Τα τελευταία χρόνια, ένα πολύ συχνό φαινόμενο που συναντάμε είναι οι οικογένειες που αποτελούνται από τα παιδιά και έναν γονέα, σε αντιπαραβολή με το κλασικό πρότυπο της πυρηνικής οικογένειας. Συνήθως οι μονογονεϊκές οικογένειες δημιουργούνται είτε από επιλογή, είτε λόγω διαζυγίου είτε λόγω απώλειας του ενός γονέα. 

 

 

Οι τύποι μονογονεϊκών οικογενειών
Μονογονεϊκή οικογένεια κατ’ επιλογή (ανύπαντρος γονέας)
Στην κατηγορία αυτή, συνήθως εντάσσονται οι μητέρες που αποφασίζουν να μεγαλώσουν μόνες τους τα παιδιά τους, χωρίς την παρουσία ενός συντρόφου. Τα περισσότερα προβλήματα δημιουργούνται όταν το παιδί αντιληφθεί ότι η δική του οικογένεια διαφέρει από αυτές των συμμαθητών του. Η μητέρα χρειάζεται να προετοιμάσει το παιδί και να του εξηγήσει με απλό και κατανοητό τρόπο τους λόγους για τους οποίους προέβη σε αυτήν την επιλογή, χωρίς να κατηγορήσει τον βιολογικό πατέρα. Είναι σημαντικό να τονίσει πως η διαφορετικότητα δεν είναι κάτι κακό. 

Μονογονεϊκή οικογένεια λόγω διαζυγίου

Στην περίπτωση του διαζυγίου, οι ανακατατάξεις που προκαλούνται είναι ιδιαίτερα δύσκολες και επίπονες τόσο για τους γονείς όσο και για τα παιδιά. Ακόμη κι αν ο χωρισμός έγινε σε φιλική και ήρεμη ατμόσφαιρα που δεν επιβάρυνε συναισθηματικά τα παιδιά, οι αντιδράσεις τους σ’ αυτήν την αλλαγή είναι απρόβλεπτες αλλά και απολύτως  φυσιολογικές. Εξάλλου, στην πλειονότητα των διαζυγίων, η αλλαγή που πραγματοποιείται στη ζωή των παιδιών, έχει ως σκοπό τη βελτίωση του περιβάλλοντος καθώς πλέον όλοι θα ζουν χωρίς συγκρούσεις, εντάσεις και θυμό. Ενδεχομένως να δυσκολευτούν να προσαρμοστούν στην καινούρια πραγματικότητα, αλλά σταδιακά θα αντιληφθούν πως έγινε για καλό. Εναπόκειται στη διάθεση των δύο γονέων το επίπεδο της σχέσης που θα διατηρήσουν, προκειμένου τα παιδιά να μη στερηθούν την παρουσία κανενός από τους δύο γονείς.

Μονογονεϊκή οικογένεια λόγω θανάτου του ενός γονέα

Ο θάνατος ενός από τους δύο γονείς, αναπόφευκτα μεταβάλλει τις οικογενειακές ισορροπίες. Η αντιμετώπιση της απώλειας και η προσαρμογή στις νέες συνθήκες είναι μια διαδικασία μακρόχρονη και ιδιαίτερα δύσκολη τόσο για τον γονέα όσο και για τα παιδιά. Ο επιζών γονέας είναι υπεύθυνος πλέον, μεταξύ άλλων, για την ανατροφή και τη διαπαιδαγώγηση των παιδιών, για τη φροντίδα του σπιτιού και για την οικονομική εξασφάλισή της οικογένειας. Πέρα από το ρόλο που είχε προηγουμένως (μητέρα/πατέρας), είναι υποχρεωμένος να επωμιστεί και το δυσαναπλήρωτο ρόλο του άλλου γονέα. Χρειάζεται να σταθεί δυνατός για να μπορέσει να στηρίξει και να καλύψει τις ανάγκες των παιδιών του.

Είναι γεγονός πως όλοι οι τύποι μονογονεϊκών οικογενειών αντιμετωπίζουν προβλήματα είτε οικονομικής φύσεως - καθώς ένας μόνο γονέας, χωρίς στήριξη από το κοντινό του περιβάλλον, ενδέχεται να δυσκολευτεί να καλύψει τις πρακτικές, οικονομικές και μορφωτικές ανάγκες των παιδιών – είτε κοινωνικά και ψυχολογικά – καθώς ο κοινωνικός περίγυρος μπορεί να τους αντιμετωπίσει μειονεκτικά και τα παιδιά να εκδηλώσουν διάφορες αρνητικές συμπεριφορές που οφείλονται στην απουσία του ενός γονέα.

Τι μπορείτε να κάνετε ως γονείς που μεγαλώνετε μόνοι σας τα παιδιά σας προκειμένου να αποκαταστήσετε την οικογενειακή ατμόσφαιρα και να επαναφέρετε τις ισορροπίες;

• Προσπαθήστε να οργανώσετε το οικογενειακό περιβάλλον με κανόνες που θα επαναφέρουν την ασφάλεια και τη σταθερότητα.

• Μιλήστε με ειλικρίνεια στα παιδιά και απαντήστε σε όλες τους τις ερωτήσεις αναφορικά με τον άλλο γονέα.

• Αφήστε τα παιδιά να ζήσουν την παιδική τους ηλικία και μην τα πιέσετε να αναλάβουν ευθύνες και καθήκοντα ενήλικα, λόγω της απουσίας του άλλου γονέα.

• Αποφύγετε να εμπλέξετε τα παιδιά στη διαδικασία του να αποφασίσουν με ποιον γονέα θα μείνουν μετά από το διαζύγιο. Αν υπάρχουν συγκρούσεις ανάμεσα στους δύο γονείς, καλό θα είναι αυτοί να παραμένουν μεταξύ τους και να μην μεταφέρουν τυχόν αρνητικά συναισθήματα για τον άλλο γονέα στα παιδιά. Τα παιδιά πρέπει να ζουν μέσα σε μια ατμόσφαιρα σταθερότητας και αγάπης και αυτή θα εξασφαλιστεί με το ενδιαφέρον και από τους δύο γονείς και την ομαλή τους συνεργασία για το καλό των παιδιών.

• Πολλές φορές τα παιδιά πιστεύουν πως είναι τα ίδια υπαίτια για το θάνατο του γονέα ή για το διαζύγιο.  Είναι καλό να ξεκαθαριστεί πως δεν έχουν την ευθύνη αυτά για οτιδήποτε συμβαίνει στην οικογένειά τους και πως τα σχέδια ζωής αναπροσαρμόζονται συνεχώς ή αλλάζουν κι εμείς καλούμαστε να ανταποκριθούμε σ’ αυτές τις αλλαγές.

• Είναι πιθανόν τα παιδιά να προσπαθούν να αποκρύψουν ή να καταπνίξουν τα αρνητικά τους συναισθήματα για να μην πληγώσουν τον γονέα που τους φροντίζει.  Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να εκφράζουν τα συναισθήματά τους, κάνοντας εσείς το πρώτο βήμα. Δεν είναι κακό αν δείξετε κάποια φορά αδύναμοι και ευάλωτοι, αν σας δει να κλαίτε ή αν του εκφράσετε τη λύπη και το θυμό σας για την όλη κατάσταση. Αν δεν είναι έτοιμα να εκφραστούν λεκτικά, δε χρειάζεται να τα πιέσετε. 

• Τα μικρότερα παιδιά, επειδή ακόμα δεν έχουν μάθει να διαχειρίζονται και να ελέγχουν τα συναισθήματά τους, μπορεί να ξεσπάσουν με εκδηλώσεις οργής και με επιθετικότητα. Βοηθήστε τα να βρουν ωφέλιμους τρόπους για να διοχετεύσουν αυτόν τον θυμό.

• Βοηθήστε τα παιδιά να κρατήσουν αναμνήσεις από τον εκλιπόντα γονέα.

• Μη διστάσετε να ζητήσετε την υποστήριξη των κοντινών σας προσώπων (σε υλικό και συναισθηματικό επίπεδο).

• Αφιερώστε χρόνο αποκλειστικά στον εαυτό σας και βελτιώστε την ψυχική σας διάθεση, προκειμένου να αντεπεξέλθετε στη νέα κατάσταση αλλά και να μεταφέρετε αυτό το θετικό κλίμα και στα παιδιά.

 

Συγγραφή Άρθρου

Νίκη Λιώτη

lioti niki1Η Νίκη Λιώτη γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Εξειδικεύεται στη Συστημική Συμβουλευτική & Ψυχοθεραπεία.

Δραστηριοποιείται στην Ειδική Αγωγή, στη Δραματοθεραπεία, σε θέματα αυτογνωσίας και προσωπικής ανάπτυξης.

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. 

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Το τρίτο πρόσωπο σε ένα γάμο: Καταστροφή ή σωτηρία;
ζευγάρι απιστία

Δεν είναι λίγες οι φορές που ακούμε πως σε ένα γάμο είτε ο ένας σύζυγος είτε και οι δύο καταφεύγουν στη δημιουργία νέων γνωριμιών, στην επικοινωνία με άλλους ανθρώπους ή ακόμα και στησύναψη μιας άλλης ερωτικής σχέσης. Τι ωθεί πραγματικά τους ανθρώπους στην αναζήτηση νέων ενδιαφερόντων εκτός του γάμου τους αλλά και τι αποτελέσματα μπορεί αυτό να έχει στη συντροφική σχέση;

Ποιος είμαι εγώ πραγματικά;

Κατά πόσο είμαστε σίγουροι για το ποιοι είμαστε στην πραγματικότητα, ποιος είναι ο εαυτός μας; Έχουμε αναπτύξει πλήρως το δυναμικό μας; Ή έχουμε εγκαταλείψει την προσπάθεια; Αισθανόμαστε σύγχυση αναφορικά με την πορεία που ακολουθούμε στη ζωή μας;

Οι λακκούβες της εμπιστοσύνης

Πόσο εύκολα εμπιστευόμαστε τους ανθρώπους γύρω μας; Πόσο εύκολα μπορούμε να χάσουμε την εμπιστοσύνη μας αν αυτή προδοθεί; Πώς διαχωρίζουμε τους αξιόπιστους από τους αναξιόπιστους ανθρώπους και ποιο είναι το αποτέλεσμα αυτού του διαχωρισμού στη ζωή μας και στις σχέσεις με τους γύρω μας;

Ο αλυσοδεμένος ελέφαντας ή η ιστορία του "δεν μπορώ"

Μετά την παράσταση, τον θεόρατο και πανίσχυρο ελέφαντα του τσίρκου τον δένουν σε έναν μικροσκοπικό πάσσαλο. Ο πάσσαλος είναι μπηγμένος σε ελάχιστο βάθος στο έδαφος, αλλά ο τεράστιος ελέφαντας δεν φεύγει, παρόλο που μπορεί να ξεριζώσει και δέντρα. Αληθινό μυστήριο τι τον κρατάει… Γιατί δεν το σκάει; H απάντηση απλή:

Μένοντας στη ροή

Στη ζωή, πολλοί δρόμοι παρουσιάζονται μπροστά μας, κάποιοι είναι ακατάλληλοι για εμάς, κάποιοι είναι ιδανικοί και άλλοι θα μπορούσαν να δοκιμαστούν για να μάς προσφέρουν καινούριες εμπειρίες και πολύτιμα μαθήματα.

Αυτό που συμβαίνει συνήθως, είναι να μάς φαίνεται κάποιος δρόμος ιδανικός, αλλά εν τέλει να αποδεικνύεται ότι δεν ήταν τελικά ο κατάλληλος για εμάς, έχοντας σπαταλήσει πολύτιμη ενέργεια, διάθεση και όρεξη.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.