Σχετικά άρθρα x

 

Η γνωστική ψυχολογία ασχολείται με τις γνωστικές διεργασίες του εγκεφάλου, δηλαδή την αντίληψη, τις σκέψεις, την προσοχή, τη μνήμη και την γλώσσα. Αυτές οι νοητικές διεργασίες γίνονται στην περιοχή του εγκεφάλου που ονομάζεται ‘μετωπιαίος φλοιός’. Για να κατανοήσει κάποιος το εξωτερικό του περιβάλλον, δηλαδή οτιδήποτε γύρω του, χρειάζεται να αναπτύξει κάποιες βασικές διεργασίες.

Η έννοια, είναι μια από αυτές, η οποία βοηθά στην ομαδοποίηση παρόμοιων αντικειμένων, ανθρώπων, ιδεών ή καταστάσεων.

Η γενίκευση πληροφοριών, για παράδειγμα η γνώση ότι όλα τα μολύβια μπορούν να γράψουν, συντομεύει την διαδικασία να αντιληφθεί κάποιος την χρησιμότητα ενός αντικειμένου κάθε φορά που το βλέπει. Με αυτόν τον τρόπο επωφελείται και η μνήμη καθώς η ταχύτητα της μεγιστοποιείται.

Η επίτευξη της ‘έννοιας’ εξυπηρετεί επίσης στις συνδέσεις και τις διαφοροποιήσεις. Παραδείγματος χάρη, η διαφορά μεταξύ βιβλίου και τετραδίου αφορά αυτή την διεργασία.

Τέλος, η καθοδήγηση των πράξεων και της συμπεριφοράς εξαρτάται από αυτή την διαδικασία. Για παράδειγμα, τα βρέφη, που δεν έχουν ακόμη τελειοποιήσει την ‘έννοια’, δεν μπορούν να ξεχωρίσουν τι αποτελεί τροφή και τι όχι.

Το πρωτότυπο βοηθά στην ταχύτητα της σκέψης και την κατηγοριοποίηση. Είναι η νοητική σκέψη ενός αντικειμένου. Για παράδειγμα, αν σας έλεγα την λέξη ‘πτηνό’ ίσως η πρώτη σκέψη να ήταν ένα περιστέρι. Αυτό συμβαίνει γιατί το πρωτότυπο για σας για την λέξη ‘πτηνό’ είναι το περιστέρι.

Ένα κοινό λάθος για το πρωτότυπο είναι η έλλειψη πρωτοτύπου. Αν βλέπατε δηλαδή ένα ζώο με κεφάλι περιστεριού και σώμα αρκούδας, δε θα μπορούσατε να προσδιορίσετε τι πραγματικά είναι.

Τέτοια γνωστικά λάθη μπορούν να συμβούν και στην διεργασία της επίλυσης προβλημάτων.

Υπάρχουν τρείς μέθοδοι επίλυσης προβλημάτων.

  • Η δοκιμή και το λάθος,
  • Η αλγοριθμική μέθοδος, η οποία εγγυάται την λύση και είναι μια λογική, μεθοδική και βήμα προς βήμα μέθοδος. Είναι όμως πολύ αργή. 
  • Η ευριστική μέθοδος, είναι η πιο απλή, η πιο γρήγορα, αλλά και η πιο επιρρεπής σε λάθη.

Η προκατάληψη επιβεβαίωσης’ συμβάλει επίσης στη λήψη λανθασμένων αποφάσεων ή και την επίλυση προβλημάτων. Η ‘προκατάληψη επιβεβαίωσης’ περιγράφει την τάση του μυαλού να ψάχνει και να προτιμά αποδείξεις που επιβεβαιώνουν τις ιδέες μας, αγνοώντας ή αποφεύγοντας οτιδήποτε σε αντίθεση.

Αυτό το γνωστικό σφάλμα μπορεί επίσης να συνδυαστεί με την ‘επιμονή στην πεποίθηση’. Δηλαδή η απόρριψη των πειστικών αποδείξεων και η σύνδεση με πρώιμες αντιλήψεις ή πιστεύω. Για παράδειγμα, υπάρχουν άνθρωποι, που παρά τις αποδείξεις από δορυφόρους την φυσική, πιστεύουν ότι η γη είναι ευθεία.

Τα γνωστικά σφάλματα είναι καλοί φίλοι των διαφημιστών αλλά και όσον ασχολούνται με την προώθηση οποιουδήποτε είδους διαφήμιση. Ο φόβος, η ένταση και τα ερεθίσματα που τραβούν την προσοχή είναι τα μέσα που χρησιμοποιούνται συχνά για την επίτευξη αυτού του στόχου.

Οι άνθρωποι τείνουν να σκέφτονται ότι ένα γεγονός είναι πιο πιθανό να συμβεί αν μπορούν να ανακαλέσουν παραδείγματα ή μνήμες από αυτό. Η βιομηχανία των μέσων μαζικής ενημέρωσης χρησιμοποιεί αυτό το γνωστικό σφάλμα. Για παράδειγμα στα ηλεκτρονικά παιχνίδια, η νίκη επισημαίνεται με πολύ έντονο τρόπο, ενώ η ήττα όχι.

Αυτό σχετίζεται με την ‘ευριστική διαθεσιμότητα’ και την ‘πλαισίωση’. Ευριστική διαθεσιμότητα είναι η διεργασία που εξηγεί ότι οι μνήμες που είναι νοητικά διαθέσιμες, φαίνονται πιο πιθανό να ξανασυμβούν. Ακόμη κι αν αυτές οι μνήμες είναι λιγότερο πιθανές από κάποιο άλλο πραγματικό γεγονός. Για παράδειγμα, κάποιοι άνθρωποι φοβούνται περισσότερο να μην τους δαγκώσει καρχαρίας, ενώ είναι σαφώς πιθανότερο ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα.

Τέλος, η πλαισίωση αποτελεί τον τρόπο που ένα ερέθισμα/θέμα παρουσιάζεται ή τοποθετείται και μπορεί να επηρεάσει την κρίση και τις αποφάσεις μας.
Φυσικά αυτό δε σημαίνει ότι είμαστε έρμαια των γνωστικών σφαλμάτων του εγκεφάλου μας. Αντιθέτως, το μυαλό εργάζεται αδιάκοπα και γι’ αυτό αυτά τα σφάλματα είναι πλέον αναγνωρίσιμα. 

Συγγραφή Άρθρου

Χρυσανθακοπουλου Μαρία Εφαρμοσμένη Ψυχολογία, Bsc (hons) Applied Psychology.
Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
Σχετικά άρθρα
Άγχος/Φοβίες
Αντιμετωπίστε το στρες!
  • Τρίτη, 13 Σεπτέμβριος 2016
  • Από: ΤΖΙΝΑ ΧΟΝΔΡΟΥ

Το stress μπορεί να μας ακινητοποιεί ή να μας κινητοποιεί. Είναι στο χέρι μας! Οι τρόποι αντιμετώπισης του στρες είναι αρκετοί. Οι προσωρινοί (αγχολυτικά, καταχρήσεις, αποφυγή) δεν...

Ψυχολογία Υγείας
Πώς να διατηρήσετε γερή μνήμη. Οι κύριοι παράγοντες που επηρεάζουν τη μνήμη μας.
  • Κυριακή, 02 Αύγουστος 2015
  • Από: Ελίνα Τσιούλη

Ο άνθρωπος διαφοροποιείται από τα ζώα λόγω της ανώτερης μνημονικής λειτουργίας που διαθέτει, που εδράζεται στον εγκέφαλο και που του δίνει τη δυνατότητα να κωδικοποιεί, να...

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Αρνητικές σκέψεις και πώς να τις αποτρέψετε

Το άγχος και ο θυμός μπορούν να προκαλέσουν συχνά έντονες αρνητικές σκέψεις, μετατρέποντας το σώμα και το μυαλό μας σε μια ωρολογιακή βόμβα. Οι αρνητικές σκέψεις έχουν αποτελέσει πρόβλημα για όλους τους ανθρώπους κάποιες φορές στη διάρκεια της ζωής τους. Όσο εύκολα μπορεί να καταβάλουν έναν άνθρωπο, άλλο τόσο μπορεί ο άνθρωπος να αντιδράσει με αλλόκοτο τρόπο.

Οι σχιζοφρενείς δεν κρατούν πριόνι. Καταρρίπτοντας μύθους

Γύρω από το όνομα της ασθένειας κρύβονται πολλοί ορισμοί και συμπεράσματα, που εν τέλει είναι μύθοι. Για αρχή, θα δώσουμε έναν ορισμό για την σχιζοφρένεια.

Η σχιζοφρένεια είναι μια σοβαρή ψυχική ασθένεια (αλλιώς και ψυχωσική συνδρομή), που ανήκει στην κατηγορία των ψυχώσεων.Μια από τις μεγαλύτερες δυσκολίες των ανθρώπων που πάσχουν από σχιζοφρένεια είναι ο διαχωρισμός του εσωτερικού και εξωτερικού τους περιβάλλοντος.

Internet addiction - Συμπτώματα
Internet addiction

Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια είναι μια μορφή επικοινωνίας των χρηστών τους. Καθώς θα εστιάσουμε στα θετικά των διαδικτυακών παιχνιδιών πολλών παικτών (multiplayer), υπάρχουν και αρνητικά σημεία που θα ήταν καλό να τονιστούν.
Τα παιχνίδια μέσω του διαδικτύου, προσφέρουν στους χρήστες τους διασκέδαση, ομαδικότητα και κάποιες φορές ενισχύει ικανότητες αντίληψης και πολυπραγμοσύνης.

Shutter Island. Το νησί της ψυχικής ασθένειας
Shutter Island

Οι κινηματογραφικές παραγωγές τείνουν να χρησιμοποιούν υπέρ της τηλεθέασης την ψυχική ασθένεια. Όπως ζητήθηκε να συζητηθεί, ‘Το νησί των καταραμένων’ πρόκειται για μια πολυβραβευμένη ταινία με μια από τις μεγαλύτερες ανατροπές σεναρίου στον κινηματογράφο.

Διασπαστική διαταραχή Προσωπικότητας - Οι κανόνες του Fight Club

Το Fight Club πρόκειται για μια ταινία περιπέτειας, οπού ο πρωταγωνιστής έχει μια ήσυχη χωρίς πολλές ανατροπές ζωή, ο οποίος καταλήγει να διευθύνει το ‘fight club’ μια εξτρεμιστική λέσχη μάχης. Όσοι συμμετέχουν σε αυτό, ακολουθούν πλήρως τις οδηγίες που τους δίνει ο πρωταγωνιστής. Αυτή η εναλλαγή ζωής αφορά τον εαυτό του και ένα άλλο πρόσωπο του εαυτού του, τον Τάιλερ.

Εγγραφή στο Newsletter

Κάντε εγγραφή στο 15νθημερο Newsletter για ενημέρωση σεμιναρίων, νέων άρθρων, βιβλίων, θέσεων εργασίας κ.α.