Η επιστήμη της Ψυχολογίας είναι σχεδόν μια νέα επιστήμη. Το 19ο αιώνα η Ψυχολογία αποκτά πειραματικό χαρακτήρα καθώς όσα φαινόμενα (κοινωνικά, βιολογικά, γνωστικά κ.α.) απασχολούν τον άνθρωπο δοκιμάζονται στα «εργαστήρια» ως πειραματικές συνθήκες.Μέχρι σήμερα έχουμε μια πληθώρα από πειραματικούς σχεδιασμούς που μας βοηθούν να κατανοήσουμε το τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η κοινωνία αλλά και ο κάθε άνθρωπος ξεχωριστά ως μια αυτόνομη οντότητα.

Υπάρχουν ωστόσο κάποια πειράματα τα οποία έχουν μείνει στην ιστορία, άλλα για την πρωτοτυπία τους και τις χρήσιμες εφαρμογές τους και άλλα για τις σκληρές και αντιδεοντολογικές τους συνθήκες.

Πείραμα με τον μικρό Άλμπερτ (John Watson)

Ένα από τα πιο διάσημα και αμφιλεγόμενα πειράματα πραγματοποιήθηκε το 1920 στο πανεπιστήμιο Johns Hopkins από τον John Watchon και τους συνεργάτες του. Το πείραμα είχε ως σκοπό να αποδείξει την επιρροή του περιβάλλοντος στη συμπεριφορά μας, και πως οποιοδήποτε ερέθισμα μπορεί να μετατραπεί σε φοβία. Για τις ανάγκες του πειράματος χρησιμοποιήθηκε ο 9 μηνών Άλμπερτ ο οποίος πριν την πειραματική συνθήκη δεν έδειχνε καμία φοβία στα ζώα και ειδικότερα στους άσπρους αρουραίους. Το επόμενο στάδιο του πειράματος ήταν να συνδυαστεί η παρουσία του αρουραίου με ένα δυνατό ήχο που τρόμαζε τον μικρό Άλμπερτ. Το αποτέλεσμα ήταν πως στο τέλος του πειράματος ο μικρός Άλμπερτ φοβόταν όχι μόνο τον μικρό άσπρο αρουραίο αλλά και μέσω της γενίκευσης οποιοδήποτε γούνινο αντικείμενο.

Πείραμα συμμόρφωσης ( Solomon Asch)

Το 1951 στο κολλέγιο του Swarthmore ο Solomon Asch συγκέντρωσε ένα γκρουπ ανθρώπων δίνοντάς τους την οδηγία να διαλέξουν ποια από τις τρεις γραμμές ήταν ίδια σε μέγεθος με τηναρχική γραμμή που είχε εμφανίσει στις αρχές του πειράματος. Εκτός από τον ένα συμμετέχοντα (ο οποίος δε γνώριζε προφανώς τις συνθήκες), οι υπόλοιποι ήταν ηθοποιοί και ο σκοπός τους ήταν να αποπροσανατολίσουν τον εκάστοτε συμμετέχοντα. Αυτό που ήθελε να διαπιστώσει ο Asch ήταν αν ο συμμετέχοντας θα συμμορφωνόταν στην απάντηση που έδινε το σύνολο των άλλων συμμετεχόντων-ηθοποιών παρά την προφανή διαφορά στο μήκος των γραμμών. Οι 37 από τους 50 συμμετέχοντες συμφώνησαν με το σύνολο παρά τις ισχυρές ενδείξεις για το αντίθετο.


Κοινωνική Απόφαση (Muzafer Sherif)

Το καλοκαίρι του 1954 ο MuzaferSherif δημιούργησε μια πειραματική συνθήκη χρησιμοποιώντας νεαρούς κατασκηνωτές (από μια καλοκαιρινή κατασκήνωση) οι οποίοι δε γνώριζαν πως οι ομαδάρχες τους ήταν ερευνητές. Έτσι χωρίστηκαν σε δύο μεγάλες ομάδες οι οποίες δεν είχαν καμία επαφή μεταξύ τους παρά μόνο όταν πραγματοποιούσαν ανταγωνιστικές δοκιμασίες. Οι ομαδάρχες-ερευνητές προσπαθούσαν να κρατήσουν και τις δύο ομάδες σε ένταση, ασκώντας τους πίεση για ανταγωνισμό για την επίτευξη μιας νίκης στα παιχνίδια που είχαν διοργανώσει.

Σε εκείνο το σημείο ο MuzaferSherif δημιούργησε προβλήματα πρώτων αναγκών, ( όπως η έλλειψη νερού) τα οποία χρειαζόταν τη συνεργασία και των δύο ομάδων οι οποίες πριν από αυτό βρισκόταν σε πλήρη ανταγωνισμό. Σαν αποτέλεσμα, οι δύο ομάδες συνεργάστηκαν παρά τις αρχικές τους διαφορές ώστε να επιτευχθεί ο κοινός στόχο που ήταν η εύρεση νερού.

Συγγραφή Άρθρου

Χρήστος Πηλίτσης

pilitsisΨυχολόγος, University Of East London, Amc
Συνεργάτης του E-Psychology.gr - Συγγραφή άρθρων.

Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα
Σύνδρομο mobbing

Aν και ο εκφοβισμός είναι ευρύτερα γνωστός στο σχολικό...

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.