Προσαρμογή στην απώλεια

«Οι απώλειες είναι η σκιά όλων των υπαρχόντων μας – υλικών και άυλων» - Carlos Sluzki, Οικογενειακός θεραπευτής

Πώς ερμηνεύουμε την απώλεια;
Στην απώλεια μπορούν να αποδοθούν πολλές διαφορετικές ερμηνείες και νοήματα. Είναι η στέρηση για κάτι που είχαμε και πλέον δεν έχουμε,  η αποτυχία μας να κρατήσουμε ή να αποκτήσουμε κάτι σημαντικό για εμάς ή να εκπληρώσουμε τους στόχους μας, η καταστροφή, η έκπτωση κάποιας διαδικασίας ή ιδιότητας, ο θάνατος.

Σε κάθε στάδιο της ζωής μας από την παιδική μέχρι την γεροντική μας ηλικία  βιώνουμε κάποιου είδους απώλεια, είτε απτή, όπως η απώλεια αγαπημένων μας προσώπων, είτε πιο άυλη αλλά εξίσου σημαντική, όπως για παράδειγμα η μη πραγματοποίηση των ονείρων μας, η κατάρρευση των ιδανικών μας.

Ακόμα και οι θετικές και ευχάριστες μεταβάσεις στην ζωή μας μας φέρνουν αντιμέτωπους  με αλλαγές και βάζουν σε δοκιμασία προϋπάρχουσες συνθήκες  που πρέπει να εναρμονιστούν με τα καινούργια δεδομένα. Η γέννηση ενός παιδιού, για παράδειγμα, μπορεί να είναι ένα πολύ ευχάριστο γεγονός, αλλά στερεί από τους γονείς του τις ελευθερίες που μέχρι πριν θεωρούσαν δεδομένες. "Όλες οι αλλαγές εμπεριέχουν την απώλεια, όπως και όλες οι απώλειες απαιτούν την αλλαγή."

Αναγνωρίζοντας την καθολικότητα της απώλειας στην ανθρώπινη ζωή, αργά ή γρήγορα θα συνειδητοποιήσουμε ότι σε διαφορές χρονικές στιγμές η ζωή θα απαιτήσει από εμάς να αποχαιρετίσουμε κάθε ανθρωπινή σχέση που για εμάς είναι πολύτιμη και μοναδική, είτε λόγω απόστασης είτε λόγω  χρόνου είτε λόγου θανάτου. Κάθε μια από αυτές τις απώλειες έχει την δική της σημασία, κρύβει τον δικό της μοναδικό πόνο και έχει την δική της ένταση. Ο πόνος του θρήνου για όσα αγαπήσαμε και καλούμαστε κάποια στιγμή να στερηθούμε αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πορείας της ζωής μας και πολλές φορές μας αφήνει μπερδεμένους  και μας κάνει να νιώθουμε ανίκανοι να προχωρήσουμε στο επόμενο στάδιο, στο στάδιο της προσαρμογής στην απώλεια.

Ας δούμε λοιπόν κάποιες πρακτικές τεχνικές χειρισμού τις απώλειας που μπορούμε να αξιοποιήσουμε μετά την σημαντική απώλεια που θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε.

- Βρείτε χρόνο να έρθετε σε επαφή με τα συναισθήματα σας. Εξασφαλίστε χρόνο για ενδοσκόπηση. Η κατανόηση των συναισθημάτων σας μπορεί να φανεί λυτρωτική σε περιόδους αλλαγών και σημαντικών εμπειριών στην ζωή σας.

- Βρείτε υγιείς τρόπους για να μειώσετε το στρες. Κάθε είδους αλλαγές είναι στρεσογόνες. Αναζητήστε δημιουργικούς τρόπους να αντεπεξέλθετε στο στρες της αλλαγής, όπως μέσω κάποιας δραστηριότητας που σας χαλαρώνει και σας ευχαριστεί, μέσω σωματικής άσκησης.

- Αποδώστε νόημα στην απώλεια. Επιτρέψτε στον εαυτό σας να σας απασχολήσει η απώλεια. Με το να προσπαθείτε να διώξετε από το μυαλό σας τις επώδυνες σκέψεις γύρω από την απώλεια, καταφέρνετε να τις διογκώσετε και να τους δώσετε περισσότερη δύναμη. Κατανοείστε την απώλεια δίνοντας το προσωπικό σας νόημα εναρμονισμένο στην προσωπική σας εμπειρία.

- Μιλήστε σε κάποιον.  Στρέψτε την προσοχή σας σε ανθρώπους- συγγενείς, φίλους, ψυχοθεραπευτές- που είναι πρόθυμοι να ακούσουν αυτό που θέλετε να μοιραστείτε μαζί τους χωρίς να σας επιβάλουν έναν δικό τους τρόπο σκέψης. Δεχτείτε την ειλικρινή προθυμία τους και το ενδιαφέρον τους να σας ακούσουν και να σας συμπαρασταθούν.

- Δώστε στον εαυτό σας την ευκαιρία να αλλάξει. Οι απώλειες ανθρώπων που παίζουν σημαντικό ρολό στην ζωή μας μας κάνουν να αποκτούμε νέες οπτικές, μας αλλάζουν. Ανακαλύψτε τις δυνατότητες και τις ευκαιρίες που σας δίνονται μέσα από αυτές τις αλλαγές ώστε να γίνετε πιο ώριμοι και να γνωρίσετε καλύτερα τον εαυτό σας.

- Επωφεληθείτε από την απώλεια. Επαναπροσδιορίστε τις προτεραιότητες της ζωής σας και χρησιμοποιείστε αυτά που σας δίδαξε η απώλεια σε μελλοντικές καταστάσεις που θα βιώσετε. Πλησιάστε άλλους ανθρώπους με παρόμοιες ανάγκες με τις δικές σας ώστε οι σκέψεις σας να εκφραστούν και να αλληλοβοηθηθείτε.

Η προσαρμογή στην απώλεια είναι ένα ταξίδι, που μας φέρνει αντιμέτωπους με έναν νέο κόσμο, νέες προοπτικές, νέες καταστάσεις που πρέπει να εξερευνήσουμε,  από το οποίο δεν θα επιστέψουμε ποτέ ίδιοι με πριν. "Είτε μας αρέσει είτε όχι, μετά από μια σημαντική απώλεια δεν θα γίνουμε ποτέ ξανά «ο παλιός μας εαυτός», ωστόσο με προσπάθεια μπορούμε να ξαναχτίσουμε μια ταυτότητα που να ταιριάζει στον νέο μας ρόλο."

Συγγραφή Άρθρου

Τσιούλου Χριστίνα

tsioulou christinaΨυχολόγος, απόφοιτη του Τμήματος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ.
Ειδίκευση στην Κλινική Ψυχοπαθολογία.

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά άρθρα
Αυτοέλεγχος

Ο αυτοέλεγχος είναι μία από τις εντυπωσιακότερες λειτουργίες της ανθρώπινης ύπαρξης, καθώς αποτελεί...

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Η διαδρομή προς την απώλεια μιας σχέσης
διαδρομή, απώλεια σχέσης

Η απώλεια των ερωτικών σχέσεων στην ενήλικη ζωή,αν και είναι κάτι αρκετά συνηθισμένο, μπορεί να πυροδοτήσει έναν κύκλο αντιδράσεων παρόμοιο με αυτόν που συναντάμε και σε άλλες μορφές απώλειας και αποχωρισμού. Για παράδειγμα, η απώλεια ενός γάμου μετά από διαζύγιο, μπορεί να μας οδηγήσει σε αντιδράσεις όπως το σοκ, το θυμό, την αποδιοργάνωση και στην συνέχεια την σταδιακή αναδιοργάνωση και τον επαναπροσδιορισμό μας.

Γιατί αναβάλλουμε την ώρα του ύπνου μας;
ύπνος

Όσο παράδοξο κι αν ακούγεται πολλοί από εμάς, παρά την σημαντική συμβολή του ύπνου στην σωματική και ψυχική μας υγεία, έχουμε την τάση να αναβάλλουμε την διαδικασία του.
Ενώ το σώμα μας διαμαρτύρεται, το πνεύμα μας αρνείται πεισματικά να υπακούσει στις επιταγές του.

Πότε να αναζητήσουμε την βοήθεια ενός ψυχολόγου;
βοήθεια ψυχολόγου

Όλοι μας βιώνουμε δύσκολες καταστάσεις και υπάρχουν στιγμές στην ζωή μας που νιώθουμε άσχημα ψυχολογικά. Πώς ξέρουμε όμως πότε είναι η κατάλληλη στιγμή να επισκεφτεί ο καθένας μας έναν ειδικό ψυχικής υγείας; Η απάντηση στο ερώτημα αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο να δοθεί, καθώς είναι κάτι αρκετά πολύπλοκο που εξαρτάται από πολλούς παράγοντες.

Διαπροσωπικές δυσκολίες και κατάθλιψη

Τα άτομα που έχουν κατάθλιψη τείνουν να έχουν περιορισμένα κοινωνικά δίκτυα και να έχουν την πεποίθηση ότι τα άτομα του κοινωνικού τους δικτύου δεν τους παρέχουν επαρκή υποστήριξη. Η χαμηλή κοινωνική υποστήριξη μπορεί να μειώσει την ικανότητα του ανθρώπου να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τα στρεσογόνα γεγονότα της ζωής του και τον κάνει πιο ευάλωτο στην κατάθλιψη.

Πώς θα ενισχύσουμε την ψυχική μας υγεία
ψυχική υγεία

"Η ψυχική υγεία συνεπάγεται συμπεριφορά θερμή, γενναιόδωρη και γεμάτη κατανόηση, συναίσθημα τρυφερό, στάση εγκάρδια και πράξεις αλληλεγγύης", Χόρχε Μπουκάι ''Ο Δρόμος της ευτυχίας''.

Τι εννοούμε λέγοντας ψυχική υγεία; Από τι καθορίζεται η ψυχική υγεία;

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας E-Psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).