Σχετικά άρθρα x

 

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου τα παιδιά χρειάζονται βοήθεια για να σκεφτούν διάφορους πιθανούς τρόπους με τους οποίους μπορούν να δράσουν. Οι ευαισθητοποιημένοι γονείς μπορούν να τα βοηθήσουν στην αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων και αυτά να διαλέξουν τις λύσεις που τους ταιριάζουν. 

 

Βοηθώντας το παιδί σας να εξετάσει εναλλακτικές λύσεις, ουσιαστικά το βοηθάτε τόσο να ξεκαθαρίσει και να σκεφτεί τις πιθανές επιλογές για την επίλυση του προβλήματος όσο και να αξιολογήσει τον κάθε τρόπο υλοποίησής τους. 

Τα βήματα που θα ακολουθήσετε κατά την αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων είναι τα εξής:

1. Χρησιμοποιείστε την αντανακλαστική ακοή για να αντιληφθείτε και να κατανοήσετε τα συναισθήματα του παιδιού. («Είσαι θυμωμένος…», «Μου φαίνεται ότι νιώθεις…»)

2. Αναζητείστε εναλλακτικές λύσεις δραστηριοποιώντας την επινοητικότητα και τη φαντασία τη δική σας και του παιδιού. («Θέλεις να εξετάσουμε μερικά πράγματα που θα μπορούσες να κάνεις;», «Αν σ’ ενδιαφέρει να τα πας καλύτερα στο σχολείο, τι θα μπορούσες να κάνεις;») Πάρτε από το παιδί όσο το δυνατόν περισσότερες ιδέες.

3. Βοηθείστε το παιδί να διαλέξει μια λύση και να αξιολογήσει τις διάφορες δυνατότητες. («Ποια ιδέα νομίζεις ότι είναι η καλύτερη;»)

4. Συζητείστε τα πιθανά αποτελέσματα που θα έχει η απόφασή του. («Τι νομίζεις ότι θα συμβεί αν το κάνεις αυτό;»)

5. Ζητείστε από το παιδί μια δέσμευση. («Τι αποφάσισες να κάνεις;», «Πότε θα το κάνεις αυτό;»)

6. Προγραμματίστε μια ώρα για αξιολόγηση. («Πόσο καιρό θα κρατήσει αυτή η ενέργειά σου;», «Πότε θα το ξανασυζητήσουμε;»)

Ίσως υπάρξουν περιπτώσεις που το παιδί δεν μπορεί να βρει ικανοποιητικές λύσεις, γιατί δεν διαθέτει την ανάλογη πείρα. Στις περιπτώσεις αυτές, κάντε τις προτάσεις σας με μορφή υποθέσεων: «Τι νομίζεις ότι θα μπορούσε να συμβεί αν εσύ…»

Περιορίστε όσο γίνεται τις προτάσεις σας, ώστε το παιδί να μην εξαρτάται από εσάς για την επίλυση των προβλημάτων του. Έχει μεγάλη σημασία να επιλέξετε την κατάλληλη στιγμή καθώς πρέπει πρώτα να υπάρξει ουσιαστική επικοινωνία, προκειμένου να είναι αποτελεσματική η παρέμβασή σας για την αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων.

Ποιος έχει το πρόβλημα

Οι τεχνικές της αντανακλαστικής ακοής και της αναζήτησης εναλλακτικών λύσεων είναι ιδιαίτερα βοηθητικές όταν το πρόβλημα αφορά κυρίως το παιδί. Με τους ακόλουθους τρόπους μπορείτε να αποσαφηνίσετε ποιον επηρεάζει ιδιαίτερα το πρόβλημα:

1. Το παιδί εμποδίζεται να ικανοποιήσει μια ανάγκη του (π.χ. τσακώθηκε με έναν συμμαθητή του και είναι στενοχωρημένο). Το πρόβλημα δεν επηρεάζει το γονέα, αλλά αφορά αποκλειστικά το παιδί.

2. Το παιδί ικανοποιεί τις δικές του ανάγκες, δεν εμποδίζεται από κανέναν και η συμπεριφορά του δεν εμποδίζει τους γονείς ∙ άρα, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα στη σχέση γονέων – παιδιού.

3. Το παιδί ικανοποιεί τις δικές του ανάγκες και δεν συναντάει κανένα εμπόδιο. Η συμπεριφορά του, όμως, δημιουργεί πρόβλημα στους γονείς, επειδή επεμβαίνει στις δικές τους υποθέσεις (π.χ. το παιδί παρακολουθεί τηλεόραση σε δυνατή ένταση και δεν αφήνει τους γονείς να κοιμηθούν). Τώρα οι γονείς έχουν το πρόβλημα.

Αφού καθορίσετε ποιον αφορά το πρόβλημα μπορείτε να περάσετε στην διαχείριση/αντιμετώπιση του. Αν το πρόβλημα επηρεάζει αποκλειστικά το παιδί σας τότε μπορείτε (να αποφασίσετε) είτε να δράσετε ενεργά αναζητώντας και προτείνοντας τρόπους αντιμετώπισης του προβλήματος στο παιδί ή να το αφήσετε αρχικά να αντιμετωπίσει από μόνο του τις συνέπειες του προβλήματος και εάν χρειαστεί να παρέμβετε αργότερα για να το βοηθήσετε. Στην περίπτωση που το πρόβλημα αφορά κατά κόρον εσάς υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να το αντιμετωπίσετε, τους οποίους θα εξετάσουμε στη συνέχεια. 

Μηνύματα στο Πρώτο Πρόσωπο (Εγώ…)

Όταν μιλάτε με τα παιδιά σας, είναι πολύ βοηθητικό να σκέφτεστε πώς γίνονται αντιληπτά τα μηνύματά σας από το παιδί στο δεύτερο πρόσωπο (Εσύ…) και πώς στο πρώτο πρόσωπο (Εγώ…)

Το μήνυμα που εκφράζεται στο δεύτερο πρόσωπο (Εσύ…) συνήθως κατηγορεί και κατακρίνει το παιδί. Υπονοεί ότι φταίει ∙ είναι μια επίθεση με λόγια. 

Αντίθετα, το μήνυμα στο πρώτο πρόσωπο (Εγώ…) περιγράφει απλώς πώς νιώθετε με τη συμπεριφορά του παιδιού. Το μήνυμα αυτό έχει για κέντρο εσάς και όχι το παιδί. Πληροφορεί για το πώς νιώθετε ∙ δεν κατηγορεί. Τα μηνύματα στο πρώτο πρόσωπο εκφράζουν τι νιώθει αυτός που τα εκπέμπει. Μεγάλη σημασία έχουν τα στοιχεία που δίνουμε σε μη λεκτικό επίπεδο, όπως ο τόνος της φωνής ή η έκφραση του προσώπου. Ένα μήνυμα στο πρώτο πρόσωπο (Εγώ…) που το εκπέμπουμε με θυμό, μετατρέπεται σε μήνυμα στο δεύτερο πρόσωπο (Εσύ…), που δείχνει εχθρότητα.

Αυτό δε σημαίνει ότι δεν θα έπρεπε ποτέ να θυμώνουμε με τα παιδιά μας. Η διαφορά δε βρίσκεται στο θυμό, αλλά στο σκοπό του θυμού. Σκοπός μας μπορεί να είναι να ελέγξουμε, να νικήσουμε ή να εκδικηθούμε. Είναι καλό να συνειδητοποιήσουμε πόσο συχνά χρησιμοποιούμε το θυμό. Η συχνή χρήση του θυμού μπορεί να φέρει τα ακόλουθα αποτελέσματα:

1. Ενισχύεται ο σκοπός του παιδιού, αν σκοπός του είναι η υπεροχή ή η εκδίκηση. Μόλις θυμώνετε, το παιδί ξέρει ότι έχει πετύχει την προσπάθειά του να σας προκαλέσει.

2. Δυσκολεύεται η επικοινωνία. Το παιδί νιώθει ότι απειλείται αμύνεται ή αντεπιτίθεται.

Αν η σχέση γονιού – παιδιού βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό, ο περιστασιακός θυμός μπορεί να ξεκαθαρίσει την ατμόσφαιρα και να καλλιεργήσει την επικοινωνία. Αν όμως η σχέση μεταξύ τους χαρακτηρίζεται από συχνές διαμάχες, τότε η χρήση του θυμού μπορεί να βλάψει ακόμα περισσότερο. Αν η σχέση με τα παιδιά σας ανήκει στη δεύτερη κατηγορία, καλό θα είναι να συνειδητοποιήσετε το σκοπό του θυμού σας και να αναζητήσετε εναλλακτικές τρόπους εκτόνωσής του και όχι να το χρησιμοποιείτε ως μέσο επικοινωνίας με τα παιδιά σας

Πώς θα φτιάξετε ένα μήνυμα στο πρώτο πρόσωπο (Εγώ…)

Πριν εκφράσετε στο παιδί την αποδοκιμασία σας σκεφτείτε πως συνήθως δεν είναι η συμπεριφορά του παιδιού αυτή καθ’ αυτή που μας δυσαρεστεί, αλλά μάλλον οι ενοχλητικές συνέπειες της συμπεριφοράς σε σας. Γι’ αυτό το λόγο, θα ήταν καλό όταν λέτε στα παιδιά πώς νιώθετε σχετικά με τη συμπεριφορά τους, δείξτε τους ότι τα συναισθήματά σας (θετικά ή αρνητικά) έχουν σχέση με τις συνέπειες της συμπεριφοράς τους και όχι με την ίδια τη συμπεριφορά.

Λόγω του ότι σκοπός μας είναι να επικεντρώσουμε την προσοχή στις συνέπειες που έχει σε μας αυτή η συμπεριφορά, παρά στην ίδια τη συμπεριφορά, ενδείκνυται τα μηνύματα που θα εκφράσουμε λεκτικά να είναι σε πρώτο πρόσωπο (Εγώ…). Ένα μήνυμα πρώτου προσώπου σχηματοποιείται και αποτελείται από τα εξής τρία μέρη: 

1. Περιγράψτε τη συμπεριφορά που σας εμποδίζει (περιγράψτε απλώς ∙ μην κατηγορείτε). «Όταν δεν τηλεφωνείς ή δε γυρίζεις σπίτι μετά το σχολείο…»

2. Εκφράστε πώς νιώθετε για τη συνέπεια που έχει σε εσάς αυτή η συμπεριφορά. «… ανησυχώ μήπως σου έχει συμβεί κάτι…»

3. Αναφέρετε τη συνέπεια. «… επειδή δεν ξέρω πού βρίσκεσαι.»

Συνεπώς, ένα μήνυμα στο πρώτο πρόσωπο συνήθως αναφέρεται σε τρία στοιχεία:

1. Συμπεριφορά 

Όταν εσύ… (περιγράψτε τη συμπεριφορά του)

2. Συναίσθημα

Νιώθω… (αναφέρετε το συναίσθημά σας)

3. Συνέπεια

Επειδή… (αναφέρετε τη συνέπεια)

Αν θέλετε να βελτιώσετε τη σχέση σας με το παιδί σας, βρείτε την κατάλληλη στιγμή για μια ανοιχτή και φιλική συζήτηση. Συνήθως είναι καλύτερο να μην προσπαθείτε να μιλήσετε κατά τη διάρκεια μιας διαμάχης ή ενός καβγά. Στις ώρες αυτές είναι προτιμότερο να αποσυρθείτε από το «πεδίο της μάχης», διατηρώντας τον αμοιβαίο σεβασμό. Όταν εκδηλώνετε σεβασμό κατά τη διάρκεια μιας διαμάχης, ανοίγετε το δρόμο για μια ανοιχτή συζήτηση αργότερα.

Πηγή: Dinkmeyer, D., McKay, G., D., (1976). Parent’s Handbook, American Guidance Service, Inc.

 

Νίκη Λιώτη, Ψυχολόγος
Blog: http://thepsychologysecrets.blogspot.gr/  | Facebook: https://www.facebook.com/thepsychologysecrets.blogspot.gr  

Βιογραφικό: Ν.Λιώτη  

 

Συγγραφή Άρθρου

Νίκη Λιώτη Ψυχολόγος - Συστημική Συμβουλευτική & Ψυχοθεραπεία - Σχολές γονέων - Συμβουλευτική παιδιών, εφήβων, ενηλίκων
Θέματα αυτογνωσίας και προσωπικής ανάπτυξης
Blog: thepsychologysecrets | Facebook: facebook.com/thepsychologysecrets

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
Σχετικά άρθρα
Σχέσεις - Σεξουαλικότητα
Η ανθρώπινη επικοινωνία από μια άλλη οπτική γωνία...
  • Κυριακή, 27 Νοέμβριος 2016
  • Από: Τετώρου Γεωργία

Αν κάθε φορά που θύμωνε ο καθένας μας με κάποιον, αντί να το κρατάει μέσα του το συζητούσε...Αν δεν άρχιζε πάντα ή σχεδόν πάντα τη συζήτηση με ένα «εσύ φταίς» αλλά είχε ως βάση...

Ψυχοθεραπεία, Συμβουλευτική
Γιατί υπάρχουν τα όρια στην ψυχοθεραπεία;
  • Κυριακή, 27 Νοέμβριος 2016
  • Από: Άννα Αλβανού

Πολύ συχνά, άνθρωποι που προσέρχονται στο γραφείο ενός ψυχοθεραπευτή ξαφνιάζονται από τον αριθμό των ορίων που τίθενται προκειμένου να προστατεύσουν την ιδιαίτερη σχέση που...

Σχέσεις - Σεξουαλικότητα
Μήπως τελικά ζούμε στο δικό μας κόσμο;
  • Τρίτη, 22 Νοέμβριος 2016
  • Από: Μαρτίνα Αθανασίου

Η μάχη των 2 κόσμων.Στη σημερινή κοινωνία όλα μοιάζουν να συμβαίνουν τόσο γρήγορα γύρω μας, που συχνά καταλήγουμε να έχουμε τον έλεγχο μόνο για το 50% αυτών που λέμε και κάνουμε...

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Το τρίτο πρόσωπο σε ένα γάμο: Καταστροφή ή σωτηρία;
ζευγάρι απιστία

Δεν είναι λίγες οι φορές που ακούμε πως σε ένα γάμο είτε ο ένας σύζυγος είτε και οι δύο καταφεύγουν στη δημιουργία νέων γνωριμιών, στην επικοινωνία με άλλους ανθρώπους ή ακόμα και στησύναψη μιας άλλης ερωτικής σχέσης. Τι ωθεί πραγματικά τους ανθρώπους στην αναζήτηση νέων ενδιαφερόντων εκτός του γάμου τους αλλά και τι αποτελέσματα μπορεί αυτό να έχει στη συντροφική σχέση;

Ποιος είμαι εγώ πραγματικά;

Κατά πόσο είμαστε σίγουροι για το ποιοι είμαστε στην πραγματικότητα, ποιος είναι ο εαυτός μας; Έχουμε αναπτύξει πλήρως το δυναμικό μας; Ή έχουμε εγκαταλείψει την προσπάθεια; Αισθανόμαστε σύγχυση αναφορικά με την πορεία που ακολουθούμε στη ζωή μας;

Οι λακκούβες της εμπιστοσύνης

Πόσο εύκολα εμπιστευόμαστε τους ανθρώπους γύρω μας; Πόσο εύκολα μπορούμε να χάσουμε την εμπιστοσύνη μας αν αυτή προδοθεί; Πώς διαχωρίζουμε τους αξιόπιστους από τους αναξιόπιστους ανθρώπους και ποιο είναι το αποτέλεσμα αυτού του διαχωρισμού στη ζωή μας και στις σχέσεις με τους γύρω μας;

Ο αλυσοδεμένος ελέφαντας ή η ιστορία του "δεν μπορώ"

Μετά την παράσταση, τον θεόρατο και πανίσχυρο ελέφαντα του τσίρκου τον δένουν σε έναν μικροσκοπικό πάσσαλο. Ο πάσσαλος είναι μπηγμένος σε ελάχιστο βάθος στο έδαφος, αλλά ο τεράστιος ελέφαντας δεν φεύγει, παρόλο που μπορεί να ξεριζώσει και δέντρα. Αληθινό μυστήριο τι τον κρατάει… Γιατί δεν το σκάει; H απάντηση απλή:

Μένοντας στη ροή

Στη ζωή, πολλοί δρόμοι παρουσιάζονται μπροστά μας, κάποιοι είναι ακατάλληλοι για εμάς, κάποιοι είναι ιδανικοί και άλλοι θα μπορούσαν να δοκιμαστούν για να μάς προσφέρουν καινούριες εμπειρίες και πολύτιμα μαθήματα.

Αυτό που συμβαίνει συνήθως, είναι να μάς φαίνεται κάποιος δρόμος ιδανικός, αλλά εν τέλει να αποδεικνύεται ότι δεν ήταν τελικά ο κατάλληλος για εμάς, έχοντας σπαταλήσει πολύτιμη ενέργεια, διάθεση και όρεξη.

Εγγραφή στο Newsletter

Κάντε εγγραφή στο 15νθημερο Newsletter για ενημέρωση σεμιναρίων, νέων άρθρων, βιβλίων, θέσεων εργασίας κ.α.