοι ασθενείς πρέπει να βιώσουν κάθε στάδιο των τελευταίων ημερών τους για να επιλύσουν οποιαδήποτε ζητήματα τούς απασχολούν πριν πεθάνουν. Ήταν ενάντια στην ευθανασία καθώς θεωρούσε ότι εμποδίζει το άτομο να κλείσει τις εκκρεμότητές του.

Το 1977 στην Καλιφόρνια ίδρυσε το κέντρο Shanti Nilaya (Το Σπίτι της Ειρήνης) το οποίο βοηθούσε τους ετοιμοθάνατους ασθενείς να αποδεχθούν τις τελευταίες τους στιγμές με ειρηνικό τρόπο. Πέρασε το τελευταίο μέρος της ακαδημαϊκής της καριέρας εξερευνώντας και άλλες πτυχές του θανάτου και όσων πλησίαζαν στο τέλος της ζωής τους, συμπεριλαμβανομένων και εξωσωματικών εμπειριών καθώς και μεθόδους επικοινωνίας με άτομα που έχουν ήδη πεθάνει.

Πραγματοποίησε πολλά σεμινάρια για το AIDS παγκοσμίως και το 1985 προσπάθησε να δημιουργήσει ένα άσυλο στη Βιρτζίνια για βρέφη και παιδιά που είχαν μολυνθεί από τον ιό, με σκοπό να τους προσφέρει ένα σπίτι όπου θα μπορούσαν να περάσουν τις τελευταίες ημέρες της ζωής τους. Η επιθυμία της αυτή, ωστόσο, δεν πραγματοποιήθηκε γιατί οι κάτοικοι της περιοχής αντέδρασαν φοβούμενοι την πιθανότητα μόλυνσης.

Συμβολή στην ψυχολογία
Προσδιόρισε πέντε στάδια τα οποία βιώνει το άτομο όταν έρχεται αντιμέτωπο με μία θανατηφόρα ή μη ιάσιμη ασθένεια:
1. Άρνηση: Ένας προσωρινός μηχανισμός άμυνας, που συχνά αποτελεί το αρχικό στάδιο της θλίψης και περιλαμβάνει αντιδράσεις όπως «αυτό δεν είναι δυνατόν να συμβαίνει σε μένα».
2. Θυμός: Το άτομο που πλησιάζει στο τέλος της ζωής του διερωτάται γιατί έρχεται αντιμέτωπο με το θάνατο, μπορεί να αναζητήσει κάποια αιτία για την κατάσταση αυτή ή μπορεί να εκφράσει το θυμό του απέναντι στον κόσμο.
3. Διαπραγμάτευση: Το άτομο προσπαθεί να βρει τρόπους να εξασφαλίσει περισσότερο χρόνο για τον εαυτό του. Μπορεί, για παράδειγμα, να αρχίσει να διαπραγματεύεται με τον Θεό ή να προσπαθήσει να καθιερώσει έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής.
4. Κατάθλιψη: Καθώς το άτομο αρχίζει να αποδέχεται τη μοίρα, αρχίζει να βιώνει συναισθήματα έντονης κατάθλιψης, μελαγχολίας ή απελπισίας.
5. Αποδοχή: Το άτομο αποδέχεται το αναπόφευκτο του θανάτου και, παρά τη θλίψη που παραμένει, η αντιμετώπιση αυτή του προσφέρει ένα είδος γαλήνης. Η αποδοχή, ωστόσο, δε σημαίνει ότι το άτομο επιθυμεί να πεθάνει ή ότι χαίρεται με την ιδέα του θανάτου.

Αν και η αρχική πρόθεση της Κιούμπλερ-Ρος ήταν να χρησιμοποιηθεί η εν λόγω θεωρία για να βοηθήσει τους ασθενείς που έρχονται αντιμέτωποι με το θάνατο, με το μετέπειτα έργο της προσπάθησε να την εφαρμόσει σε άτομα που καλούνται να διαχειριστούν οποιαδήποτε σημαντική απώλεια, όπως της υγείας, της ελευθερίας, της εργασίας, του γάμου ή την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου. Επιπλέον, αναγνώρισε ότι ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι βιώνουν τουλάχιστον δύο από τα πέντε στάδια της θλίψης, δεν τα βιώνουν όλοι με την ίδια σειρά. Για παράδειγμα, ένα άτομο που βρίσκεται προς το τέλος της ζωής του μπορεί να περάσει από το στάδιο του θυμού ή της διαπραγμάτευσης πριν βιώσει το στάδιο της άρνησης.

Τόνισε, ακόμη, ότι πολλοί άνθρωποι μπορεί να συνεχίσουν να παλεύουν με ένα ή περισσότερα στάδια για αρκετά χρόνια, ορισμένοι μάλιστα μπορεί να ξεπερνούν και να επανέρχονται σε κάποια από τα στάδια για το υπόλοιπο της ζωής τους, ανάλογα πάντα με τη σοβαρότητα της απώλειας.

Είπε: «Η γνώμη που οι άλλοι άνθρωποι έχουν για σένα είναι δικό τους πρόβλημα, όχι δικό σου

Βιβλία

  • On Death & Dying (1969)
  • Questions & Answers on Death & Dying (1972)
  • Death: The Final Stage of Growth (1974)
  • To Live Until We Say Goodbye (1978)
  • The Dougy Letter -A Letter to a Dying Child (1979)
  • Quest, Biography of EKR, written with Derek Gill (1980)
  • Working It Through (1981)
  • Living With Death & Dying (1981)
  • Remember The Secret (1981)
  • On Children & Death (1985)
  • AIDS: The Ultimate Challenge (1988)
  • On Life After Death
  • Death is of Vital Importance (1995)
  • Unfolding the Wings of Love, (Germany only, 1996)
  • Making the Most of the Inbetween (1996)
  • AIDS & Love, The Conference in Barcelona, (Spain, 1996)
  • Longing to Go Back Home, (Germany only, 1997)
  • The Wheel of Life (1997)
  • Why Are We Here (Germany only, 1999)
  • The Tunnel and the Light (1999)
  • Life Lessons, with David Kessler (2001)
  • Real Taste of Life: A photographic Journal (2003)
  • On Grief and Grieving, with David Kessler (2005)

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Βιογραφίες Διάσημων Ψυχολόγων

Έρικσον Μίλτον (Milton Erickson 1901-1980)

Αμερικανός ψυχίατρος με ειδικότητα

+ View

Ρανκ Όττο (Rank Otto 1884-1939)

Αυστριακός ψυχαναλυτής, συγγραφέας

+ View

Ράιχ Βίλχελμ (Wilhelm Reich 1897-1957)

Αυστριακός ψυχαναλυτής ο οποίος

+ View

Σπίρμαν Τσαρλς (Charles Spearman 1863-1945)

Άγγλος ψυχολόγος, πρωτοπόρος στο

+ View

Μάσλοου Αβραάμ (Abraham Maslow 1908 - 1970)

Αμερικανός ψυχολόγος ο οποίος

+ View

Μπινέ Άλφρεντ (Alfred Binet 1857-1911)

Γάλλος ψυχολόγος ο οποίος

+ View

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.